# Rauf Yekta
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Rauf_Yekta
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Rauf Yekta, https://tr.wikipedia.org/wiki/Rauf_Yekta (CC-BY-SA-4.0)
* (Resimli Gazete, Istanbul, public-domain)*
- **Adı:** Râuf Yektâ Bey
- **Doğum yeri:** Aksaray, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Ölüm sebebi:** Tifo
- **Yattığı yer:** Nakkaş Baba Mezarlığı
- **Meslek:** Bestekâr
- **Eğitim:** Lisan Mektebi Alisi (Fransızca)
- **Din:** İslam
- **Eş:** Zeliha Hanım
- **Akrabalar:** Ahmed Arif Bey (babası); Güzin Duran (yeğeni)
*2 Şubat 1928 tarihli Tiyatro ve Musiki dergisinde Rauf Yekta Bey (Tiyatro ve Musiki ile Türk Musikisi Dergileri, public-domain)*
**Râuf Yektâ Bey,** (d. 26 Mart 1871, [Aksaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksaray%2C_Fatih), [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - ö. 8 Ocak 1935, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), Türk bestekâr, müzikolog ve neyzen. Asıl adı **Mehmet Rauf**'tur. Hat hocası Nasûhî Efendi tarafından kendisine y*ekta* unvanı verildi. 1917 yılında [Dârülelhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BClelhan)'ın kuruluşunda yer alan isimlerden biri oldu. Araştırma ve çalışmalarıyla Türk müziğinin temelini oluşturdu. [Mevlevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mevlev%C3%AElik) tarikatına girerek önemli [mevlevihane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mevlevihane)lerde baş neyzenlik yaptı. [Tifo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tifo) nedeniyle hayatını kaybetmesi sonrasında [Cemal Reşit Rey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Re%C5%9Fit_Rey) tarafından "musikî şehidi" olarak nitelendirildiği yönünde söylentiler de mevcuttur.
## Hayatı
26 Mart 1871'de İstanbul [Aksaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksaray%2C_Fatih)'da doğdu. Babası Harbiye Nezareti Mektubî Seraskeri Kalemi birinci mümeyyizlerinden Ahmed Arif Bey, annesi ise İkbal Hanım'dır. Rauf Yekta'nın asıl adı Mehmed Rauf'tur ve *Reisülküttabzadeler* olarak bilinen bir sülâleden gelmektedir. Küçük yaşta anne ve babasını kaybetti ve kendisinin bakımını İstanbul'un tanınmış ailelerinden[^1] [Altunizadeler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altun%C3%AEz%C3%A2de_%C4%B0smail_Z%C3%BChd%C3%BC_Pa%C5%9Fa) üstlendi. Simkeşhane İptidâî Mektebi'ni ve Mahmudiyye Rüşdiyesi'ni bitirdikten sonra [Dîvân-ı Hümâyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2n-%C4%B1_H%C3%BCm%C3%A2yun) Kalemi'nde katip yardımcılığı görevine başladı. Nisan 1895'te kayıtlar odasına tayin edildi. [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) öğrenmek için Lisan Mekte-î Âlîsi'ne girdi ve dört yıl sonra mezun oldu. Kısa bir süre [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_Vilayeti) vilayetine görev yaptı. Dönüşünde kâtip yardımcılığı görevine tekrar başladı. Burada hat derslerine de devam etti ve icazet aldı. Hocası Nasuhî Efendi tarafından kendisine *yektâ* unvanı verildi. Bu yıllarında özel ders alarak [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) ve [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a)sını geliştirdi. 13 Mart 1895 tarihinde sâlise rütbesini aldı, ardından 29 Kasım 1897 başmüsevvidliğe; bir ay sonra da sâniye sınıf-ı sânisine yükseldi. Bu terfileri ilerleyen yıllarında da devam etti. 1922'de Dîvân-ı Hümâyun'dan emekli edildi. 1913 yılında Istılâhât-ı İlmiyye Encümeni üyeliğinde bulunan Rauf Yekta 1917 yılına gelindiğinde Dârülelhan'ın kurucıları arasında yer aldı. Buranın Alaturka Bölümünün kapatılmasına kadar geçen süreçte Türk ve Şark müsikisi üzerine dersler verdi. Medresetü'l-eimme ve'l-hutaba'da da görev alan isimlerden biri oldu. 1926'dan ölüm yılı 1935'e kadar İstanbul Konservatuvarı Tarihi Türk Müsikisi Eserlerini Tasnif ve Tespit Heyeti başkanlığını yürüttü. [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'ın başkenti [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'de toplanan Arap Müsikisi Kongresi'ne [Mesut Cemil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mesut_Cemil) ile beraber katıldı. 8 Ocak 1935 tarihinde yakalandığı [tifo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tifo) hastalığı nedeniyle hayatını kaybetti ve [Kuzguncuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzguncuk)'taki Nakkaştepe Mezarlığı'na defnedildi. Ölümü sonrasında [Bakırköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C4%B1rk%C3%B6y)'ün [Zuhuratbaba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zuhuratbaba) semtinde bir sokağa adı verildi. Bazı söylentiler 1934 yılı sonlarında radyolardan Türk müsikisinin kaldırılmasına çok üzüldüğünü ve bu sebepten hastalığının şiddetlendiği, defini sırasında ise Cemal Reşit Rey tarafından "müsikî şehidi" olarak nitelendirildiği yönündedir.[^2] Kendisi aynı zamanda ünlü Türk ressam [Feyhaman Duran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Feyhaman_Duran)'ın eşi ve ilk Türk kadın ressamlarından biri olan [Güzin Hanım](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCzin_Duran)'ın dayısıydı.[^3]
## Çalışmaları ve etkisi
*Rauf Yekta Bey'in Nakkaş Baba Mezarlığı'ndaki mezarı, İstanbul (Adem, CC-BY-SA-4.0)*
Rauf Yekta Bey yaptığı araştırma ve çalışmalarıyla Türk müzikolojisi ve günümüz [Türk müziği](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_m%C3%BCzi%C4%9Fi)nin temellerini atmıştır. Müzikolog, bestekâr ve neyzen sıfatlarıyla Türk müziğinde en öne çıkan isimlerden biridir. Eğitimine 1885'te [Zekai Dede Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zekai_Dede_Efendi)'nin yanında başladı ve yedi yıl gibi bir süre onun öğrencisi oldu. [Beylerbeyi Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi_Camii) başmüezzini olan Osman Efendi'den dini eserler ve [na't](https://turkipedia.org/tr/wiki/Na%27t)lar neşretti. Batı notası üzerine eğitim verdiği [Zekaizade Hafız Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Irsoy) ve [Bolahenk Nuri Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bolahenk_Nuri_Bey)'den aldığı derslerle beraber repertuvarını zenginleştirdi. Müsiki nazariyatı eğitimine ise 1889'da [Galata Mevlevihanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galata_Mevlevihanesi) şeyhi [Atâullah Dede](https://turkipedia.org/tr/wiki/At%C3%A2ullah_Dede), [Yenikapı Mevlevihanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenikap%C4%B1_Mevlevihanesi) şeyhi [Mehmed Celâleddin Dede](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Cel%C3%A2leddin_Dede) ve [Bahariye Mevlevihanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahariye_Mevlevihanesi) şeyhlerinden [Hüseyin Fahreddin Dede](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Fahreddin_Dede)'den aldı. Akkustik konusunda ise Salih Zeki Bey'den faydalandı ve Şeyh Celaleddin Dede'den [tambur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tambur) öğrendi. Sonraki yıllarında [Hüseyin Sadeddin Arel](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Sadeddin_Arel) ve [Mehmet Suphi Ezgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suphi_Ezgi) ile beraber çalışmalarını genişleterek yayımladı. Bu çalışmalar Türk müsiki sisteminin ilk yapı taşları oldu.[^4][^5]
Rauf Yekta Bey 10. yüzyıldan beri İslam dünyasında ve 15. yüzyıldan sonra [klasik Türk müziği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Klasik_T%C3%BCrk_m%C3%BCzi%C4%9Fi)ne dair verilmiş eserlerini ve Batı müziği literatürlerini inceleyip ele aldı. Günümüzde Türk müziğinde kullanılan 8'li içerisinde 24 eşit olmayan aralığın bulunduğu 25 perdeli sistemin ilk teorik çalışmalarını gerçekleşti. 1886'da Mevleviyye tarikatına intisap etti. Daha sonra Mehmed Ataullah Dede'den ikinci [sikkesini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sikke_%28k%C3%BClah%29) giydi. Uzun süre mevlevihanelerde neyzenlik yaptı. 1922'de Hilmi Dede'nin vefatı sonrasında Yenikapı Mevlevihanesi'nde baş neyzen oldu ve [Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekke%2C_zaviye_ve_t%C3%BCrbelerin_kapat%C4%B1lmas%C4%B1)na kadar bu görevinde kaldı. Rauf Yekta, müziğin farklı konularında ele aldığı 400'e yakın makalesi ile kendisini müzik dünyasında kabul ettirdi. 6 Nisan 1898 tarihli [*İkdam*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kdam) gazetesinde yayımlanan *Osmanlı Müsikisi Hakkında Birkaç Söz* başlıklı makalesi ile müzik yazarlığına başladı ve akademik üslubunu geliştirdi. [Ahmed Midhat Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Midhat), [Zati Arca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zati_Arca), Nuri Şeyda Bey ve [Mahmut Ragıp Gazimihal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmut_Rag%C4%B1p_Gazimihal) gibi isimlerle girdiği kalem kavgaları dönemin ciddi polemikleri arasında yer aldı.[^6][^7][^8]
**Repertuvar çalışmaları**
- Darülelhan Külliyatı
- Türk Mûsikîsi Klasiklerinden İlahiler
- Türk Mûsikîsi Klasiklerinden Bektaşî Nefesleri
- Türk Mûsikîsi Klasiklerinden Mevlevî Âyinleri[^9]
## Eserleri
*Rauf Yekta Bey (public-domain)*
- *Esâtiz-i Elhân*: Üç cilt halinde yazılmış olup sırasıyla; Zekâî Dede, Abdülkadir Merağî ve İsmail Efendi'nin biyografilerini ele alır.
- *Risâle-i Mûsikî*: Abdurrahman Camî'nin Farsça eserinin tercümesidir.
- *Türk Notası ile Kıraat-i Mûsikîyye Dersleri*: Medrese-i el-Himme ve Hutabâ'da verdiği derslerin notlarıdır. İçerisinde ebced sistemi ile oluşturduğu kendi nota sistemini anlatır.
- *La Musique Turque*: Türkçe kaleme alınıp daha sonra kendisi tarafından Fransızcaya çevrilen eserde, Türk. Mûsikîsinin nazarî ve amelî konuları ele alınır.
- *Türk Mûsikîsi Nazariyatı:* Darü'l-Elhân'da verdiği derslere ait notlardır. 152 sayfası neşredilebilmiştir.
- *Şark Mûsikîsi Tarihi*: Mûsikî Tarihinin konu edildiği eserdir, 64 sayfası yayınlanabilmiştir.
- *Muta'âlat ve Erâ'e Havle Mu'temeri'l Mûsikîyyi'l-Arabiyye*: 1932'de Kahire'de düzenlenen Arap Mûsikî Kongresi'nde sunulan ve o günlerde *Muhâgene* gazetesinde yayınlanan otuz makalesinin kitap haline getirilmiş halidir. Aynı kongredeki rapor ve görüşleri de içermektedir.
[^1]: Efsane Aileler. Milliyet.
[^2]: Rauf Yekta Bey. TDVİA.
[^3]: Toros, Taha. İlk Kadın Ressamlarımız. Akbank, 1988, s. 53-56.
[^4]: Erguner, Süleyman. Rauf Yekta Bey ve Türk musikisi üzerindeki çalışmaları. 81130, 1997.
[^5]: Vardemir, Kenan. Cami'ye ait Risale-i Musiki'nin Rauf Yekta Bey tarafından çevirisi. 72162, 1998.
[^6]: Rauf Yekta Bey. TDVİA.
[^7]: Yüksel, Halil İbrahim. Rauf Yekta Bey'in Esatiz-i Elhan adlı eseri ve incelenmesi. 108570, 2001.
[^8]: Karaduman, İrfan. Rauf Yekta Bey'e dair bilinmeyen birkaç belge. Tarih Okulu Dergisi.
[^9]: Türk Mûsikîsi Nazariyatı Tarihi. Mehmet Tıraşçı, 2017, s. 193.