# Süleyman Sudi Kartal > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Sudi_Kartal > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Süleyman Sudi Kartal, https://tr.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCleyman_Sudi_Kartal (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7f/S%C3%BCleyman_Sudi_Bey.png) * (public-domain)* - **Makam:** Lazistan Sancağı milletvekili - **Dönembaşı:** 1914 - **Dönemsonu:** 1918 - **Doğum tarihi:** 1 Haziran 1887 - **Doğum yeri:** Lazistan Sancağı, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** İstanbul - **Partisi:** İttihat ve Terakki **Süleyman Sudi Kartal**, **Süleyman Sudi Bey**, **Süleyman Sudi Sofuoğlu**, **Sufizade** veya **Sofuzade Sudi Bey** (1 Haziran 1887, [Rize](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rize) - 29 Kasım 1956, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [İttihat ve Terakki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki) partisinden [Lazistan Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazistan_Sanca%C4%9F%C4%B1) mebusu olarak görev yapmış siyasetçi.[^1] ## Hayatı Süleyman Sudi Bey, Sofuoğullarından Ahmet Bey ve Hafize Hanım'ın 5 çocuğundan biri olarak 1887'de Rize'de doğdu.[^2] [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya)'da hukuk üzerine eğitim aldı. 1908 yılında grev yapanlara arabuluculuk yapması için Balkanlardan Ege'ye gönderildi. Dönüş yolunda Yunan bayraklı bir gemiye binen Süleyman Sudi, [Mehmet Ali Ayni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Ali_Ayni)'nin ifadesine göre Rumları kastederek gemi kaptanına "yakında hepsi Türkçe konuşacak" dedi.[^3] 1913 yılında geçici olarak Hüseyin Azmi Bey'in (d. 1876) yardımcısı olarak İstanbul Emniyet Müdürü yardımcılığına getirildi.[^4] Aynı yıl "Reis" statüsüyle [Anadoluhisarı İdman Yurdu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadoluhisar%C4%B1_%C4%B0dman_Yurdu_SK)'nun kurucu üyeleri arasında yer aldı.[^5] [Teşkîlât-ı Mahsûsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Te%C5%9Fk%C3%AEl%C3%A2t-%C4%B1_Mahs%C3%BBsa) gönüllüsü olan Sudi Bey, Aralık 1914'te [Yakub Cemil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakub_Cemil)'in 450 kişilik müfrezesinin parçası olarak [Kafkasya Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya_Cephesi)'nde savaşmak için Artvin/[Borçka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bor%C3%A7ka)'ya gitti.[^6] 1914 ve 1918 yılları arasında [Meclis-i Mebûsan 5. dönem mebusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_5._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi) olarak Tokat ve Lazistan Sancağı milletvekilliği yaptı.[^7] 28 Mayıs 1919 tarihinde [Malta sürgünleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta_s%C3%BCrg%C3%BCnleri) sırasında İngiliz polisleri tarafından zorla [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta)'ya götürülürken "elbet bizlere de sizleri tevkif etme zamanı gelecek" diyerek karşı koymaya çalıştı.[^8] 1923 yılında günümüzde Türk Armatörler Birliği olarak da bilinen Türk Vapurcular Birliği'ni kurdu.[^9] [İstanbul Ticaret ve Sanayi Odası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Ticaret_Odas%C4%B1) üyesi olarak [kabotaj](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabotaj) üzerinde çalışmalarda bulundu. Sahibi olduğu *Rize* adlı tuz yüklü vapur, [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) dönüşü [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale)'nin güneyinde yakalandığı fırtınadan korunmak için sığından [Bozcaada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozcaada) açıklarında karaya oturdu.[^10] Son yıllarında [Cihangir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cihangir)'deki evinde yaşayan Sudi Bey, Sufizade İmalathanesi'ni kurdu ve ticaret ile geçimini sağladı.[^11] 29 Kasım 1956 tarihinde cuma günü ölen Süleyman Sudi Bey'in cenazesi, [Şişli Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ei%C5%9Fli_Camii)'nde kılınan cenaze namazının ardından [Zincirlikuyu Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zincirlikuyu_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ndaki aile mezarlığına defnedildi.[^12] ## Kişisel hayatı Züleyha Hanım'la evli olan Süleyman Sudi Bey'in 1 oğlu ve 1 kızı vardı. [^1]: Hamdi, Hürmen. Bir devlet adamının Mehmet Tevfik Bey'in (Biren) II. Abdülhamid, Meşrutiyet ve Mütareke devri hatıraları. Arma Yayınları, 1993, s. 154. [^2]: Süleyman Sudi Kartal. geni.com. [^3]: Emiroğlu, Kudret. Anadolu'da devrim günleri İkinci Meşrutiyet'in ilanı, Temmuz-Ağustos 1908. İmge Kitabevi, 1999, s. 88. [^4]: Bir ihtilâl daha var--. Milliyet Yayınları, 1986, s. 34. [^5]: Göncüoğlu, Süleyman Faruk. Osmanlı İstanbul'unun ilk yapıları hisarlar ve mahalleleri. TURING, 2016, s. 75. [^6]: Bilgin, Mehmet. Teşkilat-ı Mahsusa'nın Kafkasya Misyonu ve Operasyonları. Ötüken Neşriyat A.Ş., 2017. [^7]: Aksoy, A. Şerif. İttihat ve Terakki Cemiyeti tarih. Nokta Kitap, 2008, s. 122. [^8]: Emiroğlu, Kudret. Anadolu'da devrim günleri İkinci Meşrutiyet'in ilanı, Temmuz-Ağustos 1908. İmge Kitabevi, 1999, s. 88. [^9]: Osman Öndeş. 100. Yılında Türk Armatörler Birliği. nek.istanbul.edu.tr, 2023. [^10]: Fatih Sultan Kar. Türk Armatörler Tarihi ve Rizeli Armatörler. tekbayrak.com.tr, 23 Mart 2022. [^11]: Tarih ve toplum yeni yaklaşımlar · 4. sayı. İletişim Yayınları, 2006, s. 212. [^12]: Osman Öndeş. Türk Vapurcular Birliği’nden Türk Armatörleri Birliği'ne. virahaber.com, 19 Haziran 2023.