# Safa Camii

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Safa_Camii
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Safa Camii, https://tr.wikipedia.org/wiki/Safa_Camii (CC-BY-SA-4.0)

- **Görüntü:** Diyarbakır Safa Camii 7732.jpg
- **Mimari tarz:** Akkoyunlu ya da Osmanlı
- **Konum:** Sur, Diyarbakır, Türkiye

**Safa Camii** ya da bilinen diğer adıyla **Parlı Camii**, [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'ın [Sur ilçesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sur%2C_Diyarbak%C4%B1r) yer alan tarihî bir [cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami)dir. Ayrıca **Şeyh Safâ**, **İpariye**, **İparla**, **Palo** adlarıyla da anılır.

## Tarihi

İnşa tarihi ve [bânisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bani) kesin olarak bilinmiyorsa da [Şah İsmâil](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail)'in dedesi, Şeyh İbrâhim Safî'nin oğlu [Cüneyd-i Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_C%C3%BCneyd)'nin arzusuyla [Uzun Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Hasan) (1454-1478) tarafından yaptırıldığı kabul edilir.[^1] [Akkoyunlu döneminde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) yapıldığı tahmin edilmekte ise de tamiratının (1531- 1532) tarihleri arasında yapılmış olmasından dolayı [Osmanlı mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi)ni çağrıştırmaktadır.[^2] [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi) bu yapıdan "İpariye" diye söz eder ve yağmurlu havada duvarlarının [misk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Misk) koktuğunu söyler.[^3][^4]

## Mimarisi

Yanlarda ikişer ayağa, kuzey ve güneyde [harim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sah%C4%B1n) ana duvarına oturan sekizgen [kasnaklı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kasnak_%28mimarl%C4%B1k%29), tek orta [kubbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubbe)li, enine planlı [kâgir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2gir_yap%C4%B1) bir camidir.[^5] Harim mekânı, iki yanda köşelerde birer [pandantifli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pandantif_%28mimarl%C4%B1k%29) kubbecik ve ortada beşik [tonoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tonoz)la örtülü üç bölümlü birer [nef](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nef)le genişletilmiştir.[^6] Bu kısım, iki yan duvarına açılmış üçer pencere, mihrap duvarının köşelerine yakın olan iki pencere, bunların giriş duvarındaki simetrilerinde bulunan pencereler, kapı üzerinde yer alan küçük pencere ve dört adet kasnak penceresi olmak üzere yirmi dört pencereden ışık alan, içi oldukça aydınlık bir yapıdır.[^7] İki yanı [sütunce](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pilaster)li ve üzeri üç dilimli [kemer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemer_%28mimarl%C4%B1k%29) içine on sıra [mukarnas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mukarnas) kavsaralı taş bir [mihrabı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrap) vardır.[^8] Taş [minber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minber)i ise geometrik ve bitkisel [bezeme](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCsleme)lere sahiptir.[^9] Cami içinde kesme taştan dört ayak kubbeyi taşımakta ve yanlara geçmek için taş ayaklar 45 derecelik açılarla yanlara doğru açılmaktadır.[^10] Ana kubbe kuzey ve güneyde beden duvarları üzerine oturmaktadır.[^11] [Minare](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minare), caminin kuzeydoğu kösesinde yer alır.[^12] Minare kaidesi kare bir plâna sahip olup siyah taştan inşa edilmiştir.[^13]

[^1]: ŞEYH SAFÂ CAMİİ - TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://cdn.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/39/C39012725.pdf>
[^2]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. 2011, s. 23.
[^3]: ŞEYH SAFÂ CAMİİ - TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://cdn.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/39/C39012725.pdf>
[^4]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. 2011, s. 23.
[^5]: Özçelik, Metin. Diyarbakır Merkez Maddi Kültür Varlıkları. 2011, s. 23.
[^6]: ŞEYH SAFÂ CAMİİ - TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://cdn.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/39/C39012725.pdf>
[^7]: ŞEYH SAFÂ CAMİİ - TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://cdn.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/39/C39012725.pdf>
[^8]: ŞEYH SAFÂ CAMİİ - TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://cdn.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/39/C39012725.pdf>
[^9]: ŞEYH SAFÂ CAMİİ - TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://cdn.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/39/C39012725.pdf>
[^10]: Akmaydalı, Hüdavendigar. Diyarbakır Merkez Safa (Parlı) Camii. <https://core.ac.uk/download/pdf/50612541.pdf>
[^11]: Akmaydalı, Hüdavendigar. Diyarbakır Merkez Safa (Parlı) Camii. <https://core.ac.uk/download/pdf/50612541.pdf>
[^12]: Akmaydalı, Hüdavendigar. Diyarbakır Merkez Safa (Parlı) Camii. <https://core.ac.uk/download/pdf/50612541.pdf>
[^13]: Akmaydalı, Hüdavendigar. Diyarbakır Merkez Safa (Parlı) Camii. <https://core.ac.uk/download/pdf/50612541.pdf>
