# Rodos ve On İki Ada'nın işgali

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos_ve_On_%C4%B0ki_Ada'n%C4%B1n_i%C5%9Fgali
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Rodos ve On İki Ada'nın işgali, https://tr.wikipedia.org/wiki/Rodos_ve_On_%C4%B0ki_Ada%27n%C4%B1n_i%C5%9Fgali (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bf/Dodekanes.png)
* (Janneman at Almanca Vikipedi based on Rogers, Anthony (2019) Kos and Leros 1943: The German Conquest of the Dodecanese , Osprey Publishing, p. 23 ISBN : 9781472835109 ., public-domain)*

- **Çatışma:** Rodos Savaşı
- **Parçası:** Trablusgarp Savaşı
- **Tarih:** 24 Nisan 1912-Mayıs 1912
- **Yer:** Oniki Ada, Ege Denizi
- **Sonuç:** İtalyan zaferi
- **Savaşan:** İtalya Krallığı; Osmanlı İmparatorluğu
- **Komutan:** Amiral Ernesto Presbitero; Amiral Viale; Amiral Revel; Korgeneral Giovanni Ameglio; Binbaşı Abdullah Bey (Rodos adasında)
- **Güç:** Rodos: 10.400 asker ve savaş gemileri; Stampalia: +100 asker ve "Pisa" zırhlısı; Herke: 103 asker ve 3 kruvazör; Kilimli: +50 asker ve 2 torpidobotu; İncirli: 50 asker ve 1 savaş gemisi ile 1 torpidobotu; Leros: 500 asker; İstanköy: +200 asker ve 1 savaş gemisi; Diğer adalar: Birkaç bin asker; Rodos: 960-1.200; Stampalia: 10 jandarma; Herke: ~10 jandarma; Kilimli: 10 jandarma; İncirli: 6 jandarma; Leros: 14 jandarma; İstanköy: 20 jandarma; Diğer adalarda: 20-40 jandarma
- **Kayıp:** Rodos:4-9 ölü, 33 yaralı; Rodos:83 ölü, 26 yaralı, geri kalanı esir alındı; Diğer adalarda bulunan jandarma birlikleri esir alındı

**Rodos ve On İki Ada'nın İşgali** veya **On İki Ada'nın işgali** isimli harekât 1912 yılında [On İki Ada](https://turkipedia.org/tr/wiki/On_%C4%B0ki_Ada)'nın [Trablusgarp Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) tarafından yapılan çıkarmalar sonucu işgale uğramasıyla gerçekleşti.

## Harekat öncesi durum

Taraflar arasındaki [diplomatik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diplomasi) temaslarda [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar), [Osmanlı hükümetini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) barışa zorlamak için [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ndeki birkaç [ada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ada)nın işgal edilmesinin veya [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) sahil kentlerinden birine çıkartma yapmanın [Üçlü Ittifak'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7l%C3%BC_%C4%B0ttifak_%281882%29) aykırı olmayacağını illeri sürüyor, hatta [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos) ve [Oniki Ada](https://turkipedia.org/tr/wiki/On_%C4%B0ki_Ada)'nın [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'da değil, [Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asya)'da bulunduklarını iddia ediyorlardı.[^1]

[İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'de harekete geçmeden önce diğer [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)lı [devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devlet)lerin onayını almak istiyordu. [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ya ilk başvuru yapıldı. Ekim 1911 [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) niyetlerini haberdar ettikten sonra [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Hariciye Nâzırı Aerental böyle bir girişimin [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)da durumu bozabileceğini ve 1882 tarihli [Üçlü ittifak](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7l%C3%BC_%C4%B0ttifak_%281882%29) antlaşmasının 7. maddesinde belirtilmiş [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) çıkarlarına zarar vereceğini söyleyerek karşı çıktı.[^2] [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Üçlü ittifak](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7l%C3%BC_%C4%B0ttifak_%281882%29) anlaşmasını yenilememe tehdidiyle [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yı yumuşatmayı başardı.

[Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ise başlangıçta ilgisiz davrandı. [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos) ve Oniki Ada'da önemsenecek bir askeri kuvveti bulunmadığından Adaları işgal etmenin [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ya hiçbir yarar sağlamayacağını görüşünü sergiledi. [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti) ve [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin yaklaşımları ise diğer devletlerinkinden farklı olmadı. [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) hükûmetinin görüşüne göre, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) barışa yanaşmıyordu o yüzden [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın hareket serbestisine sahip çıkması gerektiğini düşünüyordu.[^3] [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ise, [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın yapacağı harekât çıkarlarını zedelemediği sürece Adaların işgali ve [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) şehirlerinin taciz edilmesinde bir sorun görmüyordu. Boğazlar ([İstanbul Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1) ve [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)) üzerinde hakimiyet kurmaya çalışan [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ise [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın [Osmanlı'yı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) bir iki hayati noktasından vurmasının Rusya'yı memnun edeceğini ve bunun [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar) isteklerine sürekli muhalefet eden [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)in burnunu sürteceğini söylemiştir.[^4]

[Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ise [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos), [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1), [Sisam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sisam) ve [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29) gibi önemli gördüğü adalara takviye kuvvetleri sevketmek ve yine [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos) ve [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29) ile [Limni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Limni) ve [İstanköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stank%C3%B6y) adalarına silah göndermek suretiyle tedbirler almaya çalıştı.[^5]

[İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) önceden adaların [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) ile irtibatını kesmek ve böylece [Ege](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'deki harekâtının [Osmanlı Devletince](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) izlenmesine engel olabilmek amacıyla haberleşme kablo ve istasyonlarını tahrip eden [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) Donanması, adaları işgal için harekete geçti.[^6]

## Adaların işgali

### Stampalia

[İtalya'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) hedefindeki ilk ada [Stampalia (Astipalaia/Astipalea)](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbulya) idi. [Stampalia](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbulya) coğrafi konumu bakımından büyük stratejik öneme sahipti. Ada 24 Nisan 1912 tarihinde [Amiral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amiral) Presbitero komutasındaki bir [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) filosu tarafından işgal edildi. Adada karşı koyabilecek [Osmanlı'ya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ait savunma kuvveti mevcut değildi. Adaya çıkan [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) [asker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker)leri, yerli [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum)lar tarafından büyük bir törenle karşılandılar. İşgal [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina) ve [New York](https://turkipedia.org/tr/wiki/New_York)'taki [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) basını tarafından da övgü ile karşılandı.[^7]

### Herke

9 Mayıs 1912'de Herke (Harki) adası işgal edildi. "Europa", "Toscanna" ve "Duca degli Abruzzi" [kruvazör](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kruvaz%C3%B6r)lerinin refakatında adaya 103 [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) askeri çıktı. [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) askerleri adayı kısa zamanda ele geçirip adada bulunan [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) [jandarma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jandarma) birliğini esir aldı. İtalyan birliğinin komutanı Rum [Belediye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belediye) Başkanını Herke'nin idaresi ile görevlendirdikten sonra [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) birlikleri savaş gemileri ile adadan ayrıldılar.[^8]

### Kilimli

12 Mayıs 1912'de [Kilimli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kelemez) (Kalymnos/Kalimnos) [Amiral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amiral) Presbitero'nun komutasındaki iki [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) torpidobotu ile çıkarılan 50 askerle işgal edildi. Adayı korumakla görevli 10 kişilik bir [jandarma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jandarma) birliği bulunuyordu. [Kilimli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilimli)'nin işgalini, [Stampalia'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Astipalaia) işgalinden beri oradaki [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) tarafından bekleniyordu.[^9] Bu yüzden işgali sakin ve çaresiz karşıladılar. Adanın işgali Rum halkı tarafından memnuniyetle karşılandı. Adada bulunan [Kaymakam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaymakam) ve Mahkeme Başkanı dahil bazı yetkililer adada gizli yerlerde saklanmışlardı. Bu kişiler kısa zaman içinde bulunduktan sonra caddelerde dolaştırılıp alay edildikten sonra gemilere bindirildiler.[^10]

### İncirli

12 Mayıs günü İncirli (Nisyros/Nissiros/Nisiros) adasına [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) kuvvetleri çıktı. "Roma" isimli savaş gemisi ve torpidobotu Lefcantio kıyılarına demir attı. Adaya 50 kişilik bir müfreze birliği çıkarıldı. Adada bulunan 6 [jandarma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jandarma)'yı esir aldılar ve adaya [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) bayrağını çektiler.[^11]

### Rodos

[Amiral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amiral) Viale, [Amiral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amiral) Presbitero komutasındaki filolar ve [Amiral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amiral) Revel komutasındaki nakliye gemileri ve çıkartma kuvvetleri [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos) adasına yöneldiler. [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) [gemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gemi)lerinin bir kısmı liman önünde gösteri yaparak adanın kuzey ucuna doğru seyrederken diğer kısmı da nakliye gemileriyle beraber [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos) şehrinin güneyinde bulunan ve çıkartma için uygun bir yer olan Kalitea Plajı'na yöneldiler.[^12] [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) adaya ilk askeri çıkarmayı 4 Mayıs'ta gerçekleştirdi. [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar), adada bulunan [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kuvvetlerinin mevcudunu 2.000 ile 5.000 kişi arasında tahmin ediyorlardı. Adada ise sadece 960-1.200 kişi olan [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kuvvetleri bulunuyordu. [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos) Valisi Suphi Bey'in [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar)a karşı koyacak gücü yoktu. Bu yüzden vali adanın işgalini protesto etmek için görevinden ayrıldı.[^13] Bazı yabancı kaynaklar [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos)'un [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yönetiminin yerli [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) halktan 10.000 kişiyi [milis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milis) gücü olarak silahlandırdığını iddia ediyor fakat bunların savaşa katılıp katılmadığı bilinmiyor. Adada bulunan [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kuvvetleri savunma açısından daha müsait olan merkezdeki Psithos (Psinthos) köyüne çekildiler.[^14] Kuvvet gücünü yüksek tahmin ettiklerinden dolayı [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) hemen [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Kuvvetlerinin üzerine yürümeye cesaret edemediler. Ancak [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar)ın adaya çıkardıkları asker sayısı 10.400 kişiyi bulduğunda [Korgeneral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korgeneral) Ameglio, Psithos'a yürüme emrini verdi. Hiçbir yerden yardım alamayan [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) askerlerinin başka bir düşmanı da yerli Rumlardı, [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)e yiyecek vermedikleri gibi adanın bütün halkı [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar)a yardımcı olmak için adeta seferber oldular. [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)i gözetlemek için tepelerde sabahlara kadar nöbet tutular, en küçük bir hareketi bile [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar)a haber verdiler.[^15] 15 Mayıs'ta Psithos'a [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) saldırısı başladı. Denizden ve karadan başlayan bombardıman karşısında iki gün dayanabilen [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) birlikleri, kendilerinden on misli güçlü düşman çemberini yaramayınca teslim oldular. 17 Mayıs'ta, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [garnizon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Garnizon)u başlarında komutanları Abdullah Bey ile teslim oldular. Böylece [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos)'ta [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hakimiyeti sona erdi.[^16]

### Leros

[İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar), [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos)'tan sonra Leros adasına yöneldiler. Adanın limanına gelen [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) gemileri, karşılarında hiçbir savunma kuvveti göremediler. 12 Mayıs'ta adaya 500 asker çıkaran [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar), [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) karakolunda bulunan 14 [jandarma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jandarma) ile bütün [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) memurlarını esir aldılar. [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) donanması, diğer küçük [ada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ada)ları da hiçbir mukavemetle karşılaşmadan işgal etti. [Amiral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amiral) Presbitero yerli Rum halkı tarafından büyük coşkuyla karşılandı.[^17]

### İstanköy

[İstanköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stank%C3%B6y) (Kos) adası 20 Mayıs 1912 günü işgal edildi. "Napoli" [savaş gemisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava%C5%9F_gemisi)nden karaya çıkan askerler hiçbir direnişle karşılaşmadan askeri ve mülki yetkilileri esir aldı.[^18] Gece boyunca [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) Coan Limanı'ndan demirli kaldıktan ve Rum halktan [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) kuvvetlerinin durumu hakkında bilgi aldıktan sonra [İstanköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stank%C3%B6y) içerisinde ilerleyerek 20 [jandarma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jandarma)yı esir alıp [İstanköy'ü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stank%C3%B6y) işgal ettiler.[^19]

### Diğer adalar

12 Mayıs 1912'de Kaşat (Kaşot/Kasos), [Batnaz (Patmos)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batnaz), [Kerpe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerpe_Adas%C4%B1) (Karpathos), İlyaki (Tilos). 16 Mayıs 1912'de Lipsos (Leipso). 19 Mayıs 1912'de [Sömbeki (Symi/Syme/Simis)](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6mbeki). Ayrıca bu adalar dışında sayıları 15'i bulan küçük adacıklar da işgale uğradı. Böylece [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos) ve Oniki Adalarla onların etrafındaki küçük adalar [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) hakimiyetine geçmiş oldu.[^20]

## Sonuç

Dörtyüz yıl boyunca [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın hoşgörüsü sonucu imtiyazlı bir hayat süren Adalar halkı, İtalyanları, [hristiyanlığın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyanl%C4%B1k) kurtarıcıları gibi karşıladılar ve [kilise](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilise)lerde kurtuluş ayinleri düzenlediler. Yerli Rum halkın [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) [asker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker)leriyle yaptıkları işbirliği sonucu [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos) ve [On İki Ada](https://turkipedia.org/tr/wiki/On_%C4%B0ki_Ada)'daki [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hakimiyeti sona erdi.[^21] Ayrıca [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) adaları kaybedince malları için yüksek gümrük vergileri uygulanmaya başlandı.[^22]

## Ayrıca bakınız

- [On İki Ada Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/On_%C4%B0ki_Ada_T%C3%BCrkleri)

## Dış bağlantılar

- [İstanköy, Tarihçe](http://www.istankoy.org/documents/44.html)

[^1]: Rodos ve Oniki Ada'nın İtalyanlarca işgali - Dr. İsrafil Kurtcephe; OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 2 <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/834/10552.pdf>
[^2]: Rodos ve Oniki Ada'nın İtalyanlarca işgali - Dr. İsrafil Kurtcephe; OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 2 <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/834/10552.pdf>
[^3]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
[^4]: Rodos ve Oniki Ada'nın İtalyanlarca işgali - Dr. İsrafil Kurtcephe; OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 2 <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/834/10552.pdf>
[^5]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
[^6]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
[^7]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
[^8]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
[^9]: Rodos ve Oniki Ada'nın İtalyanlarca işgali - Dr. İsrafil Kurtcephe; OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 2 <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/834/10552.pdf>
[^10]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
[^11]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
[^12]: Rodos ve Oniki Ada'nın İtalyanlarca işgali - Dr. İsrafil Kurtcephe; OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 2 <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/834/10552.pdf>
[^13]: istankoy.org, ONİKİ ADA VE İSTANKÖY'ÜN İTALYANLARCA İŞGALİ <http://www.istankoy.org/documents/44.html>
[^14]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
[^15]: Rodos ve Oniki Ada'nın İtalyanlarca işgali - Dr. İsrafil Kurtcephe; OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 2 <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/834/10552.pdf>
[^16]: Rodos ve Oniki Ada'nın İtalyanlarca işgali - Dr. İsrafil Kurtcephe; OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 2 <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/834/10552.pdf>
[^17]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
[^18]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
[^19]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
[^20]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
[^21]: Rodos ve Oniki Ada'nın İtalyanlarca işgali - Dr. İsrafil Kurtcephe; OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 2 <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/834/10552.pdf>
[^22]: Necdet Hayta, “Rodos ile 12 Ada'nın İtalyanlar Tarafından İşgali ve İşgalden Sonra Adaların Durumu (1912-1918)”, OTAM(Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi)Sayı: 5, Sayfa: 131-144, Yayın Tarihi: 1994. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1151/13512.pdf>
