# Rıdvan İsmail Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C4%B1dvan_%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Rıdvan İsmail Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/R%C4%B1dvan_%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/R%C4%B1dvan_%C4%B0smail.jpg) * (SALT Araştırma, CC-BY-SA-4.0)* - **Makam:** İstanbul Şehremini - **Dönembaşı:** 4 Ekim 1890 - **Dönemsonu:** 23 Mart 1906 - **Öncegelen:** Ahmed Mazhar Paşa - **Sonragelen:** Reşid Mümtaz Paşa - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı Devleti - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı Devleti - **Yattığı yer:** Yahya Efendi Tekkesi Haziresi, İstanbul - **Çocukları:** 4 - **Öğrenim:** Mahrec-i Aklâm Mektebi **Rıdvan İsmail Paşa** (12 Ağustos 1856, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 23 Mart 1906, İstanbul), [Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamıdır. 1890 ve 1906 yılları arasında İstanbul [şehremini](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehremini) olarak görev yapmıştır. İstanbul'un en uzun süre görev yapan belediye başkanlarından biri olan Rıdvan İsmail, 1906'da kendisine yapılan bir suikast sonucunda öldü. ## İlk yılları ve kariyeri Rıdvan İsmail 12 Ağustos 1856'da İstanbul'da doğdu. Babası, aslen [Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar) olan ve [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas)'ta doğan Mehmet Nüzhet Efendi (1828-1887) idi. Mehmet Nüzhet Efendi [*Cerîde-i Havâdis*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cer%C3%AEde-i_Hav%C3%A2dis) ve [*Takvîm-i Vekâyi*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Takv%C3%AEm-i_Vek%C3%A2yi) gazetelerinde yazarlık, Matbuat Müdürlüğü görevlerinde bulundu. [Beyazıt Rüştiyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BC%C5%9Ftiye)'nde ve babasının da görev yaptığı [Mahrec-i Aklâm Mektebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lisan_Mektebi)'nde okudu. Burada Farsça, Arapça ve Fransızca öğrendikten sonra 1868'de *Bab-ı Alî Tercüme Odası****nda devlet hizmetine başladı. 1869'da ***[***Bosna Vilayeti***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Vilayeti)*** mektupçu muavinliğine, 1872'de ise ***[***Trablusgarp Vilayeti***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Vilayeti)*** valisi ***[***Cezayirli Ali Rıza Paşa***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayirli_Ali_R%C4%B1z%C3%A2_Pa%C5%9Fa)***'nın kâtibi olarak Trablusgarp'a gitti.*** Ertesi yıl İstanbul'a döndü ve görevinden istifa ederek Şubat 1875'te [Mihalıç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karacabey), Nisan 1876'da da [İnegöl](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0neg%C3%B6l) Kaymakamlığına tayin edildi. 1877'de [I. Meclis-i Mebusan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan)'da başkatiplik yaptı. Ağustos 1879'da [Trabzon Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_Vilayeti), 1880'de [Selanik Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik_Vilayeti) müddeiumumiliğine tayin edildi. Şubat 1885'te [Mâbeyn-i Hümâyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2beyn-i_H%C3%BCm%C3%A2yun) başkâtipliği, Nisan 1888'de ise dahiliye müsteşarlığı gibi görevleri de üstlendi. ## İstanbul belediye başkanlığı Rıdvan İsmail Paşa, 4 Ekim 1890 tarihinde 34 yaşındayken [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) tarafından İstanbul'a şehremini tayin edildi. ## Öldürülmesi Rıdvan İsmail Paşa, 1906 yılının başlarında [Bedirhan aşireti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedirhan_a%C5%9Fireti)nin kurucusu [Bedirhan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedirhan_Bey)'in torunu ve II. Abdülhamid'in Mâbeyn mütercimi ve [Şûrâ-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) azası [Abdürrezzak Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BCrrezzak_Bey) ile [Nişantaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9Fanta%C5%9F%C4%B1)'ndaki bir yol yapımı nedeniyle husumet yaşadı.[^1] Rıdvan İsmail Paşa'nın aslen Tokatlı olan *Ahmet Ağa* isimli yardımcısının Nişantaşı'nda bir konağı bulunuyordu. Abdürrezzak Bey de Nişantaşı'nda bir konak yapıp konağına kadar yol yapılmasını istedi fakat cevap alamadı.[^2] *Ahmet Ağa****nın konağının önüne ise kaldırım yapılmaya başlanınca Abdürrezzak Bey adamlarını göndererek *****Ahmet Ağa**yı alıkoydu ve darp etti.[^3] Durumu haber alan şehremini, yol amelelerini *Ahmet Ağa****yı kurtarmak için göndermiş ve iki grup arasında çatışma yaşandı.***[^4]*** Olayı haber alan Sultan Abdülhamid iki tarafın da barışmasını ve meselenin kapatılmasını istedi.*** 23 Mart 1906 cuma günü [Yıldız Hamidiye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z_Camii)'ndeki padişahın Cuma selamlığına katılan Rıdvan İsmail Paşa, namazın ardından oğlu Reşat ile birlikte Göztepe'deki [konağına](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C4%B1dvan_Pa%C5%9Fa_K%C3%B6%C5%9Fk%C3%BC) gitmek üzere Anadolu Yakası'na geçti. Trenle geldiği [Göztepe İstasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6ztepe_Tren_%C4%B0stasyonu)'nda kendisini bekleyen araca geçmek üzereyken Abdürrezzak Bey'in adamları tarafından suikaste uğradı. Şehremini yaklaşık 10 dakika sonra 49 yaşındayken öldü.[^5] Suikastı gerçekleştirenler Bedirhan Bey'in oğlu, Abdürrezzak Bey'in amcası ve ayrıca [Selimiye Kışlası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selimiye_K%C4%B1%C5%9Flas%C4%B1)'nın kumandanı olan [Ali Şâmil Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_%C5%9E%C3%A2mil_Pa%C5%9Fa)'ya teslim oldular. Fakat bir gece sonra Abdürrezzak Bey tarafından serbest bırakıldılar. Şehremini Rıdvan İsmail Paşa'nın öldürülmesine çok kızan Sultan II. Abdülhamid Bedirhan ailesinin cezalandırılmasını istedi. 6 Nisan 1906 tarihli [Meclis-i Vükelâ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_V%C3%BCkel%C3%A2) kararının ardında aile ile birlikte birçok Kürt Trablusgarp ve Şam'a sürgüne gönderildi.[^6] Ali Şâmil Paşa iki yıl sonra Trablusgarp'ta sürgünde ölürken, birkaç yıl sonra affedilen Abdürrezzak Bey ise bazı iddialara göre 1918 yılında İttihat ve Terakki tarafından Musul'da öldürüldü.[^7] Rıdvan İsmail Paşa'nın cenazesi sade bir devlet töreni ile [Küçük Mecidiye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_Mecidiye_Camii)'nde kılınan namazın ardından, caminin hemen yakınındaki [Yahya Efendi Tekkesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahya_Efendi_Tekkesi)'nde mezarlığa defnedildi. ## Ailesi Rıdvan İsmail Paşa'nın bir erkek, üç kız olmak üzere dört çocuğu vardı. Oğlu Reşat Rıdvan Bey, tiyatro ve sinema ile ilgilenmiştir. [II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet) döneminde [*Millî Osmanlı Tiyatrosu*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mill%C3%AE_Osmanl%C4%B1_Tiyatrosu) adıyla bir tiyatro topluluğu kurmuştur. [Darülbedayi](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BClbed%C3%A2yi) kurulduğunda ilk yönetici kadrosunda da yer alan Reşat Rıdvan Bey, Türk sinemasının ilk uzun metrajlı filmi olan [*Himmet Ağa'nın İzdivacı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Himmet_A%C4%9Fa%27n%C4%B1n_%C4%B0zdivac%C4%B1)***nın yönetmenliğini de yapmıştır.*** Kızlarından Fatma Hanım, Cumhuriyet'in ilk yıllarında çeşitli ülkelerde büyükelçilik ve Demokrat Parti'den 9. Dönem İzmir milletvekilliği yapan [Vasfi Menteş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vasfi_Mente%C5%9F) ile evlenmiştir. Diğer kızı Hatice Hanım ilk olarak [Recaizade Mahmud Ekrem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Recaizade_Mahmud_Ekrem)'in oğlu olan [Ercüment Ekrem Talû](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erc%C3%BCment_Ekrem_Tal%C3%BB) ile, daha sonra ise milletvekili [Atıf Esenbel](https://turkipedia.org/tr/wiki/At%C4%B1f_Esenbel) ile evlilik yapmıştır. En büyük kızı Nuriye Hanım ise 1926'daki [İzmir Suikastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir_Suikast%C4%B1)'nın ardından asılarak idam edilen [İsmail Canbulat](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Canbulat) ile evlilik yapmıştır. ## Hatırası Bugün Göztepe semtinde [köşkünün](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C4%B1dvan_Pa%C5%9Fa_K%C3%B6%C5%9Fk%C3%BC) bulunduğu yerde [Erenköy Kız Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erenk%C3%B6y_K%C4%B1z_Lisesi) mevcut olup Göztepe Tren İstasyonu karşısından Erenköy Kız Lisesi'ne uzanan sokak *Rıdvan Paşa Sokağı* olarak adlandırılmıştır. [^1]: Meclisi Mebusan Zabıt Ceridesi; Yüzyedinci İnikad 24 Haziran 1325 Çarşamba. 7 Temmuz 1909. [^2]: Meclisi Mebusan Zabıt Ceridesi; Yüzyedinci İnikad 24 Haziran 1325 Çarşamba. 7 Temmuz 1909. [^3]: Meclisi Mebusan Zabıt Ceridesi; Yüzyedinci İnikad 24 Haziran 1325 Çarşamba. 7 Temmuz 1909. [^4]: Meclisi Mebusan Zabıt Ceridesi; Yüzyedinci İnikad 24 Haziran 1325 Çarşamba. 7 Temmuz 1909. [^5]: Meclisi Mebusan Zabıt Ceridesi; Yüzyedinci İnikad 24 Haziran 1325 Çarşamba. 7 Temmuz 1909. [^6]: Meclisi Mebusan Zabıt Ceridesi; Yüzyedinci İnikad 24 Haziran 1325 Çarşamba. 7 Temmuz 1909. [^7]: Kalkan, Hüseyin. Faili meçhul kurbanı bir Bedirhan. 4 Şubat 2019.