# Rus Hasan Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_Hasan_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Rus Hasan Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Rus_Hasan_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

- **Makam:** Yemen Eyâleti Beylerbeyi; Yemen Eyâleti Beylerbeyi
- **Dönembaşı:** Nisan 1567; 1568
- **Dönemsonu:** Ağustos 1568; 1570
- **Hükümdar:** II. Selim; II. Selim
- **Öncegelen:** Rıdvan Paşa; Özdemiroğlu Osman Paşa
- **Sonragelen:** Özdemiroğlu Osman Paşa; Halhallı Behram Paşa
- **Doğum tarihi:** 16. yüzyıl
- **Doğum yeri:** Ruten Voyvodalığı, Lehistan Krallığı
- **Ölüm tarihi:** 1582
- **Ölüm yeri:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Savaşları:** Yemen İsyânı; Zebîd Muharebesi; 1568-1570 Yemen Seferi; Kevkeban Kuşatması

**Rus Hasan Paşa** (16. yüzyıl, [Ruten Voyvodalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruten_Voyvodal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) – 1582, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)), [Ruten](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rutenler) asıllı Osmanlı askeri ve devlet adamıdır. Yaklaşık üç yıl beylerbeyi olarak kaldığı [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_%28eyalet%29)'deki hizmetleriyle tanınmaktadır.

## Hayatı

16. yüzyılın başlarında [Lehistan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ndaki [Ruten Voyvodalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruten_Voyvodal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nda doğdu. [Ruten](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rutenler) kökenlidir.[^1] Büyük ihtimalle [Osmanlı-Lehistan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Lehistan_sava%C5%9Flar%C4%B1) sırasında kaçırıldı ve [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na getirilerek devşirildi. [Defterdar İskender Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Defterdar_%C4%B0skender_%C3%87elebi)'nin yetiştirdiği yüzü aşkın [içoğlanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7o%C4%9Flan%C4%B1)ndan biridir.[^2] İlk olarak [Mısır Eyâleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29)'ne yollandı ve orada önemli faaliyetlerde bulunarak sancakbeyi mevkisine yükseldi. Nisan 1567'de [Rıdvan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C4%B1dvan_Pa%C5%9Fa_%281585_%C3%B6l%C3%BCml%C3%BC%29) yerine [Yemen Eyâleti Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_%28eyalet%29) yapıldı. Hasan Paşa ancak Ağustos'ta 700-800 askerle birlikte Yemen'e varabildi; bu zamana kadar çok sayıda kale isyâncı [İmam Mutahhar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mam_Mutahhar)'ın kontrolüne geçti.

Hasan Paşa'nın ordunun ihtiyaçlarını sebep göstererek halktan zorla vergi alması ve önde gelen kişileri îdam ettirmesi bölgede huzursuzluğu derinleştirdi; bu durum, halkın Mutahhar'a yakınlaşmasına zemin hazırladı.[^3] Haziran 1568'de Yemen'deki iki eyâletin birleştirilmesiyle merkezi [Zebîd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zabid) olan Yemen Beylerbeyliği oluşturuldu ve bu yeni idârenin başına [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa) getirildi.[^4] Bundan az evvel Osmanlı'nın elinde kalan son önemli merkez olan Zebîd'e yürüyen Ali bin el-Şevî (İmam Mutahhar'a bağlı bir komutan), kuvvetleri sayıca çok daha fazla olmasına rağmen Hasan Paşa tarafından mağlup edildi.

Özdemiroğlu Osman Paşa Ağustos 1568'de Zebîd'e ulaştığında Hasan Paşa'yı görevden aldı. Hasan Paşa Mısır'a doğru yola çıktığı sırada [Cizan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cizan)'da [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) ile karşılaştı ve onunla berâber Yemen'e geri döndü.[^5] Sinan Paşa Yemen'e vardığında, [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) ile süregelen rekâbeti nedeniyle onun himâyesindeki Osman Paşa'yı görevden alarak yerine yeniden Hasan Paşa'yı getirdi.[^6] Hasan Paşa, geçmişte halkla yaşadığı anlaşmazlıklar yüzünden görevi yalnızca resmî olarak üstlenebildi; fiilî güç Sinan Paşa'daydı. [1568-1570 Yemen Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_Seferi_%281568-1570%29) sırasında [Kevkeban Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kevkeban_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) dâhil olmak üzere çeşitli çatışmalarda çarpıştı. 1570'te vazîfesini [Halhallı Behram Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halhall%C4%B1_Behram_Pa%C5%9Fa)'ya devretti.[^7]

Hasan Paşa 1582'de öldü.[^8] Günümüzde yalnızca kalıntıları ayakta kalan Cors Kalesi, [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'daki [Karaziyaeddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaziyaeddin) yakınlarında yer almakta olup, o dönemde bir kapısı bulunmakta ve içinde Rus Hasan Paşa Câmii dışında başka bir imâret yer almamaktaydı.[^9]

[^1]: Pritsak, Omeljan. İlk Türk-Ukrayna İttifakı (1648). Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, 1999, s. 269. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/fsmiadeti/article/85808>
[^2]: Şimşirgil, Ahmet. Kayı: Ufukların Padişahı - Kanuni. Timaş Yayınları, 2013, s. 100-101. <https://www.google.com/books/edition/Kay%C4%B1_4_Ufuklar%C4%B1n_Padi%C5%9Fah%C4%B1_Kanuni/N7pVDwAAQBAJ>
[^3]: Bostan, İdris. Yemen. TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/yemen>
[^4]: Uzunçarşılı, İsmail H.. Osmanlı Tarihi. Türk Tarih Kurumu, 1973, s. 27. <https://www.google.com/books/edition/Osmanl%C4%B1_tarihi_cilt_2_k%C4%B1s%C4%B1m_Uzun%C3%A7ar/h1INAQAAIAAJ>
[^5]: Yavuz, Hulûsi. Kâbe ve haremeyn için Yemen'de Osmanlı hâkimiyeti (1517-1571). Serbest Matbaası, 1984, s. 100. <https://books.google.com/books/about/K%C3%A2be_ve_haremeyn_i%C3%A7in_Yemen%CA%B9de_Osmanl.html?id=2G4rAAAAMAAJ>
[^6]: Şimşirgil, Ahmet. Kayı: Kudret ve Azamet Yılları. Timaş Yayınları, 2013, s. 29-30. <https://books.google.com/books/about/Kay%C4%B1_5_Kudret_ve_Azamet_Y%C4%B1llar%C4%B1.html?id=NbpVDwAAQBAJ>
[^7]: Bostan, İdris. Yemen. TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/yemen>
[^8]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Mayıs 1996, s. 631. <https://archive.org/details/sicill-i.osmani_01/Sicill-i.Osmani_02/>
[^9]: Küpeli, Özer. Evliya Çelebi'nin İlk İran Seyahati Güzergahı ve Kalelere İlişkin Bilgiler. Ege Üniversitesi, 2011, s. 84. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/egetdid/article/380532>
