# Sakız Baskını

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Bask%C4%B1n%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sakız Baskını, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sak%C4%B1z_Bask%C4%B1n%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/93/Chios_by_Piri_Reis_Rotated.jpg)
* (public-domain)*

- **Çatışma:** Sakız Baskını
- **Tarih:** 1 Mayıs 1599
- **Yer:** Sakız, Yunanistan
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı Zaferi; Sakız adasına yönelik Toskana saldırısı püskürtüldü
- **Savaşan:** Osmanlı Devleti; 20px Toskana Büyük Dükalığı
- **Komutan:** Sakız Sancakbeyi; 20px Don Virginio Orsini; 20px Kont Bartolomeo Barbolina da Montauto; 20px Giovanni Palmieri
- **Güç:** 500-600 asker; 8 karamürsel, 3 kadırga; 2.000 asker (çıkarmada 300); 5 kadırga
- **Kayıp:** Çok az; 240 ölü, 60 esir

**Sakız Baskını**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) devletçikleriyle [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'deki mücadelesinde evre. [Toskana Büyük Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toskana_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na ait bir filonun 1599 yılında Osmanlı egemenliğindeki [Sakız Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)nı baskınla ele geçirme girişimi adadaki Osmanlı birliklerince püskürtüldü.

## Baskın öncesi

![Toskana Büyük Dükü I. Fernando](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/14/Ferdinando_i_de%27_medici_12.JPG)
*Toskana Büyük Dükü I. Fernando (xvi century artist, public-domain)*

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) 1453 yılında [İstanbul'u fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi)nin ardından, [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) kuşatma sırasında [Doğu Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na askerî destek sağlayan [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) ve [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti)'ine karşı 1454'ten itibaren [Floransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Floransa_Cumhuriyeti)'yı desteklemeye başlamış, sağlanan ayrıcalıklarla [1463-1479 Osmanlı-Venedik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1463-1479_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Floransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Floransa)lı tüccarlar Osmanlı topraklarında giderek faal hale gelmişlerdi. 1462, 1499, 1513 ve 1527 tarihli [ahidnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahidn%C3%A2me)lerle bu avantajını koruyan [Floransa Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Floransa_Cumhuriyeti), 1530 yılından itibaren ise bu avantajını yitirdi. Zira, 24 Ekim 1529–10 Ağustos 1530 arasında süren [Floransa Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Floransa_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) sonrasında 12 Ağustos 1530'da resmen [Kutsal Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na giren [Floransa Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Floransa_Cumhuriyeti)[^1] Osmanlılar tarafından hasım olarak nitelendirilmeye başlanmıştı.[^2] 1532 yılından [Floransa Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Floransa_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na dönüştükten sonra, başta 1543 yılında [Barbaros Hayreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa), 1555 yılında ise [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis)'in istilaları olmak üzere defalarca Türk donanmasının taarruzlarına uğrayan Toskana, 1562 yılında [Santo Stefano Şövalyeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Santo_Stefano_%C5%9E%C3%B6valyeleri) tarikatının kuruluşu ve 1569'da devletçiğin [Toskana Büyük Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toskana_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na dönüşmesi[^3] sonrasında Toskana donanması başta [Malta Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) (1565) olmak üzere Osmanlılara karşı askerî harekâtlara katılmaya başlamış, bunun üzerine 11 Nisan 1566'da [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'daki Toskana [balyos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balyos)'u (elçisi) sınırdışı edilmişti. [İnebahtı Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nebaht%C4%B1_Deniz_Muharebesi)'nde (1571) de Osmanlılara karşı savaşan Toskanalılar 1573 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'la yeniden diplomatik müzakerelere başlamışlar, diğer yandan ise 1590'lara kadar [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'de Osmanlı çıkarlarına yönelik [korsanlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korsanl%C4%B1k) faaliyetlerine devam etmişlerdi. Toskana Büyük Dükası [I. Fernando](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Fernando) 1598 yılında yinelediği diplomatik girişimden sonuç alamayınca Osmanlılarla mücadelesini Doğu [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'e taşımaya karar verdi ve 1566 yılında [Piyâle Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa) tarafından [Osmanlı topraklarına katılan Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1%27n%C4%B1n_Fethi)'ı hedef aldı. Zira, Toskana'nın adada mevcudiyeti sürdüren Ceneviz ve Floransa tüccarlarıyla ilişkisi devam ediyordu.[^4]

## Baskın

![Santo Stefano Şövalyelerinin arması](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Galere_di_Santo_Stefano.svg/1280px-Galere_di_Santo_Stefano.svg.png)
*Santo Stefano Şövalyelerinin arması (Arturolorioli, public-domain)*

Beş kadırgadan (*Capitana, Patrona, Senese, Pisana ve Livornina*) oluşan Don Virginio Orsini komutasındaki Toskana filosu yaklaşık 2.000 askerle[^5] 6 Nisan 1599'da [Livorno](https://turkipedia.org/tr/wiki/Livorno)'dan ayrıldı ve 16 Nisan'da [Messina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Messina)'ya ulaştıktan sonra 21 Nisan günü buradan demir alarak Osmanlı sularına girdi ve 1 Mayıs sabahı [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1) adasına ulaştı. Aydınlık sökmeden Paşa Limanı'ndan başlatılan çıkarmanın ardından surlara tırmanan Kont Bartolomeo Barbolina da Montauto komutasındaki yaklaşık 300 Toskanalı piyade askeri burçlardaki nöbetçileri etkisiz hale getirip bayraklarını asmayı başardı.

Limanın kapısındaki burçlardan limanın açıklarında bekleyen Toskana kadırgalarına atılan uyarma fişeklerinin sesine uyanan Osmanlı garnizonu silah başı yaparak ateşle karşılık vermeye başladı. Şiddetle esen yıldız rüzgarı nedeniyle zorlukla limana girebilen Toskana filosu kendini 8 [karamürsel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karam%C3%BCrsel) ve 3 [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)dan oluşan Osmanlı filosunun karşısında buldu. Başlayan çarpışma Toskanalıların limana yanaşarak takviye birlik çıkarmalarına engel oldu. Eşzamanlı olarak Sakız Beyinin komutasındaki Osmanlı askeri de burçlardaki Toskana askerine karşı şafak sökerken hücuma geçti. Adadaki [Yahudi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahudiler) halk da Osmanlılara destek verdi.[^6] Toskanalıların direnişi kolaylıkla çöktü ve 300 askerin (Komutan Kont Bartolomeo Montauto dahil)[^7] 240'ı öldürülüp (Komutan Vekili Kaptan Giovanni Palmieri dahil) 60'ı esir edildi.[^8] Ardından, Osmanlı askerleri kaleden Toskana kadırgalarına top ateşine de başladı. Baskının başarısız olduğunu anlayan filo komutanı Orsini saat 16.00'ya doğru geri çekilme emri vererek adanın açıklarına gitti. 2 Nisan sabahı da [Messina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Messina)'ya müteveccihen [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1) açıklarından ayrıldı.

## Baskın sonrası

![Maanoğlu Fahreddin](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2a/Emir_Fa%E1%B8%ABereddin_Ibn_Ma%27n_%28_Fa%E1%B8%ABereddin_II%29-2.png)
*Maanoğlu Fahreddin (باسم, CC-BY-SA-3.0)*

Toskana filosunun uğradığı bu ağır yenilgi Santo Stefano Şövalyelerinin Osmanlı topraklarına yönelik saldırılarını 1605'e kadar durdurdu. 1603 yılında Osmanlı tahtına çıkan [I. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Ahmed)'in (1593'ten beri savaş halinde bulunduğu [Kutsal Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hariç) yabancı ülkelere verilen [ahidnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahidn%C3%A2me)leri yenilerken [Toskana Büyük Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toskana_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı bir kez daha dışarıda bırakması üzerine (1604 yılında [Fransa Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na bahşedilen ahidnâmede Toskanalıların Osmanlı sularında sadece Fransız bayrağı altında ticaret yapmalarına izin verilmişti), Toskanalılar saldırılarına yeniden başlayarak [Preveze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze) (1605), [Mağusa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazima%C4%9Fusa) ve [Annâbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ann%C3%A2be)'yi (1607) yağmalamaya çalıştıkları gibi, Osmanlılara karşı isyan halindeki [Lübnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCbnan) hakimi [Maanoğlu Fahreddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maano%C4%9Flu_Fahreddin)'le de sıkı ilişkiler kurdular.[^9]

1599 yılındaki Sakız Baskını adanın toplumsal yapısını da etkiledi ve adanın Rum sakinleri 17. yüzyılda daha güvenli buldukları [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'e yerleşmeye başladılar.[^10]

[^1]: "Florence and the Medici", J.R.Hale, Phoenix Publishing (2001), ISBN 1-84212-456-0.S. 118-119
[^2]: "Osmanlı İmparatorluğu ve Floransa", Mikail Acıpınar, Türk Tarih Kurumu, Ankara (2016), s. 120
[^3]: "The Medici: Godfathers of the Renaissance (İngilizce)", Paul Strathern, Londra: Vintage books (2003) ISBN 978-0-09-952297-3.
[^4]: "Osmanlı İmparatorluğu ve Floransa", Mikail Acıpınar, Türk Tarih Kurumu, Ankara (2016), s. 265
[^5]: "An Eye-Witness Account of the Expedition of the Florentines against Chios in 1599", Jacob Leeven, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London c. 12, Sayı: 3/4, s. 551
[^6]: İslam Ansiklopedisi, "Sakız Adası" maddesi (Ali Fuat Örenç), İstanbul (2009), c.36, s.6. <https://islamansiklopedisi.org.tr/sakiz-adasi>
[^7]: "An Eye-Witness Account of the Expedition of the Florentines against Chios in 1599", Jacob Leeven, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London c. 12, Sayı: 3/4, s. 553
[^8]: "The Expediditons of tthe Florentines to Chios (1599): Described in Contemporary Diplomatic Reports and Military Dispatches", Philip P. Argenti, John Lane, Londra (1934), s.27
[^9]: "Osmanlı İmparatorluğu ve Floransa", Mikail Acıpınar, Türk Tarih Kurumu, Ankara (2016), s. 277-282
[^10]: "İzmir ve Levanten Dünya (1550-1650)", Danier Goffman, İstanbul (1995), s.75-76
