# Sahurlar > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahurlar > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Sahurlar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sahurlar (CC-BY-SA-4.0) **Sahurlar** ([Sahurca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahurca) ẏixъbı), [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)′nın [Kah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kah_%28rayon%29) ve [Zakatala](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zakatala_%28rayon%29) ilçelerinde, ayrıca [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan)′nın [Şeki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeki)-Zakatala bölgesine komşu olan [Rutul ilçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rutul_il%C3%A7esi)nde yaşamaktadırlar. ![Sahur çocuk Azerbaycan'ın Qum köyü](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Tsakhur_child_in_Qum_%28Azerbaijan%29.JPG/1280px-Tsakhur_child_in_Qum_%28Azerbaijan%29.JPG) *Sahur çocuk Azerbaycan'ın Qum köyü (Turalhemidli, CC-BY-SA-4.0)* ## Nüfus Rusya'da 1897 yılında yapılan ilk genel nüfus sayımından iki yıl önce "[Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda Yaşayan Halkların Alfabetik Listesi" başlığıyla bir ön çalışma yapılmıştır. 1895 yılında [Petersburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petersburg)'ta yayınlanan bu listede Rusya halklarının değişik yayınlarda yer alan ve farklı yıllara ait nüfus bilgileri derlenerek dilleri, dini inançları ve yaşadıkları bölgeyle ilgili kısa bilgiler verilmiştir. Buna göre Tsahurların (Цахуры) 1875 yılındaki nüfusu 2.430 kişidir.[^1] ## Yerleşim ### Rusya′da - 2002 yılında listeye almasına göre Rusya'da 10.366[^2] Sahur yaşamaktadır. Bunlardan 8.168 kadarı Dağıstan Özerk Cümhuriyeti'nde yer alıyor. - Rutul ilçesinde - 4.971 - Atal, Mikik, Mişleş, Muslax, Genel Muxax, Qalyal, Kors, Kurdul, Canıx ve Helmeş köyleri - [Mahaçkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maha%C3%A7kale) (merkez) - 1.711 - Mahaçkale (çevresi) - 387 - [Kaspiysk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaspiysk) - 95 - Tarumov - 85 - [Derbent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derbent) - 78 - Yujno-Suxokumsk - 32 - Dağıstan Işıkları - 15 - [Buynaksk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buynaksk) - 6 ### Azerbaycan′da Zakatala ili ve Fındıklı, Dağlı, Yeni Suvagil, Alıbna Suvagil, Qarqay, Galal ve Gözbarax köylerinde 2009 itibarıyla 11.203 Sahur yaşamaktadır. [Kah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kah) ili ve Ilısu, Çinarlı, Üzümlü, Kötüklü, Qum, Sarıbaş, Güllük ve Turaclı köylerinde 2009 itibarıyla 1.008 Sahur yaşamaktadır. ### Diğer ülkelerde [Ukrayna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukrayna): 83 (2001) [Belarus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belarus): 3 (2009) [Kazakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan): 2 (2009) ## Dil Sahur dili, Kuzey Kafkas dil ailesinin Nah-Dağıstan grubunun [Lezgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lezgice) alt grubunda bulunur. Yapısal özellikleri ve kelime dağarcığı [Rutul diline](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rutulca) çok yakındır. Ayrıca Sahur halkının uzun süredir Azerbaycanlılarla birlikte yaşamasından dolayı Sahur dili Azerbaycan dilinden önemli ölçüde etkilenmiştir. Azerbaycanlı Sahurların ikinci dili Azerbaycan Türkçesidir. 1864 yılına kadar Sahurlar uyarlanmış bir Arap alfabesi kullandılar. 1930'ların başında Anatoly Nestorovich Genko, latin alfabesine dayalı olarak yeni bir alfabe geliştirdi. 1935-1938'de ilkokullarda Sahur dilinde öğretim verildi. Ancak 1938'de Sahur dilinde öğretim ve yayıncılık durduruldu, Sahur halkının kültürel ihtiyaçlarının Azerbaycan ve Rus dilleriyle karşılanmasına karar verildi. Sahurların okullarında öğretim 1952'ye kadar Azerbaycan dilinde, 1952'den sonra ise Rusça olarak sürdü. 1990 yılında Dağıstan SSC Bakanlar Kurulu kararı ile Sahur, Agul ve Rutul dilleri için bir yazı dilinin oluşturulması kararlaştırıldı. Aynı yıl Kiril alfabesine dayalı yeni bir Sahur alfabesi oluşturuldu. 1996 yılında ise Bakü'de latin alfabesine dayalı yeni Sahur alfabesi yayınlandı. Sahur dili Dağıstan Cumhuriyeti'nin resmi dillerinden biri durumundadır. Dağıstan Cumhuriyeti'nde, Sahur dili ve Sahur edebiyatı birinci sınıftan itibaren okullarda öğretilmektedir. 2003 yılında, Azerbaycan Eğitim Bakanlığı'nın kararıyla Sahur dili ve Azerbaycan'ın diğer azınlık halklarının dilleri ilkokulların 1-4. sınıfları için müfredata eklenmiştir. [^1]: “Алфавитный список народов, обитающих в Российской Империи” , Демоскоп Weekly, № 187 - 188, 24 января - 6 февраля 2005 ve buradan alınma olarak: Papşu, Murat. Rusya İmparatorluğu’nda Yaşayan Halkların Alfabetik Listesinde Kafkasyalılar [^2]: Rusiya Federativ Respublikası Statistika Komitəsi: 2002 – ci il siyahıya alması.