# Recep Zühtü Soyak

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Recep_Z%C3%BCht%C3%BC_Soyak
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Recep Zühtü Soyak, https://tr.wikipedia.org/wiki/Recep_Z%C3%BCht%C3%BC_Soyak (CC-BY-SA-4.0)

![Recep Zühtü Soyak'ın Portresi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/30/Recep_Z%C3%BCht%C3%BC_Bey.jpg)
*Recep Zühtü Soyak'ın Portresi (public-domain)*

**Recep Zühtü Soyak** (d. 1893, [Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r%2C_Kuzey_Makedonya), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) - ö. 2 Aralık 1963),[^1][^2] [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) [siyasetçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siyaset%C3%A7i).

[Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)’nın ilk günlerinden itibaren ulusal direniş hareketinin önderi [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)’nın yakın çevresinde bulunmuş, onun muhafızlığını üstlenmiş bir kişidir.

[Hâkimiyet-i Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulus_%28gazete%29) ve *Recep Zühtü Matbaaları* sahipliği ile II.(Ara Seçim), III.ve IV. dönem Sinop ve V. dönem Zonguldak milletvekilliği yaptı.\<ref\>[Sinop Valiliği web sitesi, '''Milletvekillerimiz''', ''Erişim tariji:24.04.2012](http://www.sinop.gov.tr/images/valilik/mvekilleri/1recep_zuhtu_soyak.jpg)Ölü bağlantı|date=Nisan 2020 \</ref\>

## Yaşamı

1893 yılında [Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r%2C_Kuzey_Makedonya)’da dünyaya geldi. Babası Hasan Basri Bey, annesi Fatma Hanım’dır. İdadi mezunu olan Recep Zühtü, 1912’den itibaren asteğmen olarak pek çok cephede savaştı.[^3] [Suriye-Filistin Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye-Filistin_Cephesi)'nde çarpışan isimlerdendi.

### Kurtuluş Savaşı dönemi

Anadolu’daki Millî Mücadele hareketine [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya_Genelgesi)’dan[^4] itibaren katıldı ve Manastır’dan bu yana tanıdığı[^5] [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)’nın yanından hiç ayrılmadı. [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_Kongresi) ve [Sivas Kongreleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas_Kongresi) sırasında Mustafa Kemal’in yanında idi. Mustafa Kemal’i ortadan kaldırmaya yönelik [Ali Galip olayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Galip_Olay%C4%B1)’nda özel görevli olarak çalıştı. [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)’da millî mücadelenin sesi olarak [Hâkimiyet-i Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulus_%28gazete%29) gazetesi kurulduğunda gazetenin sorumlu müdürü olarak atandı.

### Cumhuriyet yılları

Cumhuriyet döneminde pek çok şirketin mümessiliğini üstlendi, komisyonculuk yaptı, Eskişehir Şeker Fabrikası yönetim kurulu üyesi oldu[^6]

### Milletvekilliği

[TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi)'nin ikinci döneminde 1924 yılının son günlerinde yapılan ara seçimde [Sinop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop) milletvekili oldu. 1927 ve 1931 seçimlerinde de Meclis'e Sinop'tan katıldı. [Soyadı Kanunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Soyad%C4%B1_Kanunu) çıktığında soyadı Atatürk tarafından kendisine verilmiştir. [1935 seçimlerinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/1935_T%C3%BCrkiye_genel_se%C3%A7imleri) [Zonguldak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zonguldak) milletvekili olarak meclise girdi.

### Fatma Medine Cinayeti

[Vahdeddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._Mehmed)'in hat hocası olan Hattat Mehmet Sabri Bey'in kızı[^7] “*Fatma Medine Hanım*" ile on yıl kadar birlikte yaşayan Recep Zühtü, 10 Şubat 1935'te kendini aldattığı gerekçesiyle Fatma Medine'yi vurarak ölümüne yol açtı. Soyak, [Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C4%B1rk%C3%B6y_Ruh_ve_Sinir_Hastal%C4%B1klar%C4%B1_Hastanesi)'nin başhakemi [Mazhar Osman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mazhar_Osman_Usman)'dan deli raporu istemiş ama alamamıştır. Rapor ancak asistan [Fahrettin Kerim Gökay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fahrettin_Kerim_G%C3%B6kay) tarafından verildi. Akıl ve sinir hastası olduğuna dair doktor raporu nedeniyle yargılanmadı;[^8] cinayet örtbas edildi.

[^1]: MERNİS’ten çıkarılan vukuatlı nüfus kayıt örneğinde, 02.12.1963 tarihinde vefat ettiği görünmektedir. TBMM Albümü (1920-1991) ve Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu’nun dosyasında “1966” olarak geçen vefat tarihine ilişkin bir belgeye ulaşılamamıştır.
[^2]: TBMM Albümü 1920-2010 I. Cilt
[^3]: Cemil Koçak, Efsaneler Asla Ölmez, Radikal Gazetesi 29.04.2007. <http://www.radikal.com.tr/ek_haber.php?ek=r2&haberno=7003>
[^4]: Cemil Koçak, Efsaneler Asla Ölmez, Radikal Gazetesi 29.04.2007. <http://www.radikal.com.tr/ek_haber.php?ek=r2&haberno=7003>
[^5]: Umit Bayazoğlu, Medeniye Kol Düğmelerim Nerede?, Birgün Gazetesi, 06.10.2007 <http://www.birgun.net/writer_2007_index.php?category_code=1187091979&news_code=1191682345&day=06&month=10&year=2007>
[^6]: Umit Bayazoğlu, Medeniye Kol Düğmelerim Nerede?, Birgün Gazetesi, 06.10.2007 <http://www.birgun.net/writer_2007_index.php?category_code=1187091979&news_code=1191682345&day=06&month=10&year=2007>
[^7]: Umit Bayazoğlu, Medeniye Kol Düğmelerim Nerede?, Birgün Gazetesi, 06.10.2007 <http://www.birgun.net/writer_2007_index.php?category_code=1187091979&news_code=1191682345&day=06&month=10&year=2007>
[^8]: Cemil Koçak, Efsaneler Asla Ölmez, Radikal Gazetesi 29.04.2007. <http://www.radikal.com.tr/ek_haber.php?ek=r2&haberno=7003>
