# Saffet Arıkan > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Saffet_Ar%C4%B1kan > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Saffet Arıkan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Saffet_Ar%C4%B1kan (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/17/Saffet_Ar%C4%B1kan.jpg) * (public-domain)* - **Makam:** Türkiye'nin Almanya Büyükelçisi; Türkiye Millî Savunma Bakanı; Türkiye Millî Eğitim Bakanı; Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreteri; Türkiye Büyük Millet Meclisi; 2., 3., 4., 5., 6., 7. ve 8. Dönem Milletvekili - **Dönembaşı:** 1 Ağustos 1942; 5 Nisan 1940; 10 Haziran 1935; 5 Ocak 1925; 11 Ağustos 1923 - **Dönemsonu:** 17 Mart 1944; 12 Kasım 1941; 28 Aralık 1938; 10 Mayıs 1931; 24 Mart 1950 - **Öncegelen:** Hüsrev Gerede; Naci Tınaz; Zeynel Abidin Özmen; Cemil Uybadın - **Sonragelen:** Nizamettin Ayaşlı; Ali Rıza Artunkal; Hasan Âli Yücel; Recep Peker - **Başbakan:** Refik Saydam; İsmet İnönü; Celâl Bayar - **1boşisim:** Genel Başkan - **1isimveri:** Mustafa Kemal Atatürk - **Seçim bölgesi:** 1923 – Kocaeli; 1927 – Erzincan; 1931 – Erzincan; 1935 – Erzincan; 1939 – Erzincan; 1943 – Erzincan; 1946 – Erzincan - **Doğum yeri:** Erzincan, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye - **Partisi:** Cumhuriyet Halk Partisi - **Öğrenim:** Harp Akademisi - **Meslek:** Asker - **Dini:** Sünni İslam - **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu, (1907-1920); Türkiye, (1920-1923) - **Hizmetyılları:** 1907-1923 - **Rütbesi:** Miralay - **Savaşları:** Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Türk Kurtuluş Savaşı **Saffet Arıkan** (26 Kasım 1887, [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan) - 26 Kasım 1947, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)),[^1] [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) [siyasetçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siyaset%C3%A7i) ve [asker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker)dir. ## Hayatı 1907 yılında Harp Okulunu bitirdi. 1910 yılında da [Harp Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)nden kurmay yüzbaşı olarak çıktı. Askeri görevlerle [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen) ve [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'ta bulundu. [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1)'de Kerevizdere savaşlarına katıldı. Binbaşılığa yükselince staj için [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya)'ya gönderildi. Dönüşte [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC) seferine katıldı. [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) ve [Harbiye Nazırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harbiye_Nez%C3%A2reti) [Ahmed İzzet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_%C4%B0zzet_Pa%C5%9Fa)'nın başyaverliğini yaptı. [İstanbul'un işgali](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_%C4%B0%C5%9Fgali)'ne kadar Birinci Ordu Müfettişliği kurmayında çalıştı. İşgalden (16 Mart 1920) hemen sonra [İsmet Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smet_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC)'le birlikte Anadolu'ya geçti. [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Anzavur Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anzavur_Ayaklanmas%C4%B1)'nın bastırılmasında önemli rol oynadı. Mart 1921 tarihinde [Mehmet Nuri Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuri_Conker)'le birlikte Almanya'ya silah alımına yollandı. Haziran 1921 tarihinde [Garp Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1_Bat%C4%B1_Cephesi) kurmay başkanlığına getirildi, aynı yıl sonlarında Moskova Ataşemiliterliğine atandı. 1923 yılında Ankara'ya döndü, kurmay albayken ordudan ayrıldı. [Kocaeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kocaeli)'nden milletvekili oldu. 1947'ye değin Kocaeli ([II. Dönem](https://turkipedia.org/tr/wiki/TBMM_2._d%C3%B6nem_milletvekilleri_listesi)), [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan_%28il%29) ([III.](https://turkipedia.org/tr/wiki/TBMM_3._d%C3%B6nem_milletvekilleri_listesi), [IV.](https://turkipedia.org/tr/wiki/TBMM_4._d%C3%B6nem_milletvekilleri_listesi)., [V.](https://turkipedia.org/tr/wiki/TBMM_5._d%C3%B6nem_milletvekilleri_listesi), [VI.](https://turkipedia.org/tr/wiki/TBMM_6._d%C3%B6nem_milletvekilleri_listesi), [VIII.](https://turkipedia.org/tr/wiki/TBMM_8._d%C3%B6nem_milletvekilleri_listesi) dönemler), [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya) ([VII. Dönem](https://turkipedia.org/tr/wiki/TBMM_7._d%C3%B6nem_milletvekilleri_listesi)) milletvekilliği yaptı. 1925-1931 yılları arasında [Cumhuriyet Halk Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cumhuriyet_Halk_Partisi) (CHP) genel sekreterliği görevini yürüttü. Bu görevi sırasında CHP'nin tek parti iktidarı yerleşti, parti ile devletin özdeşleşmesinin temelleri güçlendi. 1927'de Fransa'daki sosyalistler tarafından düzenlenen [Radikal-Sosyalist Antant’ının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Radikal_Parti_%28Fransa%29) Karlsruhe'de düzenlenen ikinci kongresine gözlemci olarak [CHF'nin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cumhuriyet_Halk_Partisi) genel sekreteri (Kâtib-i Umumi) sıfatıyla katıldı.[^2] Aynı yıl, [Sovyet Devrimi'nin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekim_Devrimi) Moskova'daki onuncu yıl kutlamalarına Türkiye Cumhuriyeti'ni temsilen katıldı.[^3] 26 Eylül 1934 tarihinde [İstanbul Radyosu](https://turkipedia.org/tr/wiki/TRT_%C4%B0stanbul_Radyosu)'ndaki [Dil Bayramı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Dil_Bayram%C4%B1) konferansı sırasında kullandığı "*Büyük önderimiz ata türk*"[^4] ifadesi çok iddialı bulunsa da [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) tarafından çok beğenildi[^5] ve 24 Kasım 1934 tarihinde Mustafa Kemal'e soyadı olarak verildi. 1935-1938 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı yaptı. Cumhuriyet Halk Partisi'nin 1935 yılında gerçekleşen 4. Kurultayında, devlet eliyle başlatılan planlı endüstrileşme hareketine koşut olarak, planlı köyleri kalkındırma hareketinin başlatılması kararlaştırılmıştı.[^6] Bakanlığı sırasında bu hareket doğrultusunda köyler için bir eğitim sistemi geliştirdi; eğitmen uygulamasına geçildi ve daha sonra [köy enstitüleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6y_enstit%C3%BCs%C3%BC)ne dönüştürülecek olan köy öğretmen okulları kuruldu.[^7] [İsmet İnönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smet_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC)'nün Cumhurbaşkanı seçilmesinden 1,5 ay sonra, yeni kurulan [Celâl Bayar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2l_Bayar) kabinesinde yine Millî Eğitim Bakanı olmasına rağmen sağlık nedenlerinden dolayı bakanlıktan ayrıldı. 1940 yılında Köy Enstitüleri Kanunu'nun çıkartılmasında öncülük etti. ![Soldan sağa: Türkiye'nin Berlin Büyükelçisi Saffet Arıkan, Büyükelçilik Müsteşarı Kavour, diplomatik protokol şefi Baron Alexander von Doernberg havaalanında.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Saffet_Ar%C4%B1kan_Berlin_1942-08-02.jpg/1280px-Saffet_Ar%C4%B1kan_Berlin_1942-08-02.jpg) *Soldan sağa: Türkiye'nin Berlin Büyükelçisi Saffet Arıkan, Büyükelçilik Müsteşarı Kavour, diplomatik protokol şefi Baron Alexander von Doernberg havaalanında. (https://audiovis.nac.gov.pl/, CC0-1.0)* 1940-1941 yılları arasında Millî Savunma Bakanlığı yaptı. 1942 yılında atandığı [Berlin Büyükelçiliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27nin_Almanya_B%C3%BCy%C3%BCkel%C3%A7isi)nde 1944 yılına kadar kaldı. Bu son görevi sırasında, Türkiye'nin tarafsızlık siyasetini uygulamak için çaba gösterdi. [^1]: Atatürk Ansiklopedisi: Saffet Arıkan (1887-1947) [^2]: Radikal Sosyalist ‘Enternasyonal’ ve Cumhuriyet Halk Fırkası 1927 Kongresi. Toplumsal Tarih, Ekim 2002, s. 42-49. [^3]: Ergüder, Jülide. 1927 Komünist Tevkifatı: İstanbul Ağır Ceza Mahkemesindeki Duruşma. Birikim Yayınları, 1978, s. 11. [^4]: Saffet Beyin konferansı. Hakimiyet-i Milliye Gazetesi, 27 Eylül 1934, s. 1. [^5]: Arıkan, Baha. Atatürk soyadı ve Arıkan. Ulus Gazetesi, 25 Kasım 1949, s. 2. [^6]: Aysal, Necdet. Anadolu'da Aydınlanma Hareketinin Doğuşu: Köy Enstitüleri. Mayıs-Kasım 2005. [^7]: Köy Enstitüleri , meb.gov.tr.