# Sadeddin Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadeddin_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sadeddin Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sadeddin_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/da/Sadettin_Pasha_%281851%E2%80%931908%29.jpg)
* (Abdullah Freres, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1851
- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Mezaryeri:** Fatih Camii
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Hizmet yılları:** 1865-1908
- **Rütbesi:** Müşir
- **Savaşları:** Hersek İsyanı, 93 Harbi, Birinci Van İsyanı

**Sadettin Paşa** (1851 - 1908), Osmanlı paşası. [Defterdarlı Mehmet Şükrü Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Defterdarl%C4%B1_Mehmet_%C5%9E%C3%BCkr%C3%BC_Efendi)'nin oğludur.[^1]

## Hayatı

Ailesinden alınan bilgilere ve yayımlanmış bazı kaynaklara göre Hicri 1268'de (M. 1851) İstanbul'da doğdu.[^2]

1865 yılında girdiği [Bursa Askeri İdadisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/I%C5%9F%C4%B1klar_Jandarma_Astsubay_Meslek_Y%C3%BCksekokulu)'ni 1868 yılında, [Mekteb-i Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'yi 1870 yılında, [Mekteb-i Erkân-ı Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)'yi de 1872 yılında bitirdi. 6 Temmuz 1874 tarihinde kurmay yüzbaşı oldu. Buradaki başarılı hizmetlerinden ardından rütbe bekleme süresi dolmadan 6 Şubat 1875 tarihinde [Kolağalığına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kola%C4%9Fas%C4%B1) terfi ettirildi. 1875 yılında patlak veren [Hersek İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek_%C4%B0syan%C4%B1) bastırılmasında görevlendirildi. Ferik Şevket Paşa tümeni ile [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne), [Yanbolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanbolu), [İskeçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ske%C3%A7e), [Eski Zağra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_Za%C4%9Fra) taraflarında eşkıya takibine katıldı. 21 Eylül 1875 tarihinde [Binbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Binba%C5%9F%C4%B1) rütbesine terfi etti. 15 Eylül 1876 tarihinde [Kaymakam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaymakam) rütbesine terfi etti. [Ayastefanos Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayastefanos_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nı izleyen günleri İstanbul'a gelerek Erkân-ı Harbiye-yi Umumiye karargahı ile Harbiye Nezareti'nin çeşitli birimlerinde çalıştı. Bu arada 18 Nisan 1880 tarihinde [Miralay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miralay) rütbesine terfi etti.[^3]

24 Ağustos 1884 tarihinde [Mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) rütbesine terfi ederek Paşa oldu. 18 Ağustos 1891 tarihinde [Ferik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk) rütbesine terfi etti. Büyük devletlerin baskısıyla kurulan, [Anadolu ıslahatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%C4%B1slahat%C4%B1) ile ilgili teftiş heyetlerinden birinin başkanlığına atandı. Asıl görevi Doğu Anadolu'da Ermenilerin yoğun olduğu bölgelerde inceleme yapacak ve devlete ayrıntılı [rapor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rapor) vermekti. 17 Mart 1895 tarihinde Trabzon'dan başlayıp Gümüşhane, Erzurum, Bitlis ve Van bölgelerinde incelemeler yapan heyet, görevini 21 Kasım 1896'da tamamladı. [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)'da 1896 yılında [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler)-[Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) olayları hakkında bir kitap yazdı. 4 Haziran - 11 Haziran 1896 tarihleri arasında süren [Birinci Van İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_%C4%B0syan%C4%B1_%281896%29)'nı bastırdı. Doğu Anadolu'da görevini tamamlayıp, İstanbul'a geldiğinde bu kez de Rumeli'ye gönderildi. Buradaki görevi de bir önceki görevi gibiydi. Rumeli'deki isyan ve eşkıyalık hareketlerini izleyerek devlete raporlar sunmaktı.[^4]

![Sadettin Paşa kabri](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Sadettin_Pa%C5%9Fa.jpg/1280px-Sadettin_Pa%C5%9Fa.jpg)
*Sadettin Paşa kabri (Sureta, CC-BY-SA-4.0)*

24 Şubat 1901 tarihinde [Birinci Ferik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk-i_evvel) rütbesine, 27 Ocak 1902 tarihinde de [Müşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr) rütbesine terfi etti. Son görevi Masarifat-ı Umumiye-i Askeriye Nazırlığıydı. 1908 yılının sonunda öldü ve Fatih Camii haziresine defnedildi.[^5]

[^1]: Sadettin Paşa'nın anıları, Sami Önal, Remzi Kitabevi ISBN 975-14-0937-3, İkinci Basım 2004
[^2]: Sadettin Paşa'nın anıları, Sami Önal, Remzi Kitabevi ISBN 975-14-0937-3, İkinci Basım 2004
[^3]: Sadettin Paşa'nın anıları, Sami Önal, Remzi Kitabevi ISBN 975-14-0937-3, İkinci Basım 2004
[^4]: Sadettin Paşa'nın anıları, Sami Önal, Remzi Kitabevi ISBN 975-14-0937-3, İkinci Basım 2004
[^5]: Sadettin Paşa'nın anıları, Sami Önal, Remzi Kitabevi ISBN 975-14-0937-3, İkinci Basım 2004