Sümmânî

Narmanlı Sümmani veya Âşık Sümmani (1861; Samikale, Narman - 5 Ocak 1915; Samikale, Narman), Türk âşıktır.

Asıl adı Hüseyin'dir. Samikale köyünden Kasımoğulları (Hasanefendigiller) sülalesine mensup Hasan Efendi'nin (Ağa) oğludur. Ailenin kökleri, 1836 tarihli Osmanlı nüfus kütüğüne göre köyün 112. hanesinde kayıtlı bulunan orta boylu ve ak sakallı Kasımoğlu Kasım'a dayanmaktadır. Şairin babası Hasan Efendi, söz konusu resmi sayımda henüz 16 yaşında ve sakalı terlememiş (şâb-ı emred) bir delikanlı olarak babasının dizinin dibinde listelenmiştir.^{[1]BOA, NFS.d (Nüfus Defterleri), Defter No: 2755, Erzurum Vilayeti, Tortum Kazası Müslim Nüfus Defteri (M. 1836), Karye-i Sanamer (Samikale Köyü), Hane No: 112. Arşiv Keşfi: Soner Emir Çokgör.}

Çobanlık yapmıştır, koşmaları ve hayali sevgilisi Gülperi'yi bulmak için yaşadığı maceraları anlattığı Sümmani ile Gülperi hikâyesiyle ünlüdür. Kendi adıyla anılan türkü ağzının sahibidir. 11 yaşında gördüğü rüya ile aşk ateşine düşmüş, ömrü boyunca rüyasında gördüğü sevgilisi Gülperi'yi aramıştır.^{[2]Arşivlenmiş kopya.} 11 Yaşında yine dönemin büyük şairlerinden olan Âşık Erbabi ile karşılaşmış kendisini ustası olarak kabul etmiş, ilk eğitimini Âşık Erbabi'den almıştır. Şiirlerinde daha çok aşk, sevgi, tasavvuf ve nasihat konularını işlemiş olan şair, genellikle şiirlerini hece ölçüsüyle yazmıştır. Aruz vezni ile yazdığı çokça şiiri mevcuttur. Ancak 11'lik hece ölçüsü ile yazdığı şiirleri hafızalarda daha çok yer etmiştir. Birçok halk şairi ile karşılaşmıştır. Ancak Âşık Şenlik ile yaptığı karşılaşmalar Erzurum ve Kars'ta dillere pelesenk olmuş dizelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. 5 Şubat 1915 yılında ölen Sümmâni, Samikale köyündeki mütevazı türbesinde ebedi istirahatine devam etmektedir.^{[3]Abdulkadir Erkal Sümmani Divanı}