Süyûtî

Celâleddîn Süyûtî (3 Ekim 1445 - 1505^{[1]Üzüm, İlyas. Süyûtî. 2014, s. 188.}), Fars asıllı, Mısırlı Sünni din bilgini, polimat ve filozof.^{[2]Anna Kollatz. The Mamluk-Ottoman Transition Continuity and Change in Egypt and Bilād Al-Shām in the Sixteenth Century, 2. V&R Unipress, 11 Temmuz 2022, s. 268.[3]Meri, Josef W.. Medieval Islamic Civilization, Volume 1 An Encyclopedia. Routledge, January 2006, s. 784.}

Künyesiyle beraber asıl adı Celaleddin Ebu'l Fazl Abdurrahman b. Kemâleddîn Ebû Bekr b. Muhammed el-Huzayrî es-Suyuti'dir. "Süyutî" lakabının sebebi doğduğu bu yerden kaynaklanmaktadır.^{[4]Sorularla İslamiyet. Sorularla İslamiyet. Sorularla İslamiyet.} Babası Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden Kemâleddîn Ebû Bekr'dir.^{[5]Yıldız, İlyas. İmam Celaleddin Es-Suyuti. Doğru Haber, 19 Haziran 2012.}

Bazı kaynaklarda olağanüstü bazı hallere şahit olmasından dolayı evliyanın büyüklerinden diye anılır. Henüz altı yaşında babasını kaybeden Suyûtî, babasının dostu Kadı İzzeddîn Ahmed bin Kinânî'nin koruması altında büyüyüp iyi bir eğitim aldı, yedi^{[6]İmam Suyuti'nin Hayatı, Eserleri, Şahsiyeti ve Hizmetleri. Kuran ve Hadis.} veya sekiz yaşında Kur'ân'ı hıfzetti.^{[5]Yıldız, İlyas. İmam Celaleddin Es-Suyuti. Doğru Haber, 19 Haziran 2012.} 17 yaşında Şerh Lül-İstiaza va'il Basmali adlı ilk eserini yazdı.^{[6]İmam Suyuti'nin Hayatı, Eserleri, Şahsiyeti ve Hizmetleri. Kuran ve Hadis.} Hadis alanında o zamanlar otorite kabul edilen Takiyuddîn Şiblî el-Hanefî'nin yanında dört sene kalarak dersler aldı.^{[5]Yıldız, İlyas. İmam Celaleddin Es-Suyuti. Doğru Haber, 19 Haziran 2012.} Tefsir, usul, meanî ile fıkıh, nahiv, bedî, beyân, lügat ilimlerinin icazetini ise Allâme Muhyiddîn Kafiyeci'nin yanında kaldığı 14 senede aldı, daha birçok sahada söz sahibi oldu.^{[5]Yıldız, İlyas. İmam Celaleddin Es-Suyuti. Doğru Haber, 19 Haziran 2012.} Hadis alanında kısa sürede büyük başarılar elde etti ve zamanın müderrisleri tarafından dersleri takip edilmeye başlandı. Daha sonra Şam, Yemen, Hindistan, Sudan ve hac için Mekke'ye seyahatler yaptı. Kahire'ye dönüşünde Nil Nehri'ndeki bir adaya çekilerek kitaplarını yazdı.^{[5]Yıldız, İlyas. İmam Celaleddin Es-Suyuti. Doğru Haber, 19 Haziran 2012.[6]İmam Suyuti'nin Hayatı, Eserleri, Şahsiyeti ve Hizmetleri. Kuran ve Hadis.}

Suyûtî'nin iki yüz bin civarında hadisi ezberlediği söylenir.^{[5]Yıldız, İlyas. İmam Celaleddin Es-Suyuti. Doğru Haber, 19 Haziran 2012.} Ayrıca Celâleddîn Muhammed bin Ahmed Mısrî'nin H. 864'te vefat edince yarıda bıraktığı tefsiri tamamlamış, Celaleyn Tefsiri adıyla yayınlanmıştır.

Eserleri

Celâleddîn Suyûtî, altı yüze yakın kitap yazmıştır. Eserlerini Kur'ânî ilimler, hadis, fıkıh, dil ve edebiyat, usul, beyan ve tasavvuf ile muhtelif meseleler olmak üzere altı sınıfa ayırdı. Suyûtî, bunların dışında tarih, ahlâk, tıp ve daha birçok alanda önemli eserler yazmıştır. Bunlar arasında İslâm dünyasında isim yapmış olanlar şunlardır:

• Camiu's Sağir: İslâm dünyasında tanınmış hadisleri ihtiva eden bir hadis kitabıdır.

• Celâleyn Tefsiri, klasik Kur'an tefsirlerindendir

• Ed Dürrü'l Mensur, Kur'an tefsiri

• El Muzhir fi Ulumi'l Luğa: Dil bilgisi ve lügat çalışması ile ilgili alanlar için zengin içerikli ansiklopedik bir eserdir.

• Lubabu'l Nukul fi Ashabi'n Nuzul, Kur'an tefsiri

• Şerh-lül-İstiaza va'il basmali

• Tercumanu'l Kur'an fi Tefsiri'l Müsned, Kur'an tefsiri