# Sakarya Meydan Muharebesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sakarya_Meydan_Muharebesi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Sakarya Meydan Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sakarya_Meydan_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fa/Battle_of_Sakarya_1921.jpg) * (Sfisek, CC-BY-SA-3.0)* - **Çatışma:** Sakarya Meydan Muharebesi - **Parçası:** Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi - **Tarih:** 22 Ağustos - 13 Eylül 1921; () - **Yer:** Sakarya Nehri'nin doğusu - **Bölge:** Ankara - **Sonuç:** Türk zaferi; Yunan taarruzunun durdurulması; Yunan ordusunun Sakarya'nın batısına atılması - **Savaşan:** Yunan Krallığı; Ankara Hükûmeti - **Komutan:** I. Konstantin; Anastasios Papulas; Mustafa Kemal Paşa; Fevzi Paşa; İsmet Paşa; Rüştü Paşa - **Güç:** 120.000 er, 3.780 subay, 57.000 tüfek, 2.768 makinalı tüfek, 386 top, 1.350 kılıç, 3.800 hayvan, 600 adet 3 tonluk kamyon, 240 adet 1 tonluk kamyon, 18 uçak; 96.326 er, 5.401 subay, 54.572 tüfek, 825 makinalı tüfek, 196 top, 1.309 kılıç, 32.137 hayvan, 1.284 at/katır arabası, 2 uçak - **Kayıp:** 3.758 ölü, 18.955 yaralı, 354 kayıp; Başka kaynaklara göre:; 15.000 ölü, 25.000 yaralı; 14.342 ölü, 18.480 yaralı, 828 esir **Sakarya Meydan Muharebesi**, [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın önemli bir [muharebe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muharebe)si. Sakarya Meydan Muharebesi, [Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın dönüm noktası sayılır.[^1][^2][^3][^4][^5][^6][^7][^8] [İsmail Habip Sevük](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Habip_Sev%C3%BCk), Sakarya Meydan Muharebesi'nin önemini, "13 Eylül 1683 günü [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Viyana_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)'da başlayan çekilme, 238 sene sonra Sakarya'da durdurulmuştur." sözüyle ifade etmiştir.[^9] ![Sakarya Nehri](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cc/Sakaryarivermapfinal.jpg) *Sakarya Nehri (Shannon, CC-BY-SA-4.0)* ## Arka plan Sakarya Meydan Muharebesi, Anadolu Türk tarihinin en önemli savaşlarından biridir. [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) General Papulas tarafından Yunan ordularına Ankara'ya harekât emri verilmişti. Savaşı Yunan tarafı kazansaydı TBMM, [Sevr Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevr_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nı kabul etmek durumunda kalabilirdi. General [Anastasios Papulas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anastasios_Papulas) başlangıçta bu harekâta şiddetle karşı çıktı. Papulas'a göre [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) ordusunu ıssız ve yolsuz Anadolu topraklarının derinine sürüklemek sonuçları ağır olabilecek bir maceraydı. Öte yandan savaş karşıtı örgütlerin ordu içine sızdırdığı broşürler Yunan askerinin savaşa olan inancını önemli ölçüde kırmıştı. Ancak Papulas kamuoyundan gelen yoğun baskılara ve "Ankara Fatihi" olmanın cazibesine karşı koyamayarak ordusuna taarruz emri vermiştir. ## Muharebe [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) ordusu, [Kütahya-Eskişehir Muharebeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya-Eski%C5%9Fehir_Muharebeleri)'ndeki yenilgisinden sonra cephe kritik bir duruma düşmüştü. Cepheye gelerek durumu yerinde gören ve komutayı eline alan [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) Başkanı ve Başkomutan [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) ile [İcra Vekilleri Heyeti Başkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._%C4%B0cra_Vekilleri_Heyeti) [Fevzi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fevzi_%C3%87akmak), [Batı Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Cephesi) birliklerinin [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) ordusuyla arada büyük bir mesafe bırakılarak [Sakarya Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sakarya_Nehri)'nin doğusuna çekilmesine ve savunmayı bu hatta devam ettirmesine karar verdiler. [Gazi Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk), "Hatt-ı müdafaa yoktur; sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaş kanıyla sulanmadıkça vatan terk olunamaz. Onun için küçük, büyük her cüzütamı (birlik), bulunduğu mevziden atılabilir. Fakat küçük, büyük her cüzütam ilk durabildiği noktada, tekrar düşmana karşı cephe teşkil edip muharebeye devam eder. Yanındaki cüzütamın çekilmeye mecbur olduğunu gören cüzütamlar, ona tabi olamaz. Bulunduğu mevzide nihayete kadar sebat ve mukavemete mecburdur."[^10] emrini vererek muharebeyi geniş bir alana yaydı. Böylece Yunan kuvvetleri de karargâhlarından uzaklaşıp bölünmüş olacaktı. [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi), 3 Ağustos 1921'de [Genelkurmay Başkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Genelkurmay) [İsmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smet_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC)'yı azlederek, aynı zamanda Başvekil ve Millî Müdafaa Vekili de olan [Fevzi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fevzi_%C3%87akmak)'yı bu makama da atadı. 22 Temmuz 1921'de [Sakarya Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sakarya_Nehri) doğusuna çekilmeye başlayan Türk ordusu, güneyden kuzeye 5. Süvari Kolordusu ([Çal Dağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87al_Da%C4%9F%C4%B1) güneyinde), 12, 1, 2, 3 ve 4. gruplar ile Mürettep Kolordu birinci hatta olacak şekilde tertiplendi. Çekilişin hızlı bir şekilde tamamlanmasından sonra Yunan birlikleri taarruz pozisyonu için tam dokuz gün Türk birlikleri ile karşılaşmadan yürüdü. Bu yürüyüşün hangi yöne doğru olduğu Türk keşif birlikleri tarafından tespit edilerek cephe komutanlığına bildirildi. Bu savaşın kaderini belirleyecek stratejik hatalardan biri oldu. Yunan taarruzu baskın olma özelliğini kaybetti. Ancak 14 Ağustos'ta ileri harekâta geçen Yunan ordusu, 23 Ağustos'tan itibaren 3. Kolordu ile Sakarya Nehri doğusundaki Türk kuvvetlerini tespit, 1. Kolordu ile [Haymana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haymana) istikametinde, 2. Kolordu ile [Mangal Dağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mangal_Da%C4%9F%C4%B1) güneydoğusunda kuşatıcı taarruza başladı. Fakat bu taarruzlarında başarısız oldular. Kuşatma taarruzunda başarı sağlayamayan Yunan kuvvetleri, sıklet merkezini ortaya kaydırarak savunma mevzilerini [Haymana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haymana) istikametinde yarmak istedi. 2 Eylül'de Yunan birlikleri, [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'ya kadar en stratejik dağ olan [Çal Dağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87al_Da%C4%9F%C4%B1)'nın tamamını ele geçirdi. Fakat Türk birlikleri [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'ya kadar geri çekilmeyerek alan savunması yapmaya başladı. Yunan birlikleri [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'ya 50 km kalacak derecede bazı ilerlemeler sağlasa da Türk birliklerinin yıpratıcı savunmasından kurtulamadı. Ayrıca 5. Türk [Süvari Kolordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvari) tarafından cephe ikmal hatlarına yapılan taarruzlar Yunan taarruzunun hızının kırılmasında önemli etkenlerden biri oldu. Yunan ordusu 9 Eylül'e kadar süren yarma teşebbüsünde de başarılı olamayınca, bulunduğu hatlarda kalarak savunmaya karar verdi. [Türk Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri)'nun 10 Eylül'de başlattığı, bizzat [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'nın komuta ettiği, genel karşı taarruzla Yunan kuvvetlerinin savunma için tertiplenmesine mani olundu. Aynı gün Türk birlikleri stratejik bir nokta olan [Çal Dağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87al_Da%C4%9F%C4%B1)'nı geri aldı. 13 Eylül'e kadar süren Türk taarruzu sonucunda Yunan ordusu, [Eskişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski%C5%9Fehir)-[Afyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar)'un hattının doğusuna kadar çekilerek bu bölgede savunma için tertiplenmeye başladı. Bu çekilme sonucu 20 Eylül'de [Sivrihisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivrihisar), 22 Eylül'de [Aziziye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emirda%C4%9F) ve 24 Eylül'de [Bolvadin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bolvadin) ve [Çay](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ay%2C_Afyonkarahisar) düşman işgalinden kurtulmuştur. Çekilen [Yunan ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri)nu takip amacıyla harekâta 13 Eylül 1921 itibarıyla süvari tümenleri ve bazı piyade tümenleri ile devam edildi. Fakat teçhizat ve istihkâm yetersizliği gibi sebeplerle taarruzlar durduruldu. Aynı gün Batı Cephesi'ne bağlı birliklerin komuta yapısı değiştirildi. [1](https://turkipedia.org/tr/wiki/1._Ordu_%28T%C3%BCrkiye%29) ve [2. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Ordu_%28T%C3%BCrkiye%29) kuruldu. Grup Komutanlıkları lağvedilerek yerine 1, 2, 3, 4 ve 5. Kolordular ile kolordu seviyesinde Kocaeli Grup Komutanlığı kuruldu. Savaş, 22 gün ve gece sürerek 100 km uzunluğunda bir alanda cereyan etti. [Yunan ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri), [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'nın 50 km kadar yakınından geri çekildi. [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) ordusu geri çekilirken [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)in kullanabileceği hiçbir şey bırakmamak için özen gösterdi. [Demir yollarını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demiryolu_ula%C5%9F%C4%B1m%C4%B1) ve [köprü](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BC)leri havaya uçurdu ve birçok [köy](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6y)ü yaktı.[^11] ## Muharebe sonrası ![Sakarya Meydan Muharebesi'ni betimleyen bir Yunan taş basması resim.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4d/Battle_of_Sangarios_1921.png) *Sakarya Meydan Muharebesi'ni betimleyen bir Yunan taş basması resim. (Sotiri Hristidis, public-domain)* Sakarya Meydan Muharebesi sonunda Türk ordusunun zayiatı; 5713 ölü, 18.480 yaralı, 828 esir ve 14.268 kayıp olmak üzere toplam 39.289'dur. Yunan ordusunun zayiatı ise 3758 ölü, 18.955 yaralı, 354 kayıp olmak üzere toplam 23.007'dir. Sakarya Meydan Muharebesi'nde çok fazla subay kaybı olduğu için bu Muharebeye "Subay Muharebesi" adı da verilmiştir. Mustafa Kemal Atatürk bu muharebe için "Sakarya [Melhame-i Kübrası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Armageddon)" yani kan gölü, kan deryası demiştir. [Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) için geri çekilmek haricinde başka bir seçenek kalmadı. Geri çekilirken [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) sivil halkına karşı yaptığı tecavüzler, kundaklamalar ve yağmacılık sonucunda 1 milyonun üzerinde sivil [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) evsiz kaldı.[^12] Mayıs 1922'de Yunan Ordusu Başkomutanı General [Anastasios Papoulas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anastasios_Papulas) ve kurmay heyeti istifa etti. Yerine General [Georgios Hatzianestis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeoryos_Hac%C4%B1anestis) atandı. Mustafa Kemal Atatürk, ünlü "*Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır. Bu satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaş kanıyla sulanmadıkça vatan terk olunamaz.*" sözünü bu savaşa atfen TBMM'de söylemiştir. Muharebenin ardından Miralay [Fahrettin Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fahrettin_Altay), Miralay [Kâzım Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2z%C4%B1m_%C3%96zalp), Miralay [Selahattin Adil Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selahattin_Adil) ve Miralay [Rüştü Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BC%C5%9Ft%C3%BC_Sakarya), [mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) rütbesine terfi etti ve [paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pa%C5%9Fa) oldu. Mustafa Kemal Paşa [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) tarafından [müşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr) rütbesine terfi ettirildi ve kendisine [gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi) ünvanı verildi. [Atatürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk), Sakarya Meydan Muharebesi'ne kadar bir askerî rütbesi olmadığını, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından verilmiş olan rütbelerin yine Osmanlı Devleti tarafından alınmış olduğunu belirtir. [*Nutuk*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nutuk_%28Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk%29)***ta şu ifadeleri kullanır: "Sakarya muharebesi neticesine kadar, bir rütbe-i askeriyeye haiz değildim. Ondan sonra, Büyük Millet Meclisince Müşir (Mareşal) rütbesi ile Gazi ünvanı tevcih edildi. Osmanlı Devleti'nin rütbesinin, yine o devlet tarafından alınmış olduğu malûmdur."***[^13] 1. Sakarya Savaşı'nın kazanılmasıyla, [Türk milleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1)nin savaşın kazanılacağına olan inancı yerine gelmiştir. [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da, tüm camilerde [Sakarya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sakarya)'da hayatını kaybeden askerler için mevlitler okunmuştur. O ana kadar, Ankara'ya mesafeli duran [İstanbul basını](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCtareke_bas%C4%B1n%C4%B1)nda dahi bir sevinç duygusu oluşmuştur. 2. Uluslararası toplumun (özellikle İngiltere'nin) [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) güçlerine bakışı değişmiş ve [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan), arkasındaki [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere) desteğini kaybetmiştir. 3. 13 Eylül 1683 tarihinde [II. Viyana Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Viyana_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) ile başlayan Türk geri çekilmesi yine bir 13 Eylül günü bu savaş ile durmuş, yeniden ilerleme başlamıştır. Bu yönden bu savaşın sembolik önemi de Türk Tarihi açısından çok fazladır. ## Üst kademe komutanları - [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) Başkanı ve [Türk Orduları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri) Başkomutanı: [Mustafa Kemal Atatürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) - Başvekil ve Genelkurmay Başkanı: [Birinci Ferik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk-i_evvel) [Mustafa Fevzi Çakmak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fevzi_%C3%87akmak) - Millî Müdafaa Vekili: [Mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) [Refet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Refet_Bele) - Batı Cephesi: Komutanı [Mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) [Mustafa İsmet İnönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smet_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC) - 1. Grup: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [İzzettin Çalışlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zzettin_%C3%87al%C4%B1%C5%9Flar) - 24. Tümen: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Ahmet Fuat Bulca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fuat_Bulca) - 23. Tümen: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Ömer Halis Bıyıktay](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Halis_B%C4%B1y%C4%B1ktay) - 2. Grup: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Mehmet Selahattin Adil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selahattin_Adil) - 4. Tümen: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Mehmet Sabri Erçetin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Sabri_Er%C3%A7etin) - 5. Tümen: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Mehmet Kenan Dalbaşar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Kenan_Dalba%C5%9Far) - 9. Tümen: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Sıtkı Üke](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1tk%C4%B1_%C3%9Cke) - 3. Grup: Komutanı [Mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) [Yusuf İzzet Met](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_%C4%B0zzet) - 7. Tümen: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Ahmet Derviş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Dervi%C5%9F) - 8. Tümen: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Kazım Sevüktekin](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2z%C4%B1m_Sev%C3%BCktekin) - 15. Tümen: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Şükrü Naili Gökberk](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BCkr%C3%BC_Naili_G%C3%B6kberk) - 4. Grup: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Kemalettin Sami Gökçen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemalettin_Sami_G%C3%B6k%C3%A7en) - 5. Kafkas Tümeni: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Cemil Cahit Toydemir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemil_Cahit_Toydemir) - 61. Tümen: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Mehmet Rüştü Sakarya](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BC%C5%9Ft%C3%BC_Sakarya) - 5. Grup: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Fahrettin Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fahrettin_Altay) - 14. Süvari Tümeni: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Mehmet Suphi Kula](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Suphi_Kula) - 4. Süvari Tugayı: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Hacı Mehmet Arif Örgüç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Arif_%C3%96rg%C3%BC%C3%A7) - 12. Grup: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Halit Karsıalan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deli_Halid_Pa%C5%9Fa) - 11. Tümen: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Abdülrezzak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClrezzak) sonra [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Saffet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saffet) - Mürettep Kolordu: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Kazım Fikri Özalp](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2z%C4%B1m_%C3%96zalp) - 1. Tümen: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Abdurrahman Nafiz Gürman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nafiz_G%C3%BCrman) - 17. Tümen: Komutanı [Albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) [Hüseyin Nurettin Özsu](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Nurettin_%C3%96zsu) - 41. Tümen: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Şerif Yaçağaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eerif_Ya%C3%A7a%C4%9Faz) - 1. Süvari Tümeni: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Osman Zati Korol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Zati_Korol) - Batı Cephesine Doğrudan Bağlı Birlikler - 2. Süvari Tümeni: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Ethem Servet Boral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ethem_Servet_Boral) - 3. Süvari Tümeni: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [İbrahim Çolak](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_%C3%87olak_%28asker%29) - Mürettep Tümen: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Ahmet Zeki Soydemir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Zeki_Soydemir) - 3. Kafkas Tümeni: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Halit Akmansü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halit_Akmansu) - 6. Tümen: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Hüseyin Nazmi Solok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nazmi_Solok) - 57. Tümen: Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Hasan Mümtaz Çeçen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_M%C3%BCmtaz_%C3%87e%C3%A7en) ## Ayrıca bakınız - [Mehmetçik Anıtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet%C3%A7ik_An%C4%B1t%C4%B1) - [Sakarya Meydan Muharebesi Tarihî Millî Parkı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sakarya_Meydan_Muharebesi_Tarih%C3%AE_Mill%C3%AE_Park%C4%B1) - [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) ## Dış bağlantılar - [''Genelkurmay Başkanlığı'nın Sakarya Meydan Muharebesi konulu sayfası.''](http://www.tsk.tr/8_tarihten_kesitler/8_4_turk_tarihinde_onemli_gunler/sakarya_meydan_muharebesi/sakarya_meydan_muharebesi.htm) [^1]: Başkent Ankara - Müzeler - Alagöz Karargâh Müzesi. [^2]: Doğan Haber Ajansı; POLATLI'DA TARİHİ GÜN; 13.09.2010 [^3]: Pusula 64. Sayı; Atatürk'ün Gerçekçiliği; Yunus Emre YILDIRIM [^4]: Hürriyet; Türk tarihinin dönüm noktası 87 yaşında; 13 Eylül 2008 [^5]: Polatlı Ticaret Odası [^6]: Ankara Türk Telekom Teknik Ve Endüstri Meslek Lisesi; Polatlı Gezimiz [^7]: Radikal; Altı Ok'a karşı Sakarya!; Efkan Bucak; 17/03/2011 [^8]: Türkiye'nin en büyük anıtı Polatlı'da. [^9]: Kate Fleet, Suraiya Faroqhi, Reşat Kasaba: The Cambridge History of Turkey (Volume 4)], Cambridge University Press, 2008, ISBN 0-521-62096-1, sayfa 138 . [^10]: Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, sayfa 418 [^11]: Michael Llewellyn Smith "Ionian Vision" Hurst & Company London 1973 ISBN 1-85065-413-1, sayfa 234 [^12]: Christopher Chant "Warfare of the 20th. Century - Armed Conflicts Outside the Two World Wars" Chartwell Books Inc. New Jersey 1988. ISBN 1-55521-233-6, sayfa 23 [^13]: Nutuk, Büyük Millet Meclisince bana Müşir rütbesiyle Gazi ünvanı verilmesi yan başlıklı bölüm