# Sakız Vakası > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Vakas%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Sakız Vakası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sak%C4%B1z_Vakas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c9/Bombardement_de_l%27%C3%AEle_de_Chio_et_des_barbaresques_par_l%27escadre_de_Duquesne_en_1681.jpg) * (Jan Karel Donatus Van Beecq, public-domain)* - **Çatışma:** Sakız Vakası - **Tarih:** 23 Temmuz 1681 - **Yer:** Sakız - **Bölge:** Ege Denizi - **Sonuç:** Osmanlı sivil kayıpları, Osmanlı diplomatik zaferi - **Savaşan:** Osmanlı Devleti; \* 23px|border Trablusgarp eyaleti; 20px Fransa Krallığı - **Komutan:** Bozoklu Mustafa Paşa; 20px Abraham Duquesne - **Güç:** 33 kadırga, 8 Trablusgarp kadırgası; 18 savaş gemisi - **Kayıp:** Sivil kayıplar - **Notlar:** Fransa Krallığı Osmanlı sivil kayıpları için tazminat ödedi. **Sakız Vakası**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Fransa Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) arasında 1681 yılında meydana gelen diplomatik kriz. Abraham Duquesne komutasındaki Fransız filosunun [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_%28eyalet%29) gemilerini takip bahanesiyle 23 Temmuz 1681 tarihinde [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'ı bombardımana tutarak verdiği tahribata karşılık [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Bozoklu Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozoklu_Mustafa_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) Fransız filosunu ablukaya aldı. Ardından Fransa Kralı [XIV. Louis](https://turkipedia.org/tr/wiki/XIV._Louis) 17 Mayıs 1682 tarihinde Padişah [IV. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed)'e tazminat mahiyetinde değerli hediyeler gönderdi. ## Vakanın gelişimi ![Fransa Kralı XIV. Louis](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Louis_XIV_of_France.jpg/1280px-Louis_XIV_of_France.jpg) *Fransa Kralı XIV. Louis (Hyacinthe Rigaud, public-domain)* [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) donanması [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na bağlı Garp Ocaklarının ([Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_%28eyalet%29), [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus_%28eyalet%29) ve [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Garp_%28eyalet%29)) korsanlık faaliyetlerine karşı mücadelesini sürdürmekteyken 1681 yılında [Toulon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toulon) limanından ayrılan Abraham Duquesne komutasındaki (4'ü [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)) 6 parçalık Fransız filosu [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'deki diğer Fransız gemileriyle birleşerek [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_%28eyalet%29) gemilerini takip amacıyla [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ne girdi. 6 Haziran 1681'de [Çuha Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uha_Adas%C4%B1) civarındaki çarpışmanın ardından [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'a sığınan 6 [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_%28eyalet%29) gemisini takip eden Fransız filosu 23 Temmuz'da Sakız limanına yaklaştığında ise 2 Fransız gemisi ele geçirmiş 8 [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_%28eyalet%29) gemisi buldu.[^1] Duquesne, 18 gemilik filosuyla [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1) limanının ağzına dost bayraklarıyla demirledikten sonra 23 Temmuz'da aniden harp bayraklarını açarak [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_%28eyalet%29) gemilerinin haricinde, kale ile şehre de 4,5 saatte yaklaşık 4.000 gülle yağdırdı ve birçok evler ile camiler hasar görürken, sivil halktan 60-80 Müslüman ve 50 kadar Hristiyan öldü, yaklaşık 800 kişi de yaralandı. Bu haber [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’a ulaşınca, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Bozoklu Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozoklu_Mustafa_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nı [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'a gönderdi. 7 Ağustos'ta bölgeye ulaşan 33 [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)dan müteşekkil Osmanlı donanması limanı ve Fransız filosunu ablukaya aldı. Eşzamanlı olarak [Fransa Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'daki Elçisi Kont Joseph de Guilleragues, Sadaret Kethüdası tarafından tekdir edildikten sonra, [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Merzifonlu Kara Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merzifonlu_Kara_Mustafa_Pa%C5%9Fa) da kendisine Fransa Kralı [XIV. Louis](https://turkipedia.org/tr/wiki/XIV._Louis)’nin derhal tarziye ve tazminat vermesini talep etti. Fransız elçi kaçamaklı cevaplar verdiği için hapsedildi ve tarziye ve tazminat konusunda teminat vermesinin ardından altı aylık tutukluluktan sonra serbest bırakıldı[^2] [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Bozoklu Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozoklu_Mustafa_Pa%C5%9Fa) da zararın tazmini konusundaki teminatın alınmasına dek beş ay [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'da kaldı ve Fransız filosunu rehin tuttu.[^3] ## Fransa'nın tazminat ödemesi ![Osmanlı Padişahı IV. Mehmed](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a4/Battle_of_Vienna.MehmedIV.jpg) *Osmanlı Padişahı IV. Mehmed (G. Jansoone, public-domain)* Fransız Elçinin taahhüt ettiği ve Fransa Kralı [XIV. Louis](https://turkipedia.org/tr/wiki/XIV._Louis)'nin gönderdiği hediyeler ve tazminat Sakız Vakasından yaklaşık 10 ay sonra (17 Mayıs 1682) Osmanlı Sarayına ulaştı ve Padişah [IV. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed)'e sunuldu. Tazminat, [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Bozoklu Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozoklu_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'nın Fransız filosunun bombardımanın yarattığı tahribata dair yaptığı keşfe göre ölenlerin "diyet"lerini de içeriyordu.[^4] Varılan uzlaşı neticesinde [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_%28eyalet%29) gemileri de ele geçirdikleri iki Fransız gemisini ve esirleri serbest bıraktılar.[^5] [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) savaş ilanını dahi gerektirebilecek bu tek taraflı saldırganlık sonrasında [Fransa Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın kadim dostlardan addettiği için meseleyi barış yoluyla halletmeyi daha uygun buldu.[^6] [^1]: "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.193 [^2]: "Vekâyi‘nâme", Abdurrahman Abdi Paşa, haz. Fahri Çetin Derin, Çamlıca Basım Yayın, İstanbul (2008), s.479-483 [^3]: İslam Ansiklopedisi, [[Bozoklu Mustafa Paşa]] maddesi, Türk Diyanet Vakfı, Ankara (2020), c.31, s.343. [^4]: "Zübde-i Vekaiyât", Defterdar Sarı Mehmed Paşa, Haz. Abdülkadir Özcan, Türk Tarih Kurumu, Ankara (1995), s.131 [^5]: "Louis XIV", Jean-Christian Petitfils, Perrin editions, Paris (1995), s.775 [^6]: "Fransızların 1681 Sakız Saldırısında Verdikleri Zarar Karşılığında XIV. Louis Tarafından IV. Mehmet'e Gönderilen Tarziye Hediyeleri", Fatma Açıkgöz, Sosyal Bilimler Dergisi, c.1, s.63