Sırçalı Medrese

Sırçalı Medrese, Konya’da, Anadolu Selçuklu dönemine ait, 1242 yılında inşa edilmiş bir medresedir.^{[1]Sırçalı Medrese. Kültür Portalı.} Adını zengin çini (sırça) süslemelerinden almaktadır. Günümüzde Konya Mezar Taşları Müzesi olarak kullanılmaktadır.^{[2]Konya Sırçalı Medrese. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.}

Tarihçe

Sırçalı Medrese, II. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde Emir Bedrettin Muslih tarafından, İslam hukuku öğretimi amacıyla yaptırılmıştır.^{[3]Bedreddin Muslih Türbesi. Konyapedia.} Medresenin adındaki "sırçalı" ifadesi, yapının iç mekânında yer alan renkli çini süslemelere işaret eder.^{[2]Konya Sırçalı Medrese. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.} Yapının cephesi ve taçkapısı zengin taş işçiliği ve Arapça kitabelerle süslenmiştir.^{[4]Blessing, Patricia (2014). Rebuilding Anatolia after the Mongol Conquest. Stanford University Press. ss. 39–41. ISBN 978-1472424068.}

Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde uzun yıllar eğitim amacıyla kullanılmış, 19. yüzyıldan itibaren terk edilmiştir.^{[1]Sırçalı Medrese. Kültür Portalı.} Restorasyonların ardından 20. yüzyılda Mezar Taşları Müzesi olarak ziyarete açılmıştır.^{[2]Konya Sırçalı Medrese. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.}

Mimari

Medrese, açık avlulu ve iki katlıdır. Ana plan doğu-batı doğrultusundadır. Yapının ortasında dikdörtgen bir avlu, avlu etrafında iki katlı öğrenci odaları ve kuzeyde ana iwan bulunur.^{[5]Emine Kuyrukçu. Anadolu Selçuklu Medreselerinin Yapısal ve Mekânsal Özellik Bağlamında Değerlendirilmesi: Konya Sırçalı Medrese Örneği. KTÜN.} Ana iwan, avlunun üç basamak yukarısındadır ve yanında kışlık derslik olarak kullanılan kubbeli odalar yer alır. Cephenin ortasında, iki yanda nişler bulunan gösterişli bir taçkapı bulunmaktadır. Kapı üzerinde mermerden yapılmış ve Arapça sülüs hatla yazılmış bir kitabe yer alır.^{[3]Bedreddin Muslih Türbesi. Konyapedia.}^{[6]Curatola, Giovanni (2010). Turkish Art and Architecture from the Seljuks to the Ottomans. Abbeville Press. ISBN 978-0-7892-1082-1.}

Yapıda taş, tuğla ve ahşap birlikte kullanılmıştır. Çini süslemeler başta batı iwanı, kubbeli odalar ve mezar odası olmak üzere çeşitli bölümlerde hâlen görülebilmektedir.^{[5]Emine Kuyrukçu. Anadolu Selçuklu Medreselerinin Yapısal ve Mekânsal Özellik Bağlamında Değerlendirilmesi: Konya Sırçalı Medrese Örneği. KTÜN.}

Süslemeler

Sırçalı Medrese özellikle zengin çini süslemeleriyle tanınır. Mozaik çini, sırlı tuğla ve taş kabartma bezemeler kullanılmıştır. Özellikle ana iwanın duvarlarında firuze, lacivert, siyah ve mor renkli çiniler göze çarpar.^{[4]Blessing, Patricia (2014). Rebuilding Anatolia after the Mongol Conquest. Stanford University Press. ss. 39–41. ISBN 978-1472424068.} Avlu duvarlarında ve iwanlarda geometrik desenler, Kûfi ve sülüs hatla yazılmış Kur'an ayetleri ve usta imzası (Muhammed b. Muhammed b. Osman el-Benna el-Tusi) bulunur.^{[6]Curatola, Giovanni (2010). Turkish Art and Architecture from the Seljuks to the Ottomans. Abbeville Press. ISBN 978-0-7892-1082-1.}

Mezar bölümü

Girişin kuzeyinde, iki basamakla çıkılan mezar odasında üç sanduka bulunmaktadır; bunlardan birinin banisi Bedreddin Muslih'e ait olduğu tahmin edilmektedir.^{[7]The History and Architecture of Sırçalı Madrasa in Konya. The Konya News.}

Günümüzde

Yapı, günümüzde "Konya Mezar Taşları Müzesi" olarak kullanılmaktadır ve Selçuklu, Osmanlı, Bizans ve Roma dönemlerine ait mezar taşlarını barındırmaktadır.^{[2]Konya Sırçalı Medrese. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.}