Reftar Kalfa

Reftar Kalfa (d.?-ö. 1700?), 17. yüzyılda yaşamış Müslüman kadın bestekâr.

Osmanlı İmparatorluğu'nun bilinen ilk kadın bestekârıdır. Saba Peşrev adlı eseri, Osmanlı İmparatorluğu kayıtlarında bir kadın besteciye ait, tespit edilmiş en eski musiki eserdir.^{[1]İstanbul Kadın Müzesi - Reftar Kalfa.}

Yaşamı

Doğum tarihi ve yaşamı hakkında fazla bilgi yoktur. 1648-1687 yılları arasında hüküm süren Osmanlı Sultanı IV. Mehmet zamanında yaşadığı bilinir.^{[2]Karlikli, Semen. Osmanlı Dönemi Musiki Hayatı ve Dönemin Kadın Tanburileri Üzerine bir Değerlendirme. 30 Haziran 2019, s. 390-398.} 17. yüzyıl sonlarına doğru ya da 18. yüzyıl başında öldüğü tahmin edilir.^{[3]EKSD. Reftar Kalfa ( XVll.yy ). 28 Haziran 2017.} "Kalfalık” sıfatından anlaşıldığına göre Osmanlı sarayı hareminde yaşamıştır.^{[1]İstanbul Kadın Müzesi - Reftar Kalfa.} Ancak günümüze ulaşan belgelerde "Kalfa" sıfatı ile anılmadığından kalfa olup olmadığı kesin değildir.

Saz eserlerindeki uslûbu nedeniyle Tanbur çaldığı düşünülür ve bazı kaynaklarda Tamburi Reftar Kalfa olarak anılır.

Eserleri

TRT Ankara Radyosu'ndaki İsmail Hakkı Bey koleksiyonunda ve Dr. Nazmi Özalp'ın kitabında Reftâr Kalfa'nın adına kayıtlı saz eserleri yer almaktadır.^{[4]Torunoğlu, Nigar. On yedinci yüzyıldan günümüze Türk müziğindeki kadın bestekarlara ait eserlerin tespiti ve tahlili. 2016.}

Reftar Kalfa'ya ait kayıtlı eserler arasında Rast, Hicaz, Nigar, Şehnazbuselik, Muhayyer Sünbüle, Arazbar Zemzeme, Zirgüle makamlarında peşrevler ve saz semaileri ile Saba Peşrev ve Eve buselik saz semaisi bulunmaktadır.^{[5]Türk, Yazar: Piyano. Osmanlı Besteci Kadınlar – Kadın Müzisyenler. 21 Eylül 2016.} Saba Peşrev adlı eser, Osmanlı İmparatorluğu kayıtlarında bir kadın besteciye ait, tespit edilmiş en eski musiki eserdir.^{[1]İstanbul Kadın Müzesi - Reftar Kalfa.}

Ayrıca bakınız

• Dilhayat Kalfa