# Rumeli (eyalet) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_(eyalet) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Rumeli (eyalet), https://tr.wikipedia.org/wiki/Rumeli_%28eyalet%29 (CC-BY-SA-4.0) ![Rumeli Eyaleti (1609)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Rumelia_Eyalet%2C_Ottoman_Empire_%281609%29.png/1280px-Rumelia_Eyalet%2C_Ottoman_Empire_%281609%29.png) *Rumeli Eyaleti (1609) (Underlying lk, CC-BY-SA-3.0)* - **Native name:** Eyalet-i Rumili - **Continent:** Avrupa - **Region:** Balkanlar - **Subdivision:** Eyaleti - **Nation:** Osmanlı İmparatorluğu - **Year start:** 1362 - **Year end:** 1826 - **Capital:** Sofya, Manastır - **Latd:** 41 - **Latm:** 1 - **LatNS:** N - **Longd:** 21 - **Longm:** 20 - **LongEW:** E - **Today:** Arnavutluk; Bulgaristan; Yunanistan; Makedonya; Sırbistan; Türkiye **Rumeli Eyaleti** veya **Rumeli Beylerbeyliği**, 1362 yılında [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad) zamanında kurulan [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) eyaleti. Osmanlı Devleti'nde kurulan ilk eyalettir. Anadolu Beylerbeyi yükselirse Rumeli Beylerbeyi, Rumeli Beylerbeyi terfi edilirse vezir olurdu. Rumeli Beylerbeyi [Divan-ı Hümayun](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2n-%C4%B1_H%C3%BCm%C3%A2yun) müzakerelerine katılırdı. 17. yüzyıldan itibaren vezir derecesinde bulunanlar tayin edilmeye başlamıştır. ## Tarihi Rumeli Eyaleti, [Balkan Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'ndaki fetihler devam ederken ele geçirilen toprakların idaresi için 1362 yılında merkezi [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) olmak üzere [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad)'ın emri ile kurulmuştur. Tanrıdağı, Kocacık, Naldöken, Koca Hamza, Vize ve [Ofçabolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Of%C3%A7abolu) yörüklerininde bulunduğu geniş bir coğrafyadır. İlk beylerbeyi [Lala Şahin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_%C5%9Eahin_Pa%C5%9Fa)'dır.[^1] 1375 yılında beylerbeyi [Kara Timurtaş Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Timurta%C5%9F_Pa%C5%9Fa) olmuştur.[^2] 1393 yılında [Anadolu Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29)'nin kuruluncaya kadar Osmanlı'nın idari teşkilatında tek beylerbeyilik konumundaydı. Rumeli Eyaleti'nin merkezi ilk zamanlarda [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) olup, daha sonra bir süre [Filibe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filibe), 1382'de de [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya) eyaletin merkezi oldu. Rumeli Eyaleti diğer eyaletlerden daha imtiyazlı bir eyalettir. 1541 yılında eyalete bağlı toprakların bir kısmında Budin Eyaleti kurulmuştur. Bu tarihten önce [Balkan Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'ndaki bütün topraklar Rumeli Eyaleti'ne bağlıdır.[^3] 1560 yılında da Bosna ve çevresinde [Bosna Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_%28eyalet%29) kurulmuştur. 1599 yılında [Silistre Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silistre_%28eyalet%29) kurulmuştur. Ardından Niş ve Vidin de eyalet olmuştur. 1826 yılında beylerbeylik, [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik_%28eyalet%29), [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_%28eyalet%29), [Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r_%28eyalet%29) ve [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_%28eyalet%29) olmak üzere 4 eyalete bölünmüştür. ## Sancakları - Karadağ Sancağı, ([Sırpça](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp%C3%A7a): Sandžak Crne Gore) [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin Rumeli Eyaleti'ne bağlı sancağı. Bugünkü [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F) civarında kurulmuştur. Karadağ Sancağı, 1514 yılında Zeta Prensliği'nin Osmanlı Devleti'ne katılmasıyla kurulmuştur. İlk sancak beyi I. Ivan Crnojeviç'in oğlu Staniša yani İskender Bey Crnojeviç'dir. İskender Bey Crnojeviç, 1528 yılına kadar sancak beyliği yapmıştır. 1528 tarihinde sancak, İşkodra Sancağı'na bağlanmıştır. - Ohri Sancağı, Osmanlı Devleti'nin Rumeli Eyaleti'ne bağlı sancağı. 1385 yılında [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad) zamanında [Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87andarl%C4%B1_Kara_Halil_Hayreddin_Pa%C5%9Fa) tarafından fethedilen [Ohri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ohri) şehrinde kurulmuştur. 1826 yılında Rumeli Eyaleti dağılınca Manastır Eyaleti'nin bir sancağı olmuştur. - Çingene Sancağı, Osmanlı Devleti'nde Rumeli Eyaleti topraklarında yaşayan [Roman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Roman)ların yönetsel, mali ve askeri işlerini düzenlemek amacıyla kurulmuş sancak. 16. yüzyıla kadar Çingeneler yalnızca [cizye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cizye) ve [ispenç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spen%C3%A7) vergisi ödemişlerdi. Ancak toprakların genişlemesiyle birlikte Çingeneler bir sancak sayıldı. [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) devrinde Cingâne Livasını ve bütün çingeneleri ilgilendiren ilk hukuki düzenleme, tahminen 937/1531 tarihinde yapıldı. "Kanunnâmei Kıbtıyânı Vilâyeti Rumeli" yani "Rumeli Eyaleti Çingeneleri Kanunnamesi" adını taşıyan bu yasa çeşitli düzenlemeler getirdi.[^4] Çingenler Müslüman ve gayri müslim olarak vergilendirildi. Müslümanlar 22 akçe, gayri müslimler de 25 akçe vermekle yükümlüydü. Diğer vergileri - arusiye, cürüm ve cinayet akçesi - diğer reaya ile aynıydı. Çingenelerin bazıları [müsellem](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsellem)di ve bu müsellemler askerlikte eksik işleri tamamlama ve haberleşme gibi görevlerde bulunurdu. Müslüman ve gayri müslim çingeneler arasında kız alıp verme, birlikte iş yapma ve birlikte göçmeleri yasaktı. Çingene sancağını "Çingene beyi" ya da "mir-i Kıptiyan " adı verilen yöneticiler yönetirdi. Bu sancak beyleri vergi toplar, güvenliği sağlar, müsellemleri toplayıp orduya teslim ederdi. - Hersek Sancağı, Rumeli Eyaleti'ne bağlı sancak. Osmanlı Devleti 1463 yılında Bosna Krallığı'nı topraklarına kattıktan sonra Hersek'i de topraklarına katmak istemiştir. Osmanlı kuvvetleri [Hersek Dükalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek_D%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'na gelince Hersek dükü Stefan Kosariç Osmanlı Devleti'ne sadakatini bildirerek ülkesinin tamamını ve en küçük oğlunu rehin olarak Osmanlı Devleti'ne vermiştir. Osmanlı Devleti Foča ve çevresini alarak buraya Hersek Sancağı ismini vermiştir. Sancak beyliğine de Hamza Bey atanmıştır. Kısa süre sonra Hersek Sancağı'na [Pljevlja](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Fl%C4%B1ca) (Taslıca) dahil edilmiş, 1483 yılında Hersek Dükalığı toprakları tamamıyla Hersek Sancağı'na dahil edilmiştir. 1580 yılında sancak, aynı yıl kurulan [Bosna Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_%28eyalet%29)'na bağlanmıştır. ## Nüfus sayımı 56 1831 yılında [II. Mahmut](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) döneminde sadece müslüman ve gayrimüslim erkekler sayılarak yapılan nüfus sayımı aşağıdaki gibidir; ## Ayrıca bakınız - [Kavala Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavala_Sanca%C4%9F%C4%B1) [^1]: Osmanlı eyalet-vilayet sistemi (Türkçe). Radikal gazetesi. [^2]: Timurtaş Paşa'nın kabri gün yüzüne çıkıyor (Türkçe). Yeni Şafak gazetesi. [^3]: Nikolai Todorov, The Balkan City 1400–1900, Washington 1983, 23. [^4]: Prof.Dr. Ahmet Akgündüz.