# Sakk-ı Şer’î

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sakk-%C4%B1_%C5%9Eer%E2%80%99%C3%AE
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sakk-ı Şer’î, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sakk-%C4%B1_%C5%9Eer%E2%80%99%C3%AE (CC-BY-SA-4.0)

[Şer’îyye Sicilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eer%E2%80%99%C3%AEyye_Sicilleri)'ndeki her çeşit yazılı kayıtlar belli bir usûle göre düzenlenmekte ve sicile kaydedilmektedir ki, bu usûle: sakk-ı şer'î usulü denmektedir. [Sakk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sakk) kavramı Farsça, çek kelimesinin Arapçalaştırılmış hâlidir ve sözlükte [berat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berat), [hüccet](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCccet), [temessük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Temess%C3%BCk), [tapu tezkeresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tapu_tezkeresi) ve kısaca yazılı belge anlamlarına gelir. Terim olarak ise; şer'î mahkemelerin sicile kaydettiği veya yazılı olarak tarafların eline verdiği her çeşit belgenin düzenlenmesinde ve yazılmasında takip edilen yazım usûlüne veya bu çeşit yazılı belgelere Sakk-ı Şer'î denmektedir.

Başta [ilâm](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0l%C3%A2m) ve [hüccet](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCccet)ler olmak üzere bütün kayıtların tanzim ve yazım şekillerini açıklayan örnekler yazılarak, sakk kitapları te'lîf edilmiş ve [şer’iyye sicilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eer%E2%80%99iyye_sicilleri)ndeki kayıtların tanzimi meselesi, düzenli ve sağlam bir şekilde ortaya konmuştur. Düstûr'da yirmi ikinci maddede:” Cerîde-i muharrer sûret-i dâva esas tutularak i’lâm müsveddesi usûl-i sakk üzere kaleme alınır. Hîn-i tesviyede sûret-i zabtın bazı ibarelerinde kâide-i sakk üzere mahv ve isbât câiz ise de esas mes’elece tağyîr olmak şarttır...”.denilerek takip edilecek yazım usûlünün “sakk usûlü” olduğu belirtilmiştir.