# Süleyman Hüsnü Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_H%C3%BCsn%C3%BC_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Süleyman Hüsnü Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCleyman_H%C3%BCsn%C3%BC_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/43/Suleymanpasa.jpg) * (Abdullah Freres, public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1838 - **Ölüm tarihi:** 8 Ağustos - **Doğum yeri:** İstanbul - **Ölüm yeri:** Bağdat - **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu - **Hizmet yılları:** 1863-1892 - **Rütbesi:** Müşir - **Savaşları:** Kırım Savaşı, 93 Harbi **Süleyman Hüsnü Paşa** (1838, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 8 Ağustos 1892, [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [müşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)i, [eğitmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96%C4%9Fretmen) ve [yazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yazar)dır. İlk ilmî [Türkçü](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk)lerden biridir. Askerî okullarda okutulan yabancı dilden çeviri tarih kitaplarının algı ürünü olduğunu, ayrıca İslam'dan ve millîlikten uzak olduğunu düşündüğü için *Tarih-i Âlem* (Dünya Tarihi) adlı eseri yazdı.[^1] ## Yaşamı Süleyman Hüsnü Paşa, 1838 yılında İstanbul'da günümüzde [Fatih ilçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih) sınırları içinde yer alan [Molla Gürani Mahalllesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Molla_G%C3%BCrani%2C_Fatih)'nde doğdu. Babası [Yeniçeri Ağası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri_a%C4%9Fas%C4%B1) [Mehmed Hâlet Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halet_Efendi)'ydi. Öğrenimini İstanbul'daki [Mekteb-i Fünun-ı İdadiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekteb-i_F%C3%BCnun-%C4%B1_%C4%B0dadiye)'de yaparak 1863 yılında [Mekteb-i Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'den mezun oldu. Edebiyat öğretmenliği, kaymakamlık, din bilginliği ve yazarlık yaptı. 1876 yılında padişah [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'in tahttan indirildiği hükûmet darbesinde rol oynadı. [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) bu sebeple ona duyduğu güvensizlikten dolayı [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'dan uzaklaştırmak amacıyla [Bosna-Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) komutanlığına tayin etti. [1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) başladığı zaman [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)daki en yüksek kıdemli komutanlardan biriydi. 2 Ekim 1877'de Tuna cephesi başkomutanlığını [Mehmet Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Pa%C5%9Fa)'dan devraldı. Komuta ettiği ordular [Şıpka Geçidi Muharebeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C4%B1pka_Ge%C3%A7idi_Muharebeleri)'nde önce [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar)ı yendiler. Ancak daha sonra orduları yenik düştü. Savunmada gösterdiği cesaretten dolayı Süleyman Hüsnü Paşa önce halk tarafından *Şıpka Geçidi Kahramanı* olarak görüldü ve büyük bir ün kazandı. Ancak sonradan esen rüzgarların yönü değişti. Yenilgiden sorumlu tutularak [Taşkışla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Fk%C4%B1%C5%9Fla)'da hapsedildi. 1 yıl süren uzun bir yargılamadan sonra [idam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96l%C3%BCm_cezas%C4%B1)a mahkûm edildi, tüm rütbe ve [madalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Madalya)ları geri alındı. Sonradan cezası [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) tarafından [sürgün](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCrg%C3%BCn)e çevrildi. 14 yıl [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'ta sürgün hayatı yaşayan Süleyman Hüsnü Paşa 8 Ağustos 1892 tarihinde orada öldü. [İmam Ebu Yusuf Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mam_Ebu_Yusuf_Camii)'nin bahçesine gömüldü. [Eğitimci](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96%C4%9Fretmen) ve *Servet-i Fünûn* şairi [Süleyman Nesib](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Nesib)'in babasıdır. Süleyman Hüsnü Paşa, Avrupa kitaplarındaki Hunlar ile Çin kitaplarındaki Hiyong-Nular'ın aynı **Türk** topluluğu olduğunu ilk gören kişidir. ## Eserleri Yazar olarak ürettiği eserlerinde devlet adı olarak [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), millet adı olarak ise [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) adını kullanmış [Türkçü](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk) bir yazardı. Eserlerinden bazıları şunlardır: - *İlm-i Sarf-ı Türki* (İlk Türkçe dil bilgisi kitabıdır.[^2]) - *Mebani'l-İnşa* - *Tarih-i Âlem* - *Tercüme-i Risale İradei Cüziyye* - *Hiss-i İnkılab* - *Umdetü'l-Hakayık* - *İlmihal-i Kebir* ## Dış bağlantılar - [Süleyman Hüsnü Paşa (Şıpka Kahramanı)](https://web.archive.org/web/20080610040201/http://www.turktarih.net/index.php?turk=tarih) - [Osmanlının Balkanlardan Çekilişi Süleyman Hüsnü Paşa ve Dönemi](http://www.iz.com.tr/?git=showdetails&kod=483) , Erol Özbilgen, İz Yayıncılık, Haziran 2006, ISBN 978-975-355-609-5. [^1]: Gökalp, Ziya. Türkçülüğün Esasları. Kumsaati Yayıncılık, Mart 2003, s. 9. [^2]: Arşivlenmiş kopya.