# Sabantoy

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sabantoy
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sabantoy, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sabantoy (CC-BY-SA-4.0)

**Sabantoy** ([Başkurtça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkurt%C3%A7a): *Һабантуй*, [Kazakça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak%C3%A7a): *Сабантой*, [Tatarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarca): *Сабан-туе*, [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): *Сабантуй*) – Tarihi [Volga Bulgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dil_Bulgar_Devleti) dönemine kadar uzanan bir [Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar), [İdel-Ural](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dil_Ural_Devleti), [Başkurt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkurtlar) ve [Kazak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar) yaz festivalidir. İlk başta kırsal alanlarda bir çiftçi festivali olarak kutlanırken daha sonra ulusal bir tatil oldu ve şimdi şehirlerde yaygın olarak kutlanıyor.[^1] Kazaklarda güzün son sıcak günlerinde Altı Alaş'ı (ulusu) ve temsilcilerini toplayıp, onlara yemek verme geleneği vardır. Bu yemekte [ozan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ozan)lar atışır, at yarışı, güreş ve [Kökpar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6kpar) düzenlenir. Yılın en iyi ve en verimli iş yapan çiftçilerine de hediyeler verilir. Ancak çoğu zaman bir yaz bayramı olarak 23 Haziranda kutlanır.[^2] [Çuvaşlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uva%C5%9Flar) bu bayrama **Akatuy** ([Çuvcaşça](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uva%C5%9F%C3%A7a): ) adı verirler.[^3]

## Terminoloji

[Tatarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar) tatili Sabantuy (Сабантуй, \[sʌbɑnˈtuɪ\]) ya da daha doğrusu Saban tuyı (Сабан туе, \[sʌˈbɑn tuˈjɯ\]) olarak adlandırırlar.

[Volga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Volga) boyunca yaşayan diğer [Türk halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1) da bu tatili kutluyor. Başkurtlar buna Habantuy (Һабантуй), Çuvaşlar — Akatuy (Акатуй) diyorlar.

## Tarih

Sabantuy'un kökenleri Ekim mevsiminden önce kutlandığı İslam öncesi döneme kadar gitmektedir. Sabantuy'un varlığı 921'de İbn Fadlan tarafından fark edildi. Geleneksel şarkılar ve Sabantuy'un diğer gelenekleri muhtemelen o zamanlar dini bir çağrışıma sahipti.

Daha sonra, Tatarlar ve Başkurtlar arasında [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'ın, Çuvaşlar arasında ise Hristiyanlığın yayılması ile [laik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Laiklik) bir tatil oldu.

20. yüzyılın başlarında Sabantuy, Tatarların ulusal Festivali olarak tanındı. [Sovyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi) makamları bu Festivali muhtemelen mütevazı kırsal kökenleri nedeniyle onayladılar. Ancak, Sabantuy'u ekim sonrası mevsime taşıdılar, böylece eski yaz Festivali olan [Cıyın](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C4%B1y%C4%B1n) ([Kiril](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kiril_alfabesi): Җыен, \[ʑɯɪˈɯn\]) ile birleştirdiler.

Son zamanlarda [Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova), Sabantuy'u 2007'de insanlığın sözlü ve somut olmayan Mirası listesinin Başyapıtlarına dahil etmek için aday gösterme planlarını açıkladı.

## Türk Kültüründe Saban

[Saban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saban), tarımda kullanılan tarlayı ekme öncesi toprağı kaldırma için kullanılan bir alettir. Anadoluda büyük sabanlara Köten (Azerice: *Kotan*) adı verilir. Tarımı ve bereketi sembolize eder. Saban demiri: Saban demiri, sabanın önemli bölümüdür ve *Tış* veya *Buylu* adı verilir. Demirin kutlu bir metal olması onu önemli kılar. Koşumda kullanılan ağaç kısma ise, "Ok" adı verilir. Yine ok Türk kültüründe hem bir silahtır hem de Türk birliğini ve kavimlerini sembolize eden bir kavramdır. Örneğin Bozoklar, Uçoklar gibi...

## Dış bağlantılar

- [Sabantoy Bayramı Bu Yıl Eskişehir'de Kutlandı](http://www.haberler.com/sabantoy-bayrami-bu-yil-eskisehir-de-kutlandi-4689864-haberi/)
- [Sabantoy Bayramı](https://web.archive.org/web/20131029184217/http://www.zaman.com.tr/null/sabantoy-bayrami_61864.html)
- [Saban ve Bölümleri](http://turkcutoplumcu.org/fikirmeydani/showthread.php?t=9100&page=2)
- [Mehmet Getizmen, Türk Kültürü](https://web.archive.org/web/20131029195053/http://www.getizmen.com/mehmet/turk-kulturu/)
- [2012 Sabantuy celebrations in Kazan](http://hometoroam.blogspot.co.uk/2012/07/sabantuy.html)
- [Traditions of Sabantuy, ''Ogonyok'', photos](https://web.archive.org/web/20070930043736/http://www.ogoniok.com/archive/2002/4758-2/91-04-09/)
- [History of Habantuy](https://web.archive.org/web/20070927235535/http://www.bashedu.ru/konkurs/sahabetdinov/sabantui_e/sabantui_photo/istory.htm)
- [Традиции Сабантуя, ''Огонёк''](https://web.archive.org/web/20070930043812/http://www.ogoniok.com/archive/2002/4754-2/90-04-09/)

[^1]: Roam, Home To. home to roam: Sabantuy. 4 Temmuz 2012. <http://hometoroam.blogspot.com/2012/07/sabantuy.html>
[^2]: Drayton, James. Sabantuy. <http://hometoroam.blogspot.co.uk/2012/07/sabantuy.html>
[^3]: См. Уразманова Р. К. Обряды и праздники татар Поволжья и Урала (Годовой цикл. XIX — нач. XX века)
