# Sâhib Ata

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%A2hib_Ata
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sâhib Ata, https://tr.wikipedia.org/wiki/S%C3%A2hib_Ata (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4d/Thinminaret.jpg)
* (Intension at İngilizce Vikipedi, CC-BY-SA-3.0)*

- **Honorific prefix:** Vezir
- **Ölüm tarihi:** 22 Kasım 1288
- **Ölüm yeri:** Nadir, Akşehir, Anadolu Selçuklu Devleti
- **Ölüm sebebi:** Hastalık
- **Yattığı yer:** Sâhib Ata Türbesi, Konya, Türkiye
- **Meslek:** Devlet adamı, vezir, Emîr-i Dâd
- **Dönem:** II. İzzeddin Keykavus; IV. Rükneddin Kılıç Arslan; III. Gıyaseddin Keyhüsrev; II. Gıyaseddin Mesud
- **Rakipler:** Mücîrüddin Emîrşah, Muînüddin Süleyman Pervâne
- **Ebeveynler:** Hüseyin (babası)
- **Din:** İslam
- **Diğer adları:** Fahreddin Ali, Sâhib Ata, Sâhib
- **Çocukları:** Taceddin Hüseyin, Nusreddin Hasan
- **Aktif yılları:** 1249-1288

** Sahib Ata Fahrettin Ali**, Selçuklu büyük veziridir. Sahip Ata Fahrettin Ali, daha çok *Sâhib Ata* veya *Sahib* diye tanınırdı.

[Sâhib Ataoğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%A2hib_Atao%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi), merkezi [Afyonkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar) (eski ismi *Karahisar-i Sahip*) olan ve çevresini içine alan bölgede, bir Anadolu Türk Beyliği'ni [Anadolu Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_Devleti)'nin ([Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a): **السلاجقة الروم** *al-Salājiqa al-Rūm* [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): **سلجوقیان روم** *Saljūqiyān-e Rūm*; *Rum Selçukluları*), Fahreddin Ali'nin oğulları [Taceddin Hüseyin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taceddin_H%C3%BCseyin) ve [Nusreddin Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nusreddin_Hasan) tarafından yaklaşık 1275 yılında kurulmuştur.

Hayatının ilk yılları hakkında bilgi bulunmayan Fahreddin Ali'den tarihi kaynaklar 1249 yılında adalet işlerinden sorumlu vezir anlamına gelen "Emir-i Dâd" olarak bahsetmektedir.[^1] [II. İzzeddin Keykavus](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0zzeddin_Keyk%C3%A2vus)'un 1258 yılında İlhanlılar'ın yanında Bağdat seferine çıkması üzerine saltanat naipliği görevinde bulundu. İki yıl sonra da, Selçuklu Sultanı [II. İzzeddin Keykavus](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0zzeddin_Keyk%C3%A2vus) tarafından 1260 yılında *Sâhip* unvanı verilip, 1261 yılında da [Pervâne Muineddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C3%AEn%C3%BCddin_S%C3%BCleyman)'in kendi görevinden vazgeçmesiyle [IV. Kılıçarslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Arslan)'ın Büyükvezirliğe atanmıştır.

Sahip Ata, [Pervâne Muineddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C3%AEn%C3%BCddin_S%C3%BCleyman)'den sonra o zamanlar Anadolu'da en çok sözü geçen bir kişi konumuna gelmiş ve birlik olup [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)la barışçıl bir ilişki kurmuşlardır. Ancak Pervâne Muineddin, 1265 yılında [IV. Kılıçarslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Arslan)'ın İlhanlılar tarafından öldürülerek yerine [III. Gıyaseddin Keyhüsrev](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._G%C4%B1y%C3%A2seddin_Keyh%C3%BCsrev) tahta çıkarılmasını sağlamasıyla Vezir Sâhib Ata mücadeleye başladı. Pervâne Muineddin tarafından İlhanlılar'a karşı eski sultan [II. İzzeddin Keykavus](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0zzeddin_Keyk%C3%A2vus) ile iş birliği yapmakla suçlamasıyla görevinden azledilerek tutuklandı. Ancak Tebriz'e kaçan oğlunun olayı [Abaka Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaka)'a anlatması ile İlhanlı hükümdarı tarafından serbest bırakılması sağlandı. 1274 yılında yeniden vezirlik görevine getirildi. [Elbistan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elbistan_Muharebesi)'nde İlhanlı ordusunun aldığı ağır mağlubiyet sonrasında Anadolu'ya gelen Abaka Han tarafından Pervâne Muineddin ile birlikte Azerbaycan'daki karargaha götürüldü. Pervâne Muineddin'in ihanet ettiği nedeniyle [Abaka Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaka) tarafından 1277'de öldürülmesiyle Anadolu'ya dönen Sahib Ata devleti tek başına yönetmeye başladı. 1284'te [III. Gıyaseddin Keyhüsrev](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._G%C4%B1y%C3%A2seddin_Keyh%C3%BCsrev)'in öldürülmesinden sonra yerine geçen [II. Gıyaseddin Mesud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mesud) döneminde de vezirlik görevine devam etti. İlhanlılar’ın yüksek mali talepleri dolayısıyla Sâhib Ata ile İlhanlılar’ın malî işlerinden ve vergilerden sorumlu olan Mücîrüddin Emîrşah’ın arası açıldı. Argun Han her ikisini de [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)’e huzuruna çağırdı. İlhanlı hükümdarının ağır vergi isteklerinin devam etmesi karşısında büyük sıkıntı çeken Sâhib Ata, Tebriz’den Konya’ya hasta olarak döndü. Kısa bir süre sonra [Akşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C5%9Fehir)’e bağlı Nâdir köyünde 22 Kasım 1288 vefat etti ve [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya)’daki türbesine defnedildi.

Sâhip Ata'nın kişisel ilgisi tek mimarlık olmayıp ayrıca mimarlara da ilgi gösterirdi. O dönemin değerli Mimarları *Kölük bin Abdullah* ve *Kaluyan el-Konevi* ile beraber çalışmıştır. Onun mimari bağışlarında Kölük bin Abdullah ve Kaluyan el-Konevi'yi çalıştırmıştır.

## Hayır eserleri

Sahip Ata'nın yaptırmış olduğu tarihî eserler:

- [İshaklı Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shakl%C4%B1_Kervansaray%C4%B1) (*Sâhipata Han*) 1249 (*Hicrî 647*) yılında,
- Akşehir Taş Medrese'nin tamiri 1250 yılında,
- Konya Sahip Ata Hanı 1260-61 yıllarında,
- Konya Sahip Ata (*Larende*) Camisini 1258-79 yıllarında,
- Konya [İnce Minareli Medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nce_Minareli_Medrese) (*Darülhadis* veya *Dar-ül Hadis*) 1258-79 yıllarında,
- [Ilgın (Sahip Ata) kaplıcası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ilg%C4%B1n_kapl%C4%B1cas%C4%B1) 1267-68 yıllarında,
- Ilgın (Sahip Ata) Hanı 1267 yılında,
- Kayseri [Sahibiye Medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahibiye_Medrese) 1267-68 yıllarında,
- Sivas [Gök Medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k_Medrese_%28Sivas%29) 1271 yılında[^2]

## Dış bağlantılar

- [Çağla Caner, Gökçe Şimşek Kuran - Searching Traces of a Donor: Sahipata in Seljuk Architecture](http://www.irbdirekt.de/daten/iconda/06059012930.pdf)

[^1]: Yavaş, A. "Anadolu Selçuklu Veziri Sahip Ata Fahreddin Ali'nin Mimari Eserleri", Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Yıl:2007. URL:http://acikarsiv.ankara.edu.tr/browse/30741/208062.pdf?show . Erişim: 2017-03-04 <http://acikarsiv.ankara.edu.tr/browse/30741/208062.pdf?show>
[^2]: J.M. Rogers, “The Çifte Minare Medrese at Erzurum and the Gök Medrese at Sivas: A Contribution to the History of Style in the Seljuk Architecture of 13th Century Turkey” Anatolian Studies, Vol. 15. (1965), pp. 66