# Qbaade Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Qbaade_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Qbaade Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Qbaade_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/%D0%A0%D1%83%D0%B1%D0%BE._%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D0%9A%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B.jpg/1280px-%D0%A0%D1%83%D0%B1%D0%BE._%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86_%D0%9A%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B.jpg)
* (Franz Roubaud, public-domain)*

- **Çatışma:** Qbaade Muharebesi
- **Komutan:** Mihail Nikolayeviç Romanov; Dimitri İvanoviç; Pavel Hristofoviç Grabbe; Pavel Şatilov; Vasily Aleksandroviç; Bölgedeki direnişçi liderler; Köyün önde gelenleri
- **Tarih:** 21 Mayıs 1864
- **Yer:** Qbaade
- **Bölge:** Çerkesya
- **Sonuç:** Rus zaferi, Çerkes sürgünü başladı ve bölgedeki tüm Çerkesler öldürüldü
- **Savaşan:** Rus İmparatorluğu; Çerkesya
- **Parçası:** Rus-Çerkes Savaşı
- **Birlik:** Rus İmparatorluk Ordusu; Rus topçu birimleri; Rus süvari birimleri; Rus piyade birimleri; Kozak süvari birimleri; Kozak piyade birimleri; Çerkes son direnişi; Abrekler; Yerel köylüler; Abaza gönüllüler
- **Güç:** 250.000; 20.000
- **Kayıp:** Açıklanmadı; 20.000

**Qbaade Muharebesi**, (Ӏаткъуадж зауэ; Гәбаадәы аибашьра; Кра́снополя́нская битва) 1864'te [Rus-Çerkes Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus-%C3%87erkes_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında son [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) ordusu ile [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar) kuvvetleri arasında yapılan bir [son savunma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Son_savunma) muharebesi.[^1][^2][^3][^4] 100.000 kişilik Rus ordusu ile 20.000 kişilik Çerkes ordusu karşı karşıya geldi.[^5][^6][^7][^8] Bu muharebe savaşın son muharebesi olarak kabul edilir.[^9][^10][^11]

## Tarih

![Muharebenin haritası](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7a/ClosingoftheCaucasianWar.jpg)
*Muharebenin haritası (public-domain)*

Muharebe, 1864'te Qbaade'de (Krasnaya Polyana), yerel köylüler ve milislerin yanı sıra atlılardan oluşan 20.000 kişilik Çerkes ordusu ile Kozak ve Rus atlıları, piyade ve topçulardan oluşan 250.000 kişilik bir Rus ordusu arasında gerçekleşti.[^12] Rus kuvvetleri dört taraftan ilerledi. Çerkes güçleri hattı kırmaya çalıştı, ancak birçoğu cepheye ulaşmayı başaramadan Rus topçuları ve piyadeleri tarafından vuruldu. Kalan savaşçılar militan olarak savaşmaya devam ettiler ve kısa sürede yenildiler. Rus ordusu zaferi kutlamaya başladı ve bir askeri-dini geçit töreni düzenlendi.[^13]

[^1]: Grassi, Fabio L.. A new homeland: The Massacre of The Circassians, Their Exodus To The Ottoman Empire and Their Place In Modern Turkey.. Aydin University International.
[^2]: Semen Esadze. Çerkesya'nın Ruslar Tarafından İşgali.
[^3]: Çerkes Soykırımı nedir? 21 Mayıs 1864 Çerkes Sürgünü tarihçesi. <https://www.milliyet.com.tr/gundem/cerkes-soykirimi-nedir-21-mayis-1864-cerkes-surgunu-tarihcesi-2877696>
[^4]: Jineps,2006,ek-1,s.2
[^5]: T.V.Polovinkina, Çerkesya Gönül Yaram.
[^6]: Неизвестные войны России. Взятие Кбааде и завершение Кавказской войны в 1864 г.
[^7]: Nıbe Anzor, 'Çerkes Meclisi 150 Yaşında', (In Turkish)
[^8]: Ufuk Tavkul, "Kazaklar", Birleşik Kafkasya dergisi, Ankara, 2007, Sayı 6-7, sf. 33
[^9]: Semen Esadze. Çerkesya'nın Ruslar Tarafından İşgali.
[^10]: Jineps,2006,ek-1,s.2
[^11]: T.V.Polovinkina, Çerkesya Gönül Yaram.
[^12]: Неизвестные войны России. Взятие Кбааде и завершение Кавказской войны в 1864 г.
[^13]: Grassi, Fabio L.. A new homeland: The Massacre of The Circassians, Their Exodus To The Ottoman Empire and Their Place In Modern Turkey.. Aydin University International.