# Revan Kuşatması (1731) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Revan_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_(1731) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Revan Kuşatması (1731), https://tr.wikipedia.org/wiki/Revan_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281731%29 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/1730_Seutter_Map_of_Turkey_%28Ottoman_Empire%29%2C_Persia_and_Arabia_-_Geographicus_-_MagniTurcarum-seutter-1740.jpg/1280px-1730_Seutter_Map_of_Turkey_%28Ottoman_Empire%29%2C_Persia_and_Arabia_-_Geographicus_-_MagniTurcarum-seutter-1740.jpg) * (Matthäus Seutter, public-domain)* - **Çatışma:** Revan Kuşatması - **Parçası:** 1730-1732 Osmanlı-İran Savaşı - **Tarih:** Mart 1731 - **Yer:** Revan - **Bölge:** Ermenistan - **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi - **Coğrafi değişiklikler:** Osmanlılar Revan'ı muhafaza etti - **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Safevîler - **Komutan:** Hekimoğlu Ali Paşa; II. Tahmasb; Hüseyin Han - **Güç:** 5-6.000; 18-20.000; kuşatma topları - **Kayıp:** Nispeten hafif; Ağır; tüm toplar **Revan Kuşatması**, [1730-1732 Osmanlı-Safevî Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281730-1732%29)'nda evre. [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) Şahı [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb)'ın komutasındaki İran ordusu, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Revan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan) kalesini 1731 yılında kuşatıp [Hekimoğlu Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hekimo%C4%9Flu_Ali_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı garnizonuna yenilerek çekilmek zorunda kaldı. ## Kuşatma öncesi [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah)'ın 1730 yazında [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan), [Kirmanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirman%C5%9Fah) ve [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'i ele geçirmesiyle [1730-1732 Osmanlı-Safevî Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281730-1732%29) başladı ve aynı yıl [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) başkenti [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da [Patrona Halil İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona_Halil_%C4%B0syan%C4%B1) patladı ve [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed) tahttan indirildi. 1731 yılına gelindiğinde, Osmanlı tahtına [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud) çıkmış, sözkonusu isyan ise bastırılmıştı. [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah) ise doğu sınırına yönelerek [Abdali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdaliler) tehdidini bertaraf etmek üzere ordusuyla [Herat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Herat)'a yürümüştü. Bu esnada, Osmanlılar ile Safevîler arasında [Aras](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aras)'ın sınır kabul edilmesi üzerinden barış müzakereleri sürerken Safevî Şahı [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb) Osmanlıların yukarıda bahsedilen nedenlerle güçsüz düştüğünü hesaplayarak [Aras](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aras)'ın kuzeyine geçerek 1731 başında [Revan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan)'ı kuşattı.[^1] ## Kuşatma ![XVII. yüzyılın sonlarında Revan](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/05_Chardin_Yerevan1672.gif/1280px-05_Chardin_Yerevan1672.gif) *XVII. yüzyılın sonlarında Revan (Jean Chardin, public-domain)* ![Hekimoğlu Ali Paşa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/07/Portrait_of_a_Grand_Vizier_%28%3F%29.jpg) *Hekimoğlu Ali Paşa (Jean-Étienne Liotard, public-domain)* Şah [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb)'ın tecavüz hareketine karşı, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'ne karşı [Irak-ı Acem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak-%C4%B1_Acem) diğeri [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) olmak üzere iki cepheli bir harekâta girişmeye karar verdi. [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat) Seraskeri [Eyyûbîzade Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEzade_Ahmed_Pa%C5%9Fa) [İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan) üzerine yürümekle görevlendirilirken, [Diyarbakır Valisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29) [Hekimoğlu Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hekimo%C4%9Flu_Ali_Pa%C5%9Fa)'ya da *Serdar* unvanıyla süratle [Revan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan)'ın yardımına yetişmesi emredildi. [Hekimoğlu Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hekimo%C4%9Flu_Ali_Pa%C5%9Fa) Diyarbakır'dan hareket ederek [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)-[Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars) üzerinden [Revan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan)'a ulaştı. Şah [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb)'ın ordusunu püskürtemeyince Revan Kalesine kapandı. Hekimoğlu Ali Paşa gönderdiği mektuplarla Safevî ordusunun en seçme birliklerine kumanda eden Belüc Muhammed Han'ı Osmanlıların müttefikiymiş gibi gösteren tertiplerle İran ordusunda ikilik çıkarmayı başardı.[^2] İran ordusundaki karışıklıktan istifade eden Osmanlı garnizonu kaleden ani bir taarruzla Safevîleri büyük bir yenilgiye uğrattı.[^3] Tüm toplarını ve malzemelerini bırakan Safevî ordusu[^4] süratle 18 gündür kuşattığı [Revan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan) önlerinden güneye doğru çekildi. Revan Kalesi önündeki son muharebede esir edilen [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb)'ın rikabdarı ve Revan Hanlığına aday Hüseyin Han [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gönderildi ve sonrasında idam edildi. ## Kuşatma sonrası [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e yönelmeye çalışan [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb) komutasındaki Safevî ordusu [Arpaçay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arpa%C3%A7ay)'ı geçmeye çalışırken *Üçkilise* mevkiinde bu defa [Timur Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'nın baskınına uğradı ve meydana gelen [muharebede](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arpa%C3%A7ay_Muharebesi) ikinci bir yenilgiye uğrayarak düzensiz bir şekilde [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e çekildi.[^5] [Hekimoğlu Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hekimo%C4%9Flu_Ali_Pa%C5%9Fa) ise bölgedeki Safevî tehdidinin bertaraf edilmesi üzerine, yaz boyunca emrine verilen ordunun toplanmasını bekledikten sonra [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) üzerine yürüdü ve ilk hedef olarak [Urmiye'yi kuşattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281731%29). [^1]: "Iran at War", Dr. Kavekh Farookh, Osprey Publishing (2011), Oxford (2011), s.109 [^2]: "I. Mahmud Devri Osmanlı-İran İlişkileri, Alper Yıldırım, Eskişehir (2017), s.42 [^3]: "Avşarlı Nadir Şah ve Döneminde Osmanlı-İran Mücadeleleri", Abdurrahman Ateş, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta (2001), s.54 [^4]: "Iran at War", Dr. Kavekh Farookh, Osprey Publishing (2011), Oxford (2011), s.109 [^5]: "Nadir Şah Döneminde Osmanlı-İran İlişkileri", Ali Djafar Pour, İstanbul (1977), s.83