# Ruşen Eşref Ünaydın > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ru%C5%9Fen_E%C5%9Fref_%C3%9Cnayd%C4%B1n > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Ruşen Eşref Ünaydın, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ru%C5%9Fen_E%C5%9Fref_%C3%9Cnayd%C4%B1n (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/ca/Mehmet_Ru%C5%9Fen_Bey.jpg) * (public-domain)* - **Makam:** Türkiye'nin Birleşik Krallık Büyükelçisi; Türkiye'nin İtalya Büyükelçisi; Türkiye'nin Yunanistan Büyükelçisi; Türkiye'nin Macaristan Büyükelçisi; Türkiye'nin Arnavutluk Büyükelçisi; Türkiye Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri; Türkiye Büyük Millet Meclisi; 2, 3 ve 4. Dönem Milletvekili - **Dönembaşı:** 17 Nisan 1944; 27 Ağustos 1943; 21 Aralık 1945; 16 Kasım 1934; 1939; 1 Ocak 1934; 21 Ekim 1933; 11 Ağustos 1923 - **Dönemsonu:** 8 Kasım 1945; 10 Nisan 1944; 9 Eylül 1952; 28 Temmuz 1939; 1943; 1 Aralık 1934; 17 Mart 1934; 23 Aralık 1934 - **Öncegelen:** Rauf Orbay; Hüseyin Ragıp Baydur; Kendisi (1939); Enis Akaygen; Behiç Erkin; Basri Raşid Danişmend; Hikmet Bayur - **Sonragelen:** Cevat Açıkalın; Cemal Hüsnü Taray; Cemal Hüsnü Taray; Kendisi (1945); Şevket Fuat Keçeci; Yakup Kadri Karaosmanoğlu; Hasan Rıza Soyak - **Cumhurbaşkanı:** Mustafa Kemal Atatürk - **Seçim bölgesi:** 1923 – Afyonkarahisar; 1927 – Afyonkarahisar; 1931 – Afyonkarahisar - **Doğum adı:** Mehmet Ruşen - **Doğum tarihi:** 18 Mart 1892 - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye - **Yattığı yer:** Aşiyan Mezarlığı - **Partisi:** Cumhuriyet Halk Partisi - **Öğrenim:** Darülfünun Edebiyat Fakültesi - **Meslek:** Gazeteci, yazar, siyasetçi, diplomat ![Ruşen Eşref Bey, Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal ile Ertuğrul Yatı'nda. (5 Haziran 1928)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Rusen_Esref_and_Mustafa_Kemal.jpg/1280px-Rusen_Esref_and_Mustafa_Kemal.jpg) *Ruşen Eşref Bey, Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal ile Ertuğrul Yatı'nda. (5 Haziran 1928) (public-domain)* **Ruşen Eşref Ünaydın** ya da **Mehmet Ruşen Ünaydın**[^1] (18 Mart 1892, İstanbul - 21 Eylül 1959, İstanbul), [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) [gazeteci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazeteci), [yazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yazar), [siyasetçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siyaset%C3%A7i) ve [diplomat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diplomat). [Türk Dil Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Dil_Kurumu) ve [Galatasaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatasaray_SK)'ın kurucularından (12 numaralı üye) biridir. 1914'te Batı edebiyatından yaptığı tercümelerle yazı hayatına başlayan Ünaydın, öldüğü 1959 yılına kadar çocuk şiiri, deneme, edebî mülakat, mensur şiir ve hatırat gibi çeşitli edebî türlerde birçok eser kaleme aldı. 1917 ve 1918 yıllarında Türk edebiyatının ünlü yazar, şair ve fikir adamlarıyla yaptığı edebî mülakatları 1918'in sonlarına doğru "Diyorlar ki" adıyla kitaplaştırdı. Yine 1918'de "Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal ile Mülâkat" adlı eseriyle [Mustafa Kemal Atatürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'ü ilk kez Türk ve dünya kamuoyuna tanıttı. [Tevfik Fikret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tevfik_Fikret)'in hatıralarını içeren kitabını yayımladı. Millî Mücadele'ye fiilen katıldı, Atatürk'ün yakınında çalıştı, kırk ay süren bu dönemi yazılarında anlattı. Cumhuriyet döneminde Atatürk'ün genel sekreterliğini yaptı, milletvekili oldu. Yeni [Türk alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_alfabesi) çalışmalarında ve [Türk Dil Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Dil_Kurumu)nun kuruluşunda yer alıp dil işlerinde çalıştı.[^2][^3] Daha sonra diplomat olarak görev yaptı. [Falih Rıfkı Atay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Falih_R%C4%B1fk%C4%B1_Atay)'a göre Ünaydın'ın *"üç büyük aşkı vardı: eşi Saliha Hanım, hocası *[*Tevfik Fikret*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tevfik_Fikret)* ve her şeyi *[*Mustafa Kemal Atatürk*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)*."* ## Hayatı ![Galatasaray futbol takımının 1914'teki bir fotoğrafında Ruşen Eşref (ayaktakiler, soldan ikinci)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Galatasaray_SK_1913.jpg/1280px-Galatasaray_SK_1913.jpg) *Galatasaray futbol takımının 1914'teki bir fotoğrafında Ruşen Eşref (ayaktakiler, soldan ikinci) (The author, Cevat Çobanlı, died in 1938, public-domain)* [Galatasaray Sultanisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatasaray_Lisesi)ni ve [Darülfünun Edebiyat Fakültesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%C3%9Cniversitesi_Edebiyat_Fak%C3%BCltesi)ni bitirdi.[^4] Askerî Baytar Âlisinde, Darülmuallimini Âlide [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) ve [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) öğretmenliği yaptı. Yazarlık hayatına 1914 yılında mütercimlikle başladı. 1918 yılında Yeni Gün muhabiri olarak [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'ya, Tasviri Efkar muhabiri olarak [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas)'a gitti. Servet-i Fünun, Donanma, Tedrisat, Türk Yurdu ve Yeni Mecmua dergilerinde yayımladığı mülakat, mensur şiir ve hatıra türünde yazılarıyla tanındı. Dergi ve gazetelerde mülakat ve gezi türünde yazıları yayımlandı. 1920 yılında TBMM Hükûmetinin çağrısı üzerine [İnebolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nebolu) yoluyla [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'ya giderek [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katıldı. 1922 yılında [Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara_Sovyet_Halk_Cumhuriyeti) elçiliği başkâtibi olarak atandı. [Lozan Barış Konferansı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lozan_Bar%C4%B1%C5%9F_Konferans%C4%B1)'nda matbuat müşavirliği yaptı. [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) II, III ve IV. dönem [Afyonkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar) milletvekili olarak görev yaptı. 1928 yılında Dil Encümeni üyesi olarak yeni [Türk Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_alfabesi) çalışmalarına ve tanıtımlarına katıldı.[^5] 1932'de kurulan [Türk Dil Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Dil_Kurumu)nun kurucu ekibinde yer aldı[^6] ve kurumun ilk genel sekreteri oldu.[^7] 1933 yılında Riyaseti Cumhur Umumi Kâtipliği (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği) görevini yürüttü. Daha sonra [Tiran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiran%2C_Arnavutluk), [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina), [Budapeşte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budape%C5%9Fte) Elçiliğinde ve [Roma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Roma), [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra) ve [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina) Büyükelçiliğinde bulundu. 1937 yılında yapılan [Trakya Manevraları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya_Manevralar%C4%B1)'na katılarak yabancı heyetlere eşlik etti. 1952 yılında emekliye ayrıldı. 21 Eylül 1959 tarihinde İstanbul'da öldü. ## Edebiyattaki yeri Ruşen Eşref Ünaydın, Türk edebiyatına "edebî mülakat" türünü kazandırdı. 1917 ve 1918 yıllarında Türk edebiyatının ünlü yazar, şair ve fikir adamlarıyla yaptığı edebî röportajları 1918'in sonlarına doğru "Diyorlar ki" adıyla kitaplaştırdı. Bu eseriyle üne kavuşan Ünaydın, uzun seneler *"Diyorlar ki Muharriri"* olarak anıldı. Fiilen de katıldığı Millî Mücadele döneminde Atatürk'ün en yakınında bulunan isimlerden biri olarak yazdığı yazılar Millî Mücadele edebiyatında önemli bir yer tuttu. Atatürk'ü ve Tevfik Fikret'i birçok yönleriyle kamuoyuna tanıttı. Yazar, eserlerini sade bir dille kaleme aldı. ## Kitapları ### Mülakat - [*Diyorlar ki*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyorlar_ki) (1918) - Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal ile Mülâkat (1918) - Çanakkale'de Savaşanlar Dediler ki (1918) - Atatürk'ün Hastalığı: Prof. Dr. Nihad Reşad Belger'le Mülâkat (1959) ### Anıları - Geçmiş Günler (1919) - Boğaziçi-Yakından (1938) - Atatürk ve Millî Tesanüt (1954) - Atatürk'ü Özleyiş (1957) - Galatasaray ve Futbol (1957) ### Millî Mücadele - İstiklâl Yolunda (1922) ### Mensur Şiir - Damla Damla (1928) ## Ayrıca bakınız - [Falih Rıfkı Atay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Falih_R%C4%B1fk%C4%B1_Atay) - [Yakup Kadri Karaosmanoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakup_Kadri_Karaosmano%C4%9Flu) - [MEB 100 Türk edebiyatçısı listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/MEB_100_T%C3%BCrk_edebiyat%C3%A7%C4%B1s%C4%B1_listesi) ## Dış bağlantılar - https://www.tccb.gov.tr/genelsekreterlik/rusenesrefunaydin/ - http://www.dildernegi.org.tr/TR,455/rusen-esref-unaydin.html - http://www.islamansiklopedisi.info/dia/ayrmetin.php?idno=420336&idno2=c420259#3 [^1]: TBMM Albümü 1. Cilt (1920-1950). TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. [^2]: KILIÇ, Fahri. Yeni Türk Alfabesinin Kabulünde Dil Heyetinin Yürüttüğü Çalışmalar. Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi, Güz 2020, s. 805. [^3]: Türk Dili Tetkik Cemiyeti Bülteni. Türk Dil Kurumu, 1933, s. 6. [^4]: Birinci, Necat. Ruşen Eşref Ünaydın. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1988, s. 2. [^5]: KILIÇ, Fahri. Yeni Türk Alfabesinin Kabulünde Dil Heyetinin Yürüttüğü Çalışmalar. Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi, Güz 2020, s. 805. [^6]: Kurucularımız. [^7]: Türk Dili Tetkik Cemiyeti Bülteni. Türk Dil Kurumu, 1933, s. 6.