# Söök

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6%C3%B6k
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Söök, https://tr.wikipedia.org/wiki/S%C3%B6%C3%B6k (CC-BY-SA-4.0)

**Söök** ([Altayca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altayca) ve [Hakasça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakas%C3%A7a) сӧӧк *söök*; [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a) сёок *syook*), [Altaylar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altaylar), [Şorlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eorlar) ve [Hakaslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakaslar) gibi [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya) Türk halklarında babayanlı soy birliği ya da sülâledir.

Altay halkı [soyadı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Soyad%C4%B1)ndan farklı olarak *söök* adı verilen çeşitli soylara/sülalelere bölünür. Her Altaylının bir söögü vardır ve her söök iki ya da daha fazla kardeş sööklere ayrılır. Aynı ve yakın soylar arasında *sööktiñ karındajı* “soy kardeşliği” sebebiyle evlilik olmaz.[^1] Altay Türklerinde aynı söök içinde ya da kardeş (akraba) söökler arasında [evlilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evlilik) yasaktır.[^2] Altay Türkleri, biriyle karşılaştığında ona önce adını sonra da söögünü yani soyunu sormaktadırlar.[^3]

Sööklerin oluşumu bir Altay efsanesinde şöyle anlatılır: “Tanrının (*Tengri*) dokuz oğlu varmış, bu oğullar önce kendi kız kardeşleriyle evlenmişler. Diğer bütün söökler de bunlardan türemiş. Bu oğulların adları (ki bu adlar aynı zamanda söök adlarıdır) şunlardır: *Kıpçak, Mayman, Todoş, Toñjoon, Komdoş, Cüs, Togus, Küzen, Kerdaş*.[^4]

1897 nüfus sayımında Altaylarda 68 söök kaydedilmiştir. Büyük Altay söökleri içinde [Töölös](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%B6%C3%B6l%C3%B6s) (Тӧӧлӧс, Тӧлӧс), [Kıpçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar), [Mayman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mayman) (Майман), [Todoş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Todo%C5%9F), [İrkit](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0rkit) ve [Mundus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mundus) sayılabilir.

## Tıva aymaklar

- [Bаy-Kаrа](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baykara)
- [Bаrlаñ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barlan)
- [Dеlеg](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%D0%B5l%D0%B5g)
- [Dоngаk](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%D0%BEng%D0%B0k)
- [İrgit](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0rgit)
- [Kаrа-Sаl](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karasal)
- [Kоl](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%D0%BEl)
- [Kuulаr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuul%D0%B0r)
- [Küjügеt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCj%C3%BCg%D0%B5t)
- [Kırgıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1s)
- [Mааdı](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%D0%B0%D0%B0d%C4%B1)
- [Mоñguş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mongu%C5%9F)
- [Оndаr](https://turkipedia.org/tr/wiki/%D0%9End%D0%B0r)
- [Ооrjаk](https://turkipedia.org/tr/wiki/%D0%9E%D0%BErj%D0%B0k)
- [Оyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/%D0%9Eyun)
- [Sааya](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%D0%B0%D0%B0ya)
- [Sаlçаk](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%D0%B0l%C3%A7%D0%B0k)
- [Sаt](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%D0%B0t)
- [Sоyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%D0%BEyan)
- [Tumаt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tum%D0%B0t)
- [Hеrtеk](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%D0%B5rt%D0%B5k)
- [Hоvаlıg](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%D0%BEv%D0%B0l%C4%B1g)
- [Hоmuşku](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%D0%BEmu%C5%9Fku)
- [Tülüş](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCl%C3%BC%C5%9F)
- [Çооdu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%D0%BE%D0%BEdu)

### Tuva soybirliği Haritası

- https://pp.vk.me/c616819/v616819292/156fc/-5uJnFueLJs.jpg

[^1]: Figen Güner Dilek (2008), Altay Türklerinde akrabalık , Ahmet B. Ercilasun Armağanı, Akçağ Basım Yayım Pazarlama A.Ş., Ankara <http://turkoloji.cu.edu.tr/CAGDAS%20TURK%20LEHCELERI/figen_guner_dilek_altay_turkleri_akrabalik.pdf>
[^2]: Altay Türkleri <http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-569/h/altayturkleri.pdf>
[^3]: Figen Güner Dilek, Tehlikedeki diller ve dil ölümü açısından altay Türkçesi ve ağızları <http://turkoloji.cu.edu.tr/CAGDAS%20TURK%20LEHCELERI/Figen_Guner_Dilek_Tehlikedeki_Diller_ve_dil_olumu_acisindan_Altay_Turkcesi_ve%20_Agizlari.pdf>
[^4]: Altay Türkleri <http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-569/h/altayturkleri.pdf>
