# Süyümbike

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCy%C3%BCmbike
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Süyümbike, https://tr.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCy%C3%BCmbike (CC-BY-SA-4.0)

![Meçhul bir ressamın fırçasından Kazan Sultanı Süyümbike ve Ödemişgiray](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/ba/Soyembika.jpg)
*Meçhul bir ressamın fırçasından Kazan Sultanı Süyümbike ve Ödemişgiray (public-domain)*

**Süyümbike** ([Tatarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarca): *Söyembikä* Doğumu 1516; ölümü 1554 [Kasimov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kasimov)) Süyümbike ya da “Hanbike” sıfatıyla [Kazan Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı yönetmiş olan [Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar) Sultanı. Eşinin ölümü üzerine, oğlu [Ödemişgiray](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96demi%C5%9Fgiray) han unvanı alınca, küçük yaşındaki oğlunun yerine [Kazan Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın idaresini üstlenen, Kazan Hanlığının kadın hakimi.[^1]

## Hayatı

Günümüz [Tataristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tataristan)'ın millî kahramanı olarak kabul edilir. [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan) şehrindeki [Süyümbike Kulesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCy%C3%BCmbike_Kulesi) onun adını taşır.

Aslen [Nogay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nogay) mirzalarından [Yusuf Mirza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Mirza)'nın soyundan gelen, [Saraycık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sarayc%C4%B1k_%28Rusya_Federasyonu%29) kökenli bir asilzade kızıdır (1). 12 yaşında Kazan'a gelmiştir. 1533 yılında Kazan Hanı [Can Gali Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Can_Gali_Han) ile evlenmiştir. 1535 yılında Can Gali Han vefat eder. Bunun üzerine Süyümbüke 1536'da [Safa Giray Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safa_Giray_%28Kazan_han%C4%B1%29) ile evlenir.

1549 yılında Safa Giray Han'ın da ölmesinin ardından, iki yaşındaki oğlu [Ödemişgiray](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96demi%C5%9Fgiray) adına kazan tahtının idaresini üstlenir. [Kazan Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın Rusların eline geçmesi üzerine 1553 yılında Rus Çarı [IV. İvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._%C4%B0van) tarafından Moskova'ya tutsak olarak getirilir. Altı yaşındaki oğlu Ödemişgiray'ı Ruslar vaftiz ederek Hristiyanlaştırırlar ve 'Aleksander' adını verirler. Süyümbike'nin babası, Nogay Hanı Yusuf Mirza Rus Çarı IV. İvan'dan kızının kendisine iadesini ister ama bu talebi cevapsız kalır.

Süyümbike bir yıl sonra 1554'te Moskova'da kahır içinde ölür. Mezarı belli değildir. Oğlu vaftiz edilerek 'Aleksander' adı verilen oğlu [Ödemişgiray](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96demi%C5%9Fgiray) da annesi ve babası ile aynı kaderi paylaşır ve 19 yaşında veremden ölür.

## Konuyla iligli yayınlar

- Rizaeddin Fahreddin: *Altın Orda ve Kazan Hanları*. Kaknüs Yayınları, istanbul 2003. ISBN 9756698616
- Hikmet Doğan: *Siyün Bike*. Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları, istanbul 2005. ISBN 9757594369
- Ilgaz Vahap Nevruzhan: Süyüm Bike (Sevim Bike), Tarihi Roman, İstanbul, 1945.

## Dış bağlantılar

- https://www.tukav.org.tr/haber/suyumbike-ve-agidi.html.htmlÖlü bağlantı|date=Mart 2023 
- https://www.advantour.com/russia/kazan/soyembika-tower.htm

[^1]: Tatarlar, ilk Müslüman Türk kadın hükümdarlardan Süyümbike Hatun'u andı. <https://www.gzt.com/mecra/tatarlar-ilk-musluman-turk-kadin-hukumdarlardan-suyumbike-hatunu-andi-3660812>
