# Resmo Kuşatması > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Resmo_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Resmo Kuşatması, https://tr.wikipedia.org/wiki/Resmo_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Fortezza_Retimo_1700.JPG/1280px-Fortezza_Retimo_1700.JPG) * (Joseph Pitton de Tournefort, public-domain)* - **Çatışma:** Resmo Kuşatması - **Parçası:** 1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı - **Tarih:** 7 Ekim-16 Kasım 1646 - **Yer:** Resmo, Girit - **Bölge:** Yunanistan - **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi - **Coğrafi değişiklikler:** Osmanlılar Resmo'yu fethetti - **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Venedik Cumhuriyeti; Malta Şövalyeleri; Papalık - **Komutan:** Sultanzade Mehmed Paşa; Koca Musa Paşa; Deli Hüseyin Paşa; Luigi Minotto; Giovanni Cornaro; Villaroel; Zambeccari - **Güç:** 20-25.000 asker; 64 gemi; 10-12.000 asker; 98 gemi - **Kayıp:** 2.000'e yakın; En az 6.500 ölü; 700 esir **Resmo Kuşatması**, [1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1645-1669_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda evre. 1646 yılında [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'e ikinci kez çıkarma yapan Osmanlı ordusu 7 Ekim-16 Kasım 1646 tarihlerinde kuşattığı [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'e ait [Resmo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resmo) kalesini fethetti. ## Kuşatma öncesi [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) 1646 yılında [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'nı ablukaya alarak [Osmanlı Donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)'nın [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'e takviye götürmesinin engellenmesi stratejisini benimsedi. [Tomaso Morosini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tomaso_Morosini) komutasındaki 23 parçalık Venedik donanması 20 Mart'ta [Suda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suda_%28ada%29)'dan ayrıldıktan sonra, [Bozcaada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozcaada)'yı ele geçirip üs haline getirmeyi amaçladıysa da, 31 Mart'ta [Bozcaada Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozcaada_Deniz_Muharebesi_%281646%29)'nde yenilgiye uğradı. Yeni *Girit Serdarı* [Sultanzade Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultanz%C3%A2de_Mehmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki birlikleri de taşıyan [Koca Musa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Musa_Pa%C5%9Fa) komutasındaki 64 parçalık [Osmanlı Donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) (26 Mayıs'taki ilk denemeden sonra) 4 Haziran'da Venedik donanmasıyla çatışmaya girmeden [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ne açıldı. Venedik donanmasına ise (bir önceki yıla nazaran) Batı'dan daha az katkı gelmiş, Villaroel komutasındaki 6 [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)lık [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hospitalier_%C5%9E%C3%B6valyeleri) ve Zambeccari komutasındaki 5 [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)lık [Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti) filosu Venedik donanmasına iltihak etmişti ([Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) devletleri o dönemde [Otuz Yıl Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otuz_Y%C4%B1l_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın son yıllarını geçiriyorlardı). 98 parçaya ulaşan müttefik donanma [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1) civarında Osmanlı donanmasına taarruz etmek ile [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya) açıklarında mevzilenip Osmanlıları burada karşılama seçenekleri arasında kararsız kalırken Osmanlı donanması 11 Temmuz'da [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit) açıklarında belirdi ve [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya) körfezine girdi. Müttefik donanma 14 Ağustos'ta [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)ların bombardımanı ve ateş gemileriyle Osmanlı donanmasını dar körfezde yakmaya çalışsa da taarruz başarısız oldu ve 8 Eylül'de [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hospitalier_%C5%9E%C3%B6valyeleri) ve [Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti) filoları limanlarına döndüler.[^1] ## Kuşatma ![XVII. yüzyılda Resmo kalesi ve şehri](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Citt%C3%A0%2C_et_Fortezza_di_Retimo_-_Francesco_Basilicata_-_1618.jpg/1280px-Citt%C3%A0%2C_et_Fortezza_di_Retimo_-_Francesco_Basilicata_-_1618.jpg) *XVII. yüzyılda Resmo kalesi ve şehri (Francesco Basilicata, public-domain)* Osmanlıların bir yıl önce ele geçirdikleri [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya)'nın Muhafızlığına [Budin Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_%28eyalet%29) [Deli Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deli_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) getirilmişti. Hüseyin Paşa, Kisamo ve Esterni Kaleleri'ni zaptederek harekât bölgesini genişletti ve Haziran 1646'da Suda Limanına giren Venedik donanmasının karaya çıkma teşebbüsünü püskürttü.[^2] 12 Temmuz'da karaya çıkan *Girit Serdarı* [Sultanzade Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultanz%C3%A2de_Mehmed_Pa%C5%9Fa) Venediklilerin üssü görevini gören [Suda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suda_%28ada%29)'ya taarruz ettiyse de, kuşatma başarılı olamadığı gibi Mehmed Paşa da [sıtma](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1tma)dan öldü. *Girit Serdarlığı* görevine Hanya Muhafızı [Deli Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deli_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) tayin edildi. Hüseyin Paşa 23 Eylül 1646'da [Abokron](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abokron)’a gelerek Türk ordusunun başına geçti. 24 Eylül'deki *meşveret*te ise [Suda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suda_%28ada%29)'ya yönelik taarruz değerlendirildi ve buranın "*denizin ortasında bir kaya üzerinde berkitilmiş bir kale olduğu ve sadece karadan hücumla alınmasının mümkün olmadığı ve kaledeki toplar nedeniyle *[*Osmanlı Donanması*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)*nın yaklaşamadığı ve buranın fethinin fazla zaman alacağı*" fikri ağırlık kazanınca, taarruzun sonlandırılarak [Resmo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resmo)'ya yönelinmesine karar verildi. Düşman çıkarmasına mahal vermemek üzere [Suda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suda_%28ada%29) Limanı ve Abokron'da [Çukadar Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ukadar_Mustafa_Pa%C5%9Fa) komutasında az sayıda asker bırakıldı. 27 Eylül'de ise Türk ordusu kuşatma toplarıyla Resmo'ya ilerledi. Yol boyunca ufak kaleleri ele geçiren ordu 5 Ekim'de [Resmo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resmo) önüne ulaştı.[^3] [Rumeli Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) [Küçük Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_Hasan_Pa%C5%9Fa), [Anadolu Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29) [Çiftelerli Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87iftelerli_Osman_Pa%C5%9Fa), [Yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) Ocağı Kethüdası İbrahim Ağa ve Zağarcıbaşı Mustafa Ağa emrindeki askerlerle kale önündeki metrislere girdiler. Resmo Kuşatması 7 Ekim'de Türk topçusunun bombardımanıyla başladı. 8 Ekim'de Venedikliler huruç harekâtıyla topların ateşleme mekanizmalarına çivi çakarak kullanılamaz hale getirmeye teşebbüs ettilerse de Türk askerlerinin durumu fark ederek silah başı yapması sonrasında başlayan muharebede 1.500 Venedik askeri öldü. Dış kaleye doğru beş yerden [lağım patlatılması](https://turkipedia.org/tr/wiki/La%C4%9F%C4%B1m_sava%C5%9F%C4%B1) ve iki koldan toprak sürülmesiyle kale önündeki hendeğe ulaşıldıktan sonra 18 Ekim'de kalenin tersane tarafından içeriye giren [serdengeçti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serdenge%C3%A7ti)ler 20 Ekim'de hendekleri ele geçirdi. Hendeklerin doldurulmasının ardından [patlatılan lağımlarla](https://turkipedia.org/tr/wiki/La%C4%9F%C4%B1m_sava%C5%9F%C4%B1) dış kale surları yıkıldı ve aynı gece taarruzla dış kale ele geçirildi. Bu mücadelede Türk ordusu 1.000, Venedik garnizonu ise 5.000 asker kaybederken Komutan Cornaro da savaş dışı kaldı.[^4] İç kalenin fethi için kazılan metrislere [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) ve [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/AnadoluEyaleti) askeri ile [yeniçeriler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) girdi. İlk olarak deniz tarafından tahta köprüler kurularak buradaki tabyaların ele geçirilmesi düşünüldüyse de, başarısız olundu. Kuşatmacılar ardından hisar duvarının altından bir [lağım](https://turkipedia.org/tr/wiki/La%C4%9F%C4%B1m_sava%C5%9F%C4%B1) kazdılarsa, o da sert bir kayaya denk geldiğinden etkisiz kaldı. Bu defa Şâtırbaşı Mehmed Zemân Bey tarafından hisar kapısının yanındaki kulenin altına bir başka [lağım](https://turkipedia.org/tr/wiki/La%C4%9F%C4%B1m_sava%C5%9F%C4%B1) kazıldı ve Türk ordusu 14 Kasım'da hücuma geçti. Topçu ateşiyle de iç kale duvarları ve istihkâmlar neredeyse tamamen yıkıldı. Bu arada kaledeki garnizonda başlayan [veba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veba) salgını Türk askerlerine de sıçradı. Daha fazla dayanamayacağını anlayan Venedikli komutan [Luigi Minotto](https://turkipedia.org/tr/wiki/Luigi_Minotto) 15 Kasım akşamı teslim bayrağını çekti.[^5] Teslim koşullarını görüşen Veli Kethüdâ, [Küçük Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_Hasan_Pa%C5%9Fa) ve Yeniçeri Kethüdası Mustafa Ağakale halkına bir [amanname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amanname) vererek isteyenlerin mallarıyla birlikte şehri terk edebileceklerini, isteyenlerin ise Resmo'da kalabileceklerini bildirdi. 16 Kasım'da Venedikli bir kaptan kalenin anahtarlarını [Deli Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deli_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa)’ya tevdi etti ve yaklaşık 700 kişilik muhafız kıtası da Osmanlı hizmetine girdi. Ayrıca, büyük miktarda ağır cephane ile erzak da Osmanlılara terkedildi. Kale komutanı Luigi Minotto 18 Kasım'da [Kandiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandiye) yolunda vebadan öldü. ## Kuşatma sonrası ![1717'de Osmanlı idaresinde Resmo](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Retimo_-_Tournefort_Joseph_Pitton_De_-_1717.jpg/1280px-Retimo_-_Tournefort_Joseph_Pitton_De_-_1717.jpg) *1717'de Osmanlı idaresinde Resmo (Joseph Pitton de Tournefort, public-domain)* Osmanlılar [Resmo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resmo) kalesini ele geçirdikten sonra bir kiliseyi fethin sembolü olarak camiye çevirip *Sultan İbrahim Camii* adını verdiler ve ilk Cuma namazını burada kıldılar. Caminin yakınlarına ise bir medrese ve bir hamam, kalenin içine de yeni bir cami inşa ettiler ve kuşatma sırasında hasar gören binaları onardılar.[^6] 1667 yılında [Resmo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resmo)'yu da gezen [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi) şehir ve kale için "*Dış kale dörtgen şeklinde olup hendeksizdir ve etrafındaki tabyalar da pek sağlam değildir. Dış kalenin üç kapısı vardır. Bunlardan ikisi doğuya açılan Tekke ve Seluniye kapıları, diğeri güneye açılan Büyükkapı’dır. Seluniye Kapısı’ndan limana kadar kale duvarları yoktur. Fetihten sonra Osmanlılar denize kazık çakmak suretiyle bu bölgeye duvar inşa etmişlerdir. Şehirde hepsi kiliseden çevrilme altı cami bulunmaktadır. Sultan İbrâhim Camii iç kalede, Vâlide Camii Tekke Kapısı’nın iç yüzünde, Veli Paşa Camii bu kapının önünde mezarlık içinde, Hüseyin Paşa ve Ankebût Ahmed Paşa camileri çarşı içerisinde yer almaktadır. İç kale deniz kıyısında kayalık bir alan üzerine beşgen şeklinde ve tamamen taştan yapılmıştır. Kale duvarlarının etrafında dört büyük tabya yer almaktadır. Doğuya açılan tek kapısı bulunan kalede elli ev mevcuttur.*" kayıtlarını tutmuştur.[^7] Fetih haberi ulaştıktan sonra [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’da üç gün üç gece şenlik ve donanma yapıldı.[^8] Serdar [Deli Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deli_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) ise kışlamak üzere orduyu da alarak [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya)’ya döndü.[^9] [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya)'dan sonra [Resmo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resmo)'nun da kaybına engel olamayan Venedik Başamirali Capello Venedik Senatosu tarafından azledildi ve yerine Battista Grimani getirildi.[^10] Venedik Donanması [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ndeki harekâtını sürdürdü ve [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya)'dan dönen [Osmanlı Donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)'yla çarpıştığı 27 Ocak 1647'de [Bibercik Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bibercik_Deniz_Muharebesi)'nde hem Venedikli Amiral Tomasso Morosini hem de Osmanlı [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya)sı [Koca Musa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Musa_Pa%C5%9Fa) öldüler. [^1]: "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.126-129 [^2]: "1566-1683 Osmanlı Tarihi", Genelkurmay Başkanlığı, ATASE Yayınları, s.282-283 [^3]: "Osmanlı İmparatorluğu Tarihi", Johann Wilhelm Zinkeisen, İstanbul (2011), c.4, s.537 [^4]: Kâtip Çelebi, c.2, s.914 [^5]: "Osmanlı İmparatorluğu Tarihi", Johann Wilhelm Zinkeisen, İstanbul (2011), c.4, s.538 [^6]: "Tevârîh-i Cezîre-i Girid", Petersburg nüshası, vr. 5a [^7]: İslam Ansiklopedisi, "Resmo" maddesi, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul (2007), c.34, s.585. [^8]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.5, s.394 [^9]: "Peçevî Tarihi", İbrahim Peçevi, (Haz. Hamdi Şimşek), İstanbul (2005), s.116 [^10]: "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.130