# Safevî Şirvan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AE_%C5%9Eirvan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Safevî Şirvan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Safev%C3%AE_%C5%9Eirvan (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/77/1724_De_L%27Isle_Map_of_Persia_%28Iran%2C_Iraq%2C_Afghanistan%29_-_Geographicus_-_Persia-delisle-1724._G.jpg)
* (Guillaume Delisle, public-domain)*

- **Conventional long name:** Şirvan
- **Native name:** Velāyat-e Shirvān; ولایت شیروان
- **Government type:** Vilayet
- **Status:** Safevî vilayeti
- **Year start:** 1501
- **Year end:** 1736
- **Event start:** Kuruluş
- **P:** Şirvanşah
- **S:** Afşar İmparatorluğu
- **Capital:** Şamahı
- **Common languages:** Azerice, Farsça, Ermenice
- **Title leader:** Beylerbeyi
- **Today:** Azerbaycan; Rusya

**Şirvan vilayeti** (Velāyat-e Shirvān) 1501 ile 1736 yılları arasında [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) tarafından modern [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) ve [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) ([Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan)) topraklarında kurulan ve başkenti [Şamahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eamah%C4%B1) kasabası olan bir vilayettir.[^1]

Vilayetin, Alpa'ur, Arash - [Şeki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeki), [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC), Chemeshgazak - [Ağdaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fda%C5%9F), [Derbent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derbent%2C_Da%C4%9F%C4%B1stan), [Kuba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuba) - Qolhan ve [Salyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salyan) olmak üzere altı idari yargı bölgesi vardı.[^2] Başkent Şamahı'nın ayrı bir valisi vardı, ancak o dönemin tarihçileri ve coğrafyacıları tarafından ayrı bir idari yargı bölgesi oluşturduğu belirtilmemiştir.[^3]

Şirvan'ın fethinden itibaren (birkaç kısa [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) dönemi hariç) Şirvan üzerindeki kontrol, Safevîlerin elinde sıkı bir şekilde tutulmuş, nihayetinde İran'ın [Afşar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_Hanedan%C4%B1) hükümdarı [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah), bölge üzerinde sağlam bir egemenlik kurmuştur. Ölümünden sonra, bölge çeşitli alt [hanlıklara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan_hanl%C4%B1klar%C4%B1) bölünmüş, daha sonra 19. yüzyılda [Kaçar Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Devleti)'nden Rus İmparatorluğu tarafından alınmıştır.[^4]

## Tarih

1538'de [Şirvanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan%C5%9Fah)ların yönetimini sona erdiren [I. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tahmasb), Şirvan'ı imparatorluğun idari bir birimi olarak kurmuştur. 16. yüzyılın sonlarında, Osmanlı [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa), [Osmanlı-Safevî Savaşı (1578-1590)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281578-1590%29) sırasında Şirvan'ı kısa süreliğine ele geçirmiş ve [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa)'yı kurulan yeni [eyalete](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan_%28eyalet%29) vali olarak atamıştır. 1607'de Şah [I. Abbas](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abbas), Şirvan'ı tekrar işgal etmiş ve vilayet üzerinde [Kızılbaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lba%C5%9F) yönetimini kurmuştur. Birkaç devletlerarası savaştan sonra, Şirvan nihayet 1734'te Nadir Şah tarafından ele geçirilmiş ve eyalet üzerinde tekrar Safevi yönetimi kurulmuştur.[^5][^6]

## Ayrıca bakınız

- [Şirvan (bölge)](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan_%28b%C3%B6lge%29)
- [Şirvan, Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan%2C_Azerbaycan)
- [Şirvan, Kuzey Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan%2C_Kuzey_Horasan)

[^1]: Khalilli, Fariz. ŞAMAXI TARİX-DİYARŞÜNASLIQ MUZEYİ. ANAS, 2009, s. 103. <https://www.scribd.com/doc/49723986/kitab20101013035150426>
[^2]: Nasiri, Ali Naqi. Titles and Emoluments in Safavid Iran: A Third Manual of Safavid Administration. Mage Publishers, 2008, s. 284.
[^3]: Nasiri, Ali Naqi. Titles and Emoluments in Safavid Iran: A Third Manual of Safavid Administration. Mage Publishers, 2008, s. 284.
[^4]: Afandiyev, O. A.. Azərbaycan Səfəvilər dövləti. 1993, s. 57.
[^5]: Khalilli, Fariz. ŞAMAXI TARİX-DİYARŞÜNASLIQ MUZEYİ. ANAS, 2009, s. 103. <https://www.scribd.com/doc/49723986/kitab20101013035150426>
[^6]: Fleischer, Cornell H.. Mustafa Ali and the Politics of Cultural Despair. Cambridge University Press, 1989.