# Riyaz Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Riyaz_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Riyaz Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Riyaz_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ee/Mustafa_Riyad_Pasha.JPG)
* (public-domain)*

- **Makam:** 4. Mısır Başbakanı
- **Dönembaşı:** 21 Eylül 1879; 9 Haziran 1888; 17 Ocak 1893
- **Dönemsonu:** 10 Eylül 1881; 12 Mayıs 1891; 16 Nisan 1894
- **Öncegelen:** Muhammed Şerif Paşa; Nubar Paşa; Hüseyin Fahri Paşa
- **Sonragelen:** Muhammed Şerif Paşa; Mustafa Fehmi Paşa; Nubar Paşa
- **Doğum tarihi:** 1834
- **Doğum yeri:** Kahire, Mısır
- **Ölüm tarihi:** 1911
- **Ölüm yeri:** Mısır

**Mustafa Riyaz Paşa** ([Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a): **مصطفى رياض باشا**; d. 1834, Kahire - ö. 1911), [Mısırlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1rl%C4%B1lar) devlet adamı ve 4. [Mısır başbakanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_ba%C5%9Fbakanlar%C4%B1_listesi).

Mustafa Riyaz 1834 yılında [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'de doğdu. Riyaz [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) bir ailedendir ama Yahudi olduğuna dair de rivayetler vardır. İlk yaşamı hakkında çok az şey biliniyor, ancak [İsmail Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa)'nın 1863'te Mısır hidivliğine gelmesine kadar mütevazı bir pozisyon işgal etti. İsmail Paşa 1878'de [anayasal monarşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Frutiyet)yi ilan ettikten sonra, ilk Mısır kabinesinin bir üyesi olarak Riyaz Paşa'yı içişleri bakanı yaptı. İsmail Paşa kabineyi dağıtıp, otokratik yönetimi sürdürmeye kalkıştığında Riyaz Paşa ülkeyi terk etti.

1879 Haziran'ında İsmail Paşa'nın hidivlikten alınması üzerine Riyaz, İngiliz ve Fransız denetçiler tarafından [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a gönderildi ve [Tevfik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tevfik_Pa%C5%9Fa)'nın ilk bakanlığını kurdu. İdaresi, başarılı geçmiş, sadece iki yıl sürmüş ve [Arabi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arabi_Pa%C5%9Fa)'nın başını çektiği olaylardan sonra devrildi. Riyaz Paşa, bu hareketin başlangıcını hiçbir şekilde önemsemedi. 9 Eylül 1881 akşamı Abidin Meydanındaki askeri gösteriden sonra Riyaz Paşa görevden alındı; sağlığı bozuldu, Avrupa'ya gitti, Arabi Paşa'nın düşüşüne kadar [Cenevre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cenevre)'de kaldı.

Arabi Paşa'nın düşüşünden sonra Riyaz Paşa, [Muhammed Şerif Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_%C5%9Eerif_Pa%C5%9Fa)'nın kabinesinde içişleri bakanı olarak göreve başladı. 1882 yılının Aralık ayında istifa etti. [Nubar Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nubar_Pa%C5%9Fa)'nın görevinden ayrılması üzerine hükûmeti kurmak üzere çağrıldığı 1888 yılına kadar kamu işlerinde daha fazla yer almadı. Mısırlı devlet adamı için mümkün olan tek politikanın, İngiliz ajan [Evelyn Baring](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evelyn_Baring) ile uyum içinde çalışmak olduğunu anladı. 1893 yılının Ocak ayında, hem hidivlik hem de İngiliz partileri için nispeten kabul edilebilir biri olarak [II. Abbas Hilmi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abbas_Hilmi_Pa%C5%9Fa) döneminde tekrar başbakan oldu. Nisan 1894'te Riyaz Paşa sağlığından ötürü görevinden istifa etti.