Saken Seyfullin

Saken Seduakas Seyfullin (Сәкен (Сәдуақас) Сейфуллин; Саке́н Сейфолла́евич Сейфу́ллин; 15 Ekim 1894 - 25 Nisan 1938), modern Kazak edebiyatının öncülerinden biri olan Kazak şair, yazar ve ulusal bir aktivistti.^{[1]Сейфуллин Сакен . Büyük Sovyet Ansiklopedisi} Kazakistan Yazarlar Birliği'nin kurucusu ve ilk başkanıydı. Ayrıca, Kazak halkının Sovyet ve Rus baskısından bağımsızlığını savunan tartışmalı edebiyatın yaratılmasına önemli ölçüde katkıda bulundu. Sovyet baskısı karşısında Saken 1938'de idam edildi. Destalinizasyon döneminde 1957'de itibarı iade edildi.

Biyografi

Saken Seyfullin, 15 Ekim 1894 tarihinde Rus İmparatorluğu'nun Akmolinsk Oblastı'nda (günümüz Karağandı ili) bir göçebe yerleşiminde doğdu.^{[2]СЕЙФУЛЛИН САКЕН . inform.kz. 5 October 2009}

1905'ten 1908'e kadar Seyfullin, Spassk pirinç fabrikasında bir Rus-Kazak okulunda eğitim gördü. Daha sonra Akmola'da ilkokul ve üç sınıflı şehir okulunda eğitimine devam etti. Ayrıca bir Müslüman medresesinde Rusça öğretmenliği yaptı. 21 Ağustos 1913'te Omsk eğitim seminerine girdi. İlk makalesi Kasım ayında Ay Kap dergisinde yayımlandı. Bu dönemde Omsk gizli polisi (Ohranka) tarafından gözetlenmeye başlandı.

1914'te Seyfullin, Omsk'ta Kazak gençliğinin ilk kültür ve eğitim derneği olan Bırlık'ın (Birlik) başkanlarından biri oldu. Şiir kitabı Ötken Künder (Geçmiş Günler) o yıl yayımlandı.^{[2]СЕЙФУЛЛИН САКЕН . inform.kz. 5 October 2009}

1916'da Akmolinsk uyezdinin 12 volostu için bir mülk sayım komisyonunda çalıştı. O yıl, 1916'daki Orta Asya ayaklanmasına ithafen Volneniye (Huzursuzluk) adlı şiiri yazdı. 1 Eylül 1916'dan itibaren kurucularından biri olduğu Bugula okulunda ders verdi.^{[2]СЕЙФУЛЛИН САКЕН . inform.kz. 5 October 2009}

9 Mart 1917'de Akmola'ya taşındı ve burada Şubat Devrimi için karşılama şiiri olan Biz asığıs jinaldıq (Hızla toplanıp yürüdük) adlı şiiri yazdı. O yılın Nisan ayında Seyfullin, Jas Kazak (Genç Kazak) adında bir sosyal-politik ve kültürel topluluk kurdu. Temmuz ayında Tırşılık (Hayat) gazetesinin bir sayısına katkıda bulundu. Eylül ayında Seyfullin, Akmolinsk'teki yeni Rus-Kazak okulunda üç aylık pedagoji dersleri vermeye başladı.^{[2]СЕЙФУЛЛИН САКЕН . inform.kz. 5 October 2009}

Rus Devrimi'nden hemen sonra Seyfullin, Kazak Sovyet edebiyatının ilk eseri olduğu söylenen "А ну-ка, джигиты!" adlı şiiri yazdı. 27 Aralık 1917'de Akmolinsk'te Sovyet rejimi kuruldu. Seyfullin, Akmolinsk Milletvekilleri Kurulu üyesi seçildi ve ulusal eğitim komiseri olarak atandı. Şubat ayında Partiye kabul edildi. 1 Mayıs 1918'de oyunu Bakit Jolina (Mutluluğa Giden Yol) ilk kez sahnelendi.^{[2]СЕЙФУЛЛИН САКЕН . inform.kz. 5 October 2009}

4 Haziran 1918'de Beyaz Ordu bir devrim gerçekleştirdiğinde, Seyfullin tutuklandı ve Kızılyar hapishanesine gönderildi. Ataman Boris Annenkov'un ölüm arabasına bindirildi ve burada 47 gün geçirdi. Kolçak Hapishanesi'nden kaçtı ve Temmuz ayında köyüne ulaştı. İki ay sonra Taraz'a kaçmak zorunda kaldı.^{[2]СЕЙФУЛЛИН САКЕН . inform.kz. 5 October 2009}

Seyfullin, 25 Nisan 1938'de Moskova'dan gelen NKVD ajanları tarafından tutuklandı ve Almatı'da "topluma tehdit" ve "milliyetçi" olarak nitelendirilerek idam edildi. Ancak 1957'de itibarı iade edildi.