# Rahîme Perestû Sultan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Rah%C3%AEme_Perest%C3%BB_Sultan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Rahîme Perestû Sultan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Rah%C3%AEme_Perest%C3%BB_Sultan (CC-BY-SA-4.0)

** Rahîme Perestû Sultan ** (1826'ya doğru - 1904, [Maçka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C3%A7ka%2C_Be%C5%9Fikta%C5%9F)), Osmanlı tarihindeki son [Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_sultan)dır. [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) padişahı [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid)'in eşi ve [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in manevi ve üvey annesidir. [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) asıllıdır.

## Kimliği

II. Abdülhamit tahta geçtiğinde valide sultan oldu. [II. Abdülhamit](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'ten sonraki padişahlar tahta geçtikleri zaman anneleri zaten ölmüş oldukları için [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarihindeki son [Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_sultan) olarak hatırlanır.

## Yaşamı

Piristû adı Farsça "kırlangıç (kuşu)" anlamına gelir. Küçük yaşta saraya ailesi tarafından verilen Perestü Kadın Efendinin asıl adı Rahîme olup [Çerkesler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler)in [Ubıh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ub%C4%B1hlar) boyunun asilzade ailelerinden olan Gogen'lerdendir. Babası Gogen Gök Bey'dir. Kız kardeşi Fatma Hanım da ünlü göz hekimi [Mehmet Esat Işık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Esat_I%C5%9F%C4%B1k)'ın anneannesidir.

Perestü Kadın Efendi [II. Abdülhamit](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in öz annesi değildir. Ancak [II. Abdülhamit](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) daha 10 yaşındayken annesi [Tirimüjgan Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tirim%C3%BCjgan_Kad%C4%B1nefendi)'ı kaybedince Perestû Hanım onun bakımını üstlendi. 3 yaşında iken annesi Düzdidil Kadınefendi'yi kaybeden [Cemile Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemile_Sultan)'ı da o yetiştirdi.

[II. Abdülhamit](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) manevi annesini çok severdi. II. Abdülhamit 1876 yılında tahta çıktığı sırada manevi annesi Piristû'dan özellikle siyasete karışmamasını rica etmiş ve ricasını yerine getirdiği takdirde el üstünde tutulacağını ve çok nüfuz sahibi olacağına dair söz vermişti. Perestü da bunu kabul etti ve böylece manevi oğlu tahta geçince [Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_sultan) oldu. [II. Abdülhamit](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'ten sonraki padişahlar tahta geçtikleri zaman anneleri zaten ölmüş oldukları için Perestü Kadın Efendi [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarihindeki son [Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_sultan) olarak hatırlanır.

### Hayır işleri

Perestü Kadın Efendi 1891 yılında Topçubaşı Bali Süleyman Ağa'nın hatırasına [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un Silivrikapı semtinde bulunan Bala Tekkesi Çeşmesini yaptırmıştır. [Sapanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sapanca) Uzunkum'da da bir cami yaptırmıştır.

Perestü Valide Sultan'ın özel hayatına dair çok az kaynak vardır. Ancak torunu Ayşe Sultan'dan giyim kuşam tarzının daha çok alaturka olduğu ve debdeben uzak kaldığı anlaşılıyor.

### Ölümü

1904 yılında oğlunun saltanatı devam etmekteyken [Maçka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C3%A7ka%2C_Be%C5%9Fikta%C5%9F)'da kendi şahsi sarayı olan Valide Sultan Konağında öldü. [Eyüpsultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCpsultan)'da [Mihrişah Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihri%C5%9Fah_Sultan) Türbesi'ne defnedildi.

## Dış bağlantılar

- Ayşe Osmanoğlu (1994) *Babam Sultan Abdülhamid (Hatıralarım)*, İstanbul:Selçuk Yayınları, ISBN 975-95466-5-5.
- Yılmaz Öztuna (1989) *Devletler ve Hanedanlar*, Ankara
- Çağatay Uluçay (1992) *Padişahların kadınları ve kızları*, Ankara
- Leyla Açba, (2004) *Harem Hatıraları*, İstanbul