# Sakız Adası Katliamı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1_Katliam%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Sakız Adası Katliamı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1_Katliam%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![Eugène Delacroix'nın 1824 tarihli Sakız Adası Katliamı adlı tablosu.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Eug%C3%A8ne_Delacroix_-_Le_Massacre_de_Scio.jpg/1280px-Eug%C3%A8ne_Delacroix_-_Le_Massacre_de_Scio.jpg) *Eugène Delacroix'nın 1824 tarihli Sakız Adası Katliamı adlı tablosu. (Eugène Delacroix, public-domain)* - **Parçası:** Yunan Bağımsızlık Savaşı - **Bölge:** Sakız Adası - **Tarih:** Mart–Ağustos 1822 - **Hedef:** Yunanlar - **Tür:** Katliam - **Ölü:** 52.000 - **İşleyen(ler):** Osmanlı İmparatorluğu **Sakız Adası Katliamı** ([Yunanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca): Η σφαγή της Χίου), 1822'de [Yunan Bağımsızlık Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_%C4%B0syan%C4%B1) sırasında [Sakız Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'ndaki on binlerce [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar)'ın [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) askerleri tarafından öldürülmesi olayıdır.[^1] Çevre adalarda yaşayan Yunanlar, Sakız Adası'na gelmiş ve ada halkını isyana katılmaları için cesaretlendirmişti. Buna karşılık Osmanlı askerleri adaya çıktı ve binlerce kişiyi öldürdü. [Hristiyanların](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyanl%C4%B1k) katledilmesi uluslararası toplumda kızgınlığa neden oldu ve Yunanların dünya genelinde destek görmesine yol açtı. ## Arka plan Sakızlı tüccar ve armatörler, 2.000 yıldan fazla süre boyunca [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz), [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi) ve [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'de ticaret ve diplomaside önemli bir konumdaydı. [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), Sakızlıların yaptığı ticaretin ve yalnızca adada yetişen [damla sakızı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Damla_sak%C4%B1z%C4%B1)nın öneminden dolayı ada halkını kendi işlerinde neredeyse tamamen serbest bırakmıştı. Kozmopolit bir yapı gösteren Sakızlılar ayrıca [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da da tanınırdı. Ancak [katliam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katliam)dan sonra ada, ticari ününü hiçbir zaman geri kazanamadı. Adanın yönetici sınıfı, güvenliğini ve zenginliğini kaybetmekten korktuğu için [Yunan İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_%C4%B0syan%C4%B1)'na katılma konusunda isteksizdi.[^2] Ayrıca adanın [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)in egemen olduğu [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya çok yakın olduğunun ve bunun güvenlik riski taşıdığının bilincindeydi.[^3] ## Katliam ![Yorgo Stravelakis, beş yaşındayken katliamdan sağ kurtuldu ve köle olarak satıldı. Daha sonra 1837-1873 yılları arasında Tunus Beyliği'nin başbakanı oldu.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/60/Mustapha_Khaznadar_1846.jpg) *Yorgo Stravelakis, beş yaşındayken katliamdan sağ kurtuldu ve köle olarak satıldı. Daha sonra 1837-1873 yılları arasında Tunus Beyliği'nin başbakanı oldu. (Charles-Philippe Larivière, public-domain)* Mart 1822'de Yunan İsyanı anakarada güç kazanmışken yüzlerce silahlı [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar), komşu ada [Sisam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sisam)'dan Sakız Adası'na geldi. Yunanların saldırısına uğrayan Türkler, adadaki hisara çekildi. Ada halkından pek çok kişi de isyana katılmaya karar verdi.[^4] Ancak nüfusun büyük çoğunluğu misillemeyi kışkırtacak hiçbir eylemde bulunmadı ve Osmanlı İmparatorluğu'na karşı ayaklanan diğer Yunanlara katılmadı.[^5] [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Nasuhzade Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nasuhz%C3%A2de_Ali_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Türk donanması 22 Mart'ta adaya geldi ve adayı yağmaladı. 31 Mart'ta adanın yakılması emri verildi ve sonraki dört ay içerisinde tahminî 40.000 Türk askeri adaya çıktı. 120.000 kişilik ada nüfusunun yaklaşık dörtte üçü katledildi, köleleştirildi veya hastalıktan öldü.[^6][^7] 21.000 kişi kaçmayı başardıktan, 52.000 kişi köleleştirildikten ve 52.000 kişi katledildikten sonra adada 2.000 kişinin kaldığı tahmin edilmektedir.[^8] Hayatta kalan on binlerce kişi Avrupa'ya dağıldı ve [Sakız diasporası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_diasporas%C4%B1)nın bir parçası oldu. Başka kaynaklarda öldürülen veya açlıktan ölen Sakızlıların sayısı 20.000 olarak verilmektedir.[^9][^10][^11] Katliam sırasında köleleştirilen genç Yunanlar zengin Osmanlı aileleri tarafından [evlat edinildi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evlat_edinme) ve İslam'a geçirildi. Yorgo Stravelakis (sonraki adıyla [Mustafa Haznedar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Haznedar)) ve [İbrahim Edhem Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Edhem_Pa%C5%9Fa) gibi bazıları Osmanlı İmparatorluğu'nda tanınır hâle geldi.[^12] Olayların duyulması Avrupa'da kızgınlığa neden oldu[^13] ve Fransız ressam [Eugène Delacroix](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eug%C3%A8ne_Delacroix), [*Sakız Adası Katliamı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sc%C3%A8ne_des_massacres_de_Scio) adlı bir tablo yaptı. ## Ayrıca bakınız - [Sakız Adası açıklarında Osmanlı amiral gemisinin yakılması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1_a%C3%A7%C4%B1klar%C4%B1nda_Osmanl%C4%B1_amiral_gemisinin_yak%C4%B1lmas%C4%B1) - [Yunan Bağımsızlık Savaşı sırasında katliamlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_Ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1zl%C4%B1k_Sava%C5%9F%C4%B1_s%C4%B1ras%C4%B1nda_katliamlar) [^1]: Dadrian, Vahakn N.. Warrant for Genocide: Key Elements of Turko-Armenian Conflict. Transaction Publishers, 1999, s. 153. [^2]: St. Clair, William. That Greece Might Still Be Free, The Philhellenes in the War of Independence. Oxford University Press, 1972, s. 79. [^3]: St. Clair, William. That Greece Might Still Be Free, The Philhellenes in the War of Independence. Oxford University Press, 1972, s. 79. [^4]: St. Clair, William. That Greece Might Still Be Free, The Philhellenes in the War of Independence. Oxford University Press, 1972, s. 79. [^5]: Shupp, Paul F.. Review: Argenti, Philip P. The Massacre of Chios. Journal of Modern History, 1933, s. 414. [^6]: Christopher A. Long - The Massacres of Chios 1822 (2). [^7]: The Chios Massacre of 1822. [^8]: Η Ιστορία της Χίου και τα Μεσαιωνικά Χωριά της. [^9]: Massacre at Chios. [^10]: Christopher Long (1998-1999): The Massacres of Chios, Events & Massacres of 1822 . [^11]: The Open University: Massacres of Chios - Challenging the Establishment [^12]: Littell, Eliakim. The Living Age. The Living Age Co., Ekim 1888, s. 614. [^13]: Klose, Fabian. The Emergence of Humanitarian Intervention: Ideas and Practice.... Clays, 2016, s. 175.