# Rum Mehmed Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum_Mehmed_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Rum Mehmed Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Rum_Mehmed_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

- **Unvan-ön:** RumMennâ'u'l-Hayr
- **Yerli isim dil:** ota
- **Sıra:** 14.
- **Makam:** Osmanlı Sadrazamı
- **Dönembaşı:** 1466
- **Dönemsonu:** 1469
- **Hükümdar:** II. Mehmed
- **Öncegelen:** Veli Mahmud Paşa
- **Sonragelen:** İshak Paşa
- **Ölüm yeri:** Konstantiniyye, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm nedeni:** İdam
- **Yattığı yer:** Rum Mehmed Paşa Camii, Üsküdar, İstanbul
- **Vatandaşlığı:** Osmanlı
- **Eşi:** Fülane Hatun; (Alâiyye Beyi Lütfî Bey'in kızı)
- **Çocukları:** Hasan Paşa
- **Öğrenim:** Enderûn Mektebi
- **Meslek:** Devlet adamı, asker
- **Dini:** İslam
- **Bağlılığı:** 25px Osmanlı İmparatorluğu
- **Alanı:** Osmanlı Ordusu
- **Hizmetyılları:** 15. yüzyıl
- **Rütbesi:** Sadrazam

**Rum Mehmed Paşa** (ö. 1474?[^1], [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) saltanatı sırasında, 1466-1469 yılları arasında sadrazamlık yapmış [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır. [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) asıllı olan Paşa, [Karamanoğulları Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) üzerine düzenlenen seferlerde ordunun komutasını üstlenmiş ve sadaretinin ardından idam edilmiştir.

## Hayatı

Tarihçiler arasında bazı farklı görüşler olmakla birlikte genel kanıya göre İstanbul'un yerli [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum)larından bir ailenin çocuğu olduğu ve [İstanbul'un Fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi)'nden sonra Müslüman olarak [Enderûn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)'da eğitim görmüştür. Sonrasında dikkat çekerek devlet hizmetine giren Mehmed Paşa'nın 1466'da [vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir) olduğu bilinmektedir. 1468 tarihinde ikinci vezir olarak [Karamanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) üzerine düzenlenen sefere katılmıştır. Dönem kaynaklarında, bu seferde sadrazam [Veli Mahmud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veli_Mahmud_Pa%C5%9Fa)'nın görevini yerine getirmediğiyle ilgili [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'i etkileyerek görevden aldırılmasında rol oynadığı ifade edilmektedir. Veli Mahmud Paşa'nın görevden alınmasından sonra sadrazam olduğu yönünde görüşler bulunsa da bu bilgi açık bir şekilde doğrulanamamaktadır.[^2]

Karaman Seferinde ordu yönetimini alan Rum Mehmed Paşa yönetiminde Osmanlı askerleri halka son derece acımasızca davranmıştır.

O devirlerin tarihçilerinden [Aşıkpaşazâde](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82%C5%9F%C4%B1kpa%C5%9Faz%C3%A2de) eserinde onun için şöyle demektedir:

Rum Mehmet, yürüdü. Larende'ye vardı. Mescitlerini ve medreselerini yaktı, yıktı ve bozdu. Babasının evi gibi harap eyledi. Şehrin kadınlarını ve oğlanlarını soydurdu. Çıplak ettirdi. Larende'den gitti. Vardı, Ereğli'ye çıktı. Ereğli'nin ilini ve köylerini harap eyledi..."

[^3] Bu icraatını devşirme kökeni ile ilişkilendiren hatta Rum olmasından ötürü İstanbul'un acısı için yaptığını söyleyen tarihçiler de bulunmaktadır.

Varsak Türkmenleri üzerine hareket etmiş ancak 1470'te Varsak beylerinden Uyuz Bey tarafından mağlup edilmiş, Karaman seferinde ele geçirdiği bütün mal ve [para](https://turkipedia.org/tr/wiki/Para) Türkmenlerin eline geçmiştir. [Karamanî Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman%C3%AE_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'nın teşvikiyle azledilmiştir. [Kemalpaşazâde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemalpa%C5%9Faz%C3%A2de) gibi dönem tarihçilerine göre görevden alındıktan sonra 1470 yılında boğularak öldürülmüştür.[^4] Bazı kaynaklarda 1472 yılında Tokat’ın Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan tarafından ele geçirilmesi nedeniyle görevden azledilerek idam edildiği de görülmektedir.[^5] Ölüm tarihinin 1474 olduğu da belirtilmektedir.[^6]

Mezarı [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar)'da yaptırmış olduğu [Rum Mehmed Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum_Mehmed_Pa%C5%9Fa_Camii) yanında bulunan türbesindedir. [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'da günümüzde [Anadolu Medeniyetleri Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Medeniyetleri_M%C3%BCzesi) olan [Kurşunlu Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%C5%9Funlu_Han_%28Ankara%29) da Rum Mehmed Paşa tarafından yaptırılmıştır.

![Rum Mehmed Paşa Camii](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Rum_Mehmed_Pasha_Mosque%2C_%C3%9Csk%C3%BCdar.jpg/1280px-Rum_Mehmed_Pasha_Mosque%2C_%C3%9Csk%C3%BCdar.jpg)
*Rum Mehmed Paşa Camii (User:Darwinek, CC-BY-SA-3.0)*

## Ailesi

Eşi Fülane Hatun, [Alâiyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2iye_Beyli%C4%9Fi) Beyi [Lütfî Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCtfi_%28Al%C3%A2iye_Beyi%29)'in kızıdır.[^7][^8] Çocuklarından bilinen oğlu Hasan Paşa, divan şairi olup vezirlik görevinde bulunmuştur.[^9]

## Dış bağlantılar

- Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) *Osmanlı Devlet Erkânı*, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
- Babinger, Franz (1992) *Mehmed the Conqueror and His Time* Princeton: University Press ISBN 0-691-09900-6. İng
- J. H. Kramers: *Muhammad Paşa, Rūm* Kaynak: M Th Houtsma, T W Arnold, A. J. Wensinck: (ed) (1993) *Encyclopaedia of Islam, 1913-1936 First Edition*, Brill say.692 ISBN 9789004097964 [GoogleBooks](http://books.google.de/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA692&dq=Rum+Mehmed+Pasha&lr=&as_brr=3&cd=24#v=onepage&q=Rum%20Mehmed%20Pasha&f=false) İng
- A. H.de Groot, *Mehmed Paşa, Rūm.* Kaynak: *The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Cilt 6*, Leiden: Brill, say.1000.

[^1]: Reindl-Kiel, Hedda. Rum Mehmed Paşa. TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/rum-mehmed-pasa>
[^2]: Öner, Göksu Özden. Fatih Sultan Mehmed Dönemi Banisi: Rum Mehmed Paşa’nın Yapıları Üzerine Bir Değerlendirme. DergiPark, 2022, s. 982-993. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2543372>
[^3]: Nihal Atsız-"Aşıkpaşaoğlu Tarihi" Milli Eğitim Basımevi İstanbul 1970 sayfa 87. <http://tr.scribd.com/doc/24798977/A%C5%9F%C4%B1kpa%C5%9Fao%C4%9Flu-Tarihi>
[^4]: Osmanlı Tarihi, II. Cilt, 10. baskı, sf: 90,91,532 Türk Tarih Kurumu Yayınları-2011, Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı
[^5]: Öner, Göksu Özden. Fatih Sultan Mehmed Dönemi Banisi: Rum Mehmed Paşa’nın Yapıları Üzerine Bir Değerlendirme. DergiPark, 2022, s. 982-993. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2543372>
[^6]: Reindl-Kiel, Hedda. Rum Mehmed Paşa. TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/rum-mehmed-pasa>
[^7]: Solak, Kürşat. Memlûkler Ve Alâiyye. İsam. <https://makale.isam.org.tr/server/api/core/bitstreams/fcc9798a-cc38-4d9e-8c95-cde6cd7f25f9/content>
[^8]: Paydaş, Kazım. MÜNECCİMBAŞINA GÖRE ALANYA. <https://www.alsav.org.tr/kitaplar/ALANYA%20TAR%C4%B0H%20VE%20K%C3%9CLT%C3%9CR%20SEM%C4%B0NERLER%C4%B0%20%20V.pdf>
[^9]: Aksoyak, İsmail Hakkı. Hasan Paşa. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. <https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/hasan-pasa>
