# Sülde

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BClde
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sülde, https://tr.wikipedia.org/wiki/S%C3%BClde (CC-BY-SA-4.0)

![Uxin, İç Moğolistan, Çin'deki Cengiz Han'ın Beyaz Sulde Tapınağı'na giden avlu.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Yard_leading_to_the_Temple_of_the_White_Sulde_of_Genghis_Khan%2C_in_Uxin%2C_Inner_Mongolia%2C_China.jpg/1280px-Yard_leading_to_the_Temple_of_the_White_Sulde_of_Genghis_Khan%2C_in_Uxin%2C_Inner_Mongolia%2C_China.jpg)
*Uxin, İç Moğolistan, Çin'deki Cengiz Han'ın Beyaz Sulde Tapınağı'na giden avlu. (Enrique Bendicho, CC-BY-SA-4.0)*

**Sülde** (**Sulda** veya **Zülde**) - [Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) [mitoloji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mit)sinde [savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava%C5%9F) [tanrı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanr%C4%B1)sı. Moğol inancında tüm insanların Sülde (Sulda, Zulda, Zülde) adı verilen koruyucu ruhları vardır. Sülde Han bunların başında yer alır.

## Özellikler

Zırhlı bir savaşçı olarak tasvir edilir. Sarı bir [at](https://turkipedia.org/tr/wiki/At)ı ve sürekli taşıdığı bir mızrağı bulunur. [Cengiz Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cengiz_Han)’ın koruyucu tanrısı olduğuna inanılır. Savaşçılara ve ordulara yardım eder. Hizmetkarları beyaz giysiler giyerler. Bayraklarında alevleri sembolize eden figürler vardır. İnsanın, ailenin ve soyun koruyucu ruhudur (iyesidir). Onları başka düşman soyların zararlarına karşı korur. Onun tarafından korunan insanlar güçlü, düşünceli ve cesur olurlar. Çok kuvvetli, ürkütücü tanrıdır.

[Tengricilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tengricilik) inancında insanın karakterini belirleyen, benliğini veren ve kendi boyuna ([kabile](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Firet)sine) bağlılığını sağlayan ruh/tanrıdır. [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) ve Moğol halk inancında kendi soyuna bağlı olmayanın benliği olmaz, kişiliği gelişemez, bu nedenle Sülde insanı toplumsal ruha/benliğe bağlı kılan ruhtur. İçinde yaşadığı topluma bağlı olmayan; onun kurallarına göre yaşamayan insanlara Süldesi Kesik denilirdi. Boyuna (kabilesine), ulusuna ve toplumu oluşturan kurallara uymayanlar kişiliksiz, benliksiz ilan edilirdi.

### Sulda

**Sulda** - Moğol halk inancında Hareketsiz Ruh. İnsan ruhunun sabit, hareketsiz kısmı. Türkler **Sür** adı verirler. Bedeni terk ettiğinde insan ölür. Sözcük; sürmek, devam etmek kökünden gelir. Aynı zamanda iz, işaret demektir. Zaman ve devamlılık anlamları bulunur. Moğol ve Tunguz dillerinde yakıcılık ifade eder. Eski Türkçede akıcılık manası vardır. Süld sözcüğü Moğolcada işaret ve bayrak/tuğ anlamları taşır. Sür ise yine bu dilde efendi manası taşır ve Sürdeh ise korku bildirir. Moğolca ve [Tunguzca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunguz_dilleri)da Sür/Sir akmak, damlamak gibi manalar da ifade eder.