# Ruhsati

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruhsati
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ruhsati, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ruhsati (CC-BY-SA-4.0)

**Ruhsati**, asıl adı Mustafa olan köy şairi. [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas)'ın [Deliktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Delikta%C5%9F%2C_Kangal) bucağında 1835 yılında doğmuş[^1] ve ömrünün hemen hemen tamamını burada geçirmiştir. Babasının adı Mehmet'tir. [Eflatun Cem Güney](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflatun_Cem_G%C3%BCney), annesinin adının Safiye olduğunu savunur.

Âşık Ruhsatî'nin doğum yılı hakkında 1835 veya 1856 gibi farklı iddialar vardır. Ancak Osmanlı Arşivi'ndeki 1831 tarihli nüfus defterinde (BOA, NFS.d.. 2544, s. 114) Deliktaş köyündeki Köroğlu ailesinde Mehmed oğlu Mustafa adıyla 12 yaşında kayıtlıdır. Bu resmi devlet kaydına göre şairin doğum yılı 1819 civarına denk gelmektedir. Ayrıca isminin üzerine o sene İstanbul'a gittiğini gösteren "Asitane" gurbet şerhi düşülmüştür.[^2]

Ruhsati, 12 yaşında öksüz ve yetim kalmış, bu nedenle kuvvetli bir tahsil görememiştir. Şiirlerindeki ifadelerinde dört kez evlendiğini ve bu evliliklerinden 23 çocuğu olduğu anlaşılıyor. Ruhsati, uzun müddet Deliktaş ağalarından Ali Ağa'nın yanında azap durmuştur. Bazen değirmendeki su işlerinde, bazen rençberlik, çobanlık işlerinde çalışmıştır. Zaman zaman gurbete çıkan Ruhsati, ömrünün sonlarında köyünde [imamlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dede_%28Alevilik%29) yapmıştır. Bazı deyişleri nedeniyle tutuklanmıştır.

Ruhsati, badeli bir aşıktır. Şiirlerinde Ruhsat Baba, Aşık Ruhsat, Ruhsat ve çogunlukla Ruhsati mahlaslarını kullanmıştır. Ruhsati, [saz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Flama) çalamayan bir aşıktır. Ömrü boyunca birçok aşıkla karşılaşmış ve atışmıştır.

Ruhsati, şiirlerinin çoğunu [hece vezni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hece_%C3%B6l%C3%A7%C3%BCs%C3%BC) ile yazmıştır. [Ömer](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82%C5%9F%C4%B1k_%C3%96mer), [Dertli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82%C5%9F%C4%B1k_Dertli), [Erzurumlu Emrah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurumlu_Emrah), [Seyrani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyr%C3%A2n%C3%AE) gibi aşıklara uyarak [Aruz vezni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aruz_%C3%B6l%C3%A7%C3%BCs%C3%BC) ile yazdığı da olmuştur. Aruz vezni ile yazdığı şiirlerinde olaylara ve mistik düşüncelere yer vermiştir. Ancak Ruhsati asıl başarısını hece vezni ile göstermiştir. Şiirlerinde genellikle yarım kafiyeyi kullanmıştır.

Ruhsati'nin dili sadedir ve şiirlerinde zorlama yoktur. Hece, durak, kafiye ve rediflerde titiz davranmış, anlam bütünlüğüne dikkat ederek daha akıcı ve güçlü şiirler söylemiştir. Şiirinde aynı kelimeleri kullanmamaya özen göstermiş tekrara düşmemiştir. Sadece ifadeye kuvvet vermek isterken bu yolu kullanmıştır. Şiirlerinde tasvire oldukça fazla yer verir. Köy şairi olduğu için ağız özelliklerine oldukça bağlı kalmış fazlaca mahalli kelime kullanmıştır.

Şiirinin başlıca konuları; halkın duyguları, inançları, düşünceleri, dertleri, istekleri gibi toplumsal ve ferdi konulardır. Şiirleri genellikle köy hayatının özelliklerini yansıtmışlardır. Duygu ve düşünce alemi köydeki intibalarıyla doludur. Aşkı beşeri ve ilahi olmak üzere ikiye ayrılır. İki aşkı da konu alan şiirler yazmıştır. Taşlama ve tenkide dayalı şiirleri oldukça fazladır. Şiirlerinde tabiat da önemli bir yer tutar. Din ve ahlak konusunda da bir şeyler söylemeyi unutmamıştır.

Ruhsati'nin mezarı doğduğu yer olan Deliktaş'tadır. Yanında da kendisinde önce vefat eden oğlu [Aşık Minhaci](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9F%C4%B1k_Minhaci) yatmaktadır.

[^1]: RUHSATÎ. <https://islamansiklopedisi.org.tr/ruhsati>
[^2]: T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı, Osmanlı Arşivi (BOA), Defter No: 2544, Sivas Sancağı Divriği Kazası, s. 114. Bulguların geniş analizi ve şecere tespiti için bkz. Soner Emir Çokgör, "1831 Tarihli Nüfus Defteri Işığında Âşık Ruhsatî’nin Gerçek Doğum Tarihi ve İstanbul Gurbeti Üzerine Bir Tespit", Academia Araştırma Notu, 2026. Rapor linki:https://www.academia.edu/172657607/1831_Tarihli_N%C3%BCfus_Defteri_I%C5%9F%C4%B1%C4%9F%C4%B1nda_%C3%82%C5%9F%C4%B1k_Ruhsat%C3%AEnin_Ger%C3%A7ek_Do%C4%9Fum_Tarihi_ve_%C4%B0stanbul_Gurbeti_%C3%9Czerine_Bir_Tespit <https://www.academia.edu/172657607/1831_Tarihli_N%C3%BCfus_Defteri_I%C5%9F%C4%B1%C4%9F%C4%B1nda_%C3%82%C5%9F%C4%B1k_Ruhsat%C3%AEnin_Ger%C3%A7ek_Do%C4%9Fum_Tarihi_ve_%C4%B0stanbul_Gurbeti_%C3%9Czerine_Bir_Tespit>