Rıdvan Bey Kasabası
Rıdvan Bey Kasabası (قَـصَـبَـة رضوان بيه), Mısır'ın başkenti Kahire'de bulunan bir kapalıçarşıdır. Bab Züveyla kapısının hemen güneyinde ve tarihi surlarla çevrili kent merkezinin hemen dışında yer almaktadır. Kurucusu Rıdvan Bey'in bu bölgede bir dizi inşaata başlamasıyla yaklaşık 1650 yılına dayanmaktadır. Kahire'de günümüze ulaşan tek tarihi kapalı pazar caddesidir.[1]Williams, Caroline. Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide. American University in Cairo Press, 2008, s. 106-107. Günümüzde ayrıca Çadırcılar Sokağı veya el-Hayamiye olarak da bilinir ve hayamiye olarak bilinen dekoratif tekstillerin satışına adanmış son büyük pazardır.
Tarihçe
Çarşı, 1631'den 1656'ya kadar Mısır siyasetine hakim olan Memlûk beyi Rıdvan Bey tarafından inşa edilmiştir.[2]Raymond, André. Le Caire. Fayard, 1993, s. 199-200.
Rıdvan Bey, 1629'dan 1647'ye kadar bölgede bir dizi inşaat gerçekleştirdi.[1]Williams, Caroline. Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide. American University in Cairo Press, 2008, s. 106-107.[3]Warner, Nicholas. Cities in the Pre-Modern Islamic World: The Urban Impact of Religion, State and Society. Routledge, 2007, s. 196-224. Rıdvan Bey, sadece yeni bir kapalıçarşı değil, aynı zamanda bir vikale (kervansaray), bir rab', bir veya iki zaviye, bir sebil ve mekteb, iki küçük cami ve kendi sarayını da kurdu.[1]Williams, Caroline. Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide. American University in Cairo Press, 2008, s. 106-107.[3]Warner, Nicholas. Cities in the Pre-Modern Islamic World: The Urban Impact of Religion, State and Society. Routledge, 2007, s. 196-224. Bu çeşitli unsurlar az çok birbirine bağlıydı ve büyük bir kompleks oluşturuyordu.[3]Warner, Nicholas. Cities in the Pre-Modern Islamic World: The Urban Impact of Religion, State and Society. Routledge, 2007, s. 196-224. Caroline Williams, kapalı çarşının tarihini yaklaşık 1650 yılına tarihlendiriyor.[1]Williams, Caroline. Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide. American University in Cairo Press, 2008, s. 106-107. Radwan Bey'in projelerinde yeni inşaat alanları boyunca caddenin bazı bölümleri genişletildi ve düzeltildi.[3]Warner, Nicholas. Cities in the Pre-Modern Islamic World: The Urban Impact of Religion, State and Society. Routledge, 2007, s. 196-224.[4]Raymond, André. Le Caire. Fayard, 1993, s. 221, 237. Kompleksin bir diğer unsuru olan birleşik sabil ve maktab, vakıf belgelerine göre 1650 yılına tarihlenmekteydi ve büyük olasılıkla kompleksin inşa edilen son kısmıydı.[3]Warner, Nicholas. Cities in the Pre-Modern Islamic World: The Urban Impact of Religion, State and Society. Routledge, 2007, s. 196-224.
Zamanla Rıdvan Bey'in orijinal geliştirmesinin birçok unsuru ortadan kaybolmuş veya üzerlerine yapılar inşa edilmiş olsa da, kapalı çarşı nispeten iyi korunmuş ve tarihi Kahire'deki amaca yönelik inşa edilmiş ticari ve ekonomik binaların en etkileyici örneklerinden biri olarak kalmıştır.[4]Raymond, André. Le Caire. Fayard, 1993, s. 221, 237. Çarşının sokak cephelerini restore etmek için 2002 ve 2004 yılları arasında çarşıda restorasyon çalışmaları yapılmıştır.[5]Qasaba Radwan Bey. ArchNet.
Mimarisi
Rıdvan Bey tarafından inşa edilen tüm kompleks, ana cadde boyunca yaklaşık 150 metre uzanıyordu. Bu caddenin yaklaşık 50 metre veya daha fazlası, ışıklıklarla delinmiş ahşap bir çatı ile kaplıydı. Caddenin her iki tarafında, binanın zemin katı taştan inşa edilmiş olup, caddeye bakan dükkanlar için geniş bölmeler veya alanlar içerirken, üst kat ahşaptan inşa edilmiş ve düzenli aralıklarla kalın ahşap konsollarla desteklenerek caddenin üzerine daha fazla çıkıntı yapması sağlanmıştır. Bu üst katlar, zanaatkarların veya diğerlerinin yaşayabileceği daireler sağlıyordu.[4]Raymond, André. Le Caire. Fayard, 1993, s. 221, 237.
Rıdvan Bey'in konağının bazı kısımları, kapalı çarşının güney ucunda, caddenin batı tarafında da hala durmaktadır. Burada, bir zamanlar sarayın bir parçası olan bir avluya açılan taş bir portal bulunmaktadır. Burada bazı meşrebiye pencereleri ve güney tarafında, bir zamanlar evin avlusuna bakan bir makad veya ikinci kat revakı görülebilir. Maq'ad'ın duvarları boyunca bazı dekoratif mermerler hala mevcuttur.[1]Williams, Caroline. Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide. American University in Cairo Press, 2008, s. 106-107.
Kaynakça
- 1.Williams, Caroline. Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide. American University in Cairo Press, 2008, s. 106-107.
- 2.Raymond, André. Le Caire. Fayard, 1993, s. 199-200.
- 3.Warner, Nicholas. Cities in the Pre-Modern Islamic World: The Urban Impact of Religion, State and Society. Routledge, 2007, s. 196-224.
- 4.Raymond, André. Le Caire. Fayard, 1993, s. 221, 237.
- 5.Qasaba Radwan Bey. ArchNet. archnet.org