# Poti Kuşatması (1770-1771) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Poti_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_(1770-1771) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Poti Kuşatması (1770-1771), https://tr.wikipedia.org/wiki/Poti_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281770-1771%29 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Poti_tower._Part_of_Poti_fortress.jpg/1280px-Poti_tower._Part_of_Poti_fortress.jpg) * (ForwarderL at Gürcüce Vikipedi, public-domain)* - **Çatışma:** Poti Kuşatması (1770–1771) - **Parçası:** 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı - **Tarih:** 14 Ekim 1770 – 17 Şubat 1771 - **Yer:** Poti, Osmanlı İmparatorluğu - **Sonuç:** Osmanlı zaferi - **Savaşan:** 25px İmereti Krallığı; 25px Megrelya Prensliği - **Komutan:** Bilinmiyor; Gottlieb Totleben; I. Solomon; II. Katsia Dadiani - **Güç:** 1.000; 2.000'den fazla - **Kayıp:** Bilinmiyor; Ağır **Poti Kuşatması**, [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [İmereti Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mereti_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Megrelya Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Megrelya_Prensli%C4%9Fi) tarafından 14 Ekim 1770 ile 17 Şubat 1771 tarihleri arasında [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) şehri [Poti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Poti)'ye karşı gerçekleştirilen bir askerî [kuşatma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ku%C5%9Fatma)dır. Bu kuşatma [1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın bir parçası olup Osmanlı zaferiyle sonuçlanmıştır.[^1] ## Arka plan Aralık 1757'deki [Hresili Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hresili_Muharebesi)'nin ardından [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), 1758 ile 1766 yılları arasında [İmereti Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mereti_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na birçok kez saldırdı; ancak [I. Solomon](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Solomon)'u boyun eğdiremediler. Sonunda Osmanlılar, İmereti'nin artık Osmanlı'nın bir vasalı değil, Osmanlı himayesinde bağımsız bir krallık olduğuna dair bir antlaşma imzalamak zorunda kaldılar. Osmanlı'ya verilen tek önemli taviz, herhangi bir etnik kökenden 60 kadının yıllık haraç olarak gönderilmesiydi; fakat I. Solomon bu şartı yerine getirmedi.[^2] Mayıs 1769'da ve [1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında, Solomon [Kartli-Kaheti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartli-Kaheti_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) Kralı [II. Erekle](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Erekle) ile görüşmek üzere [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'e gitti. İki kral, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na karşı savaşta kendilerine katılmaları için [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'dan beş alay asker talep etmeye karar verdi. Bu talep, Osmanlılarla yapılacak gelecekteki bir barış antlaşmasında Gürcü çıkarlarının korunması garantisine bağlandı.[^3] Bunun üzerine Ruslar, Ağustos 1769'da General [Gottlieb Heinrich Curt von Totleben](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gottlob_Heinrich_Curt_von_Tottleben) liderliğinde [Moskova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova)'dan (öncelikle küçük ama sonradan büyüyecek olan) bir birlik gönderdi.[^4] [II. Katerina](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Katerina), Totleben'e Gürcü birliklerini mümkün olduğunca Rus birlikleri yerine kullanmasını emretti. Solomon başkentini ([Kutaisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutaisi)) Osmanlılardan geri almak istese de Totleben buna karşı çıkarak Ekim 1769'da [Şorapani](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eorapani)'yi [başarısız bir şekilde](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eorapani_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281769%29) kuşatır. ![Büyük Katerina'nin portresi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/da/Empress_Catherine_The_Great_circa_1770_%28D.G._Levitsky%29.JPG) *Büyük Katerina'nin portresi (Dmitry Levitzky, public-domain)* ## Kuşatma öncesi Büyük Katerina, [Gottlieb Totleben](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gottlob_Heinrich_Curt_von_Tottleben)'in davranışları ve [I. Solomon](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Solomon) ile [II. Erekle](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Erekle) arasındaki sürekli çekişmelerden haberdar olmuştu. Her iki kraldan da şikayet mektupları almasına rağmen, Totleben'in tecrübeli bir saha komutanı olduğunu belirterek onları Totleben'in tavsiyelerini dinlemeye zorladı. Rusya'nın Gürcistan seferinin Gürcü kralları ile Totleben arasındaki sürekli çatışmalar nedeniyle kendi kendini yok edebileceğinden endişelenen Büyük Katerina, 9 Temmuz 1770 tarihinde Yüzbaşı Gürcistan'daki durumu rapor etmek üzere kişisel temsilcisi olarak atadı. Ona Ivan Lvov gibi diğer subaylar ve yüzbaşılar eşlik etti. [Katolikos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katolikos) gibi kayda değer kişiler de görevinde kendisine yardımcı oldu. ![18. yüzyıla ait II. Erekle portresi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/49/Eraclio_II_re_di_Georgia_ii.jpg) *18. yüzyıla ait II. Erekle portresi (en:User:Kober, public-domain)* Totleben, [Rus İmparatorluk Donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorluk_Donanmas%C4%B1)'na [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'de bir dayanak sağlamak amacıyla önemli liman şehri [Poti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Poti)'yi almak istedi.[^5] Bu hedefle yanında Kral [I. Solomon](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Solomon) ve Prens [II. Katsia Dadiani](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Katsia_Dadiani) güçleri ile birlikte, binlerce askerle tarihinde [Poti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Poti)'ye doğru yürüdü. ![Osmanlı-Rus sınırının kırmızı çizgiyle gösterildiği haritası](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/db/Russian_atlas_of_Europe_in_1745_Caucasus_and_the_Black_Sea.jpg) *Osmanlı-Rus sınırının kırmızı çizgiyle gösterildiği haritası (Russian\_atlas\_of\_Europe\_in\_1745.jpg : РАН (Russian Academy of Science) derivative work: Geagea ( talk ), public-domain)* ## Kuşatma Poti'ye ulaşan Totleben şehri hemen kuşattı. Ancak kuşatma uzayıp aylarca sürecekti. Bir süre boyunca I. Solomon, Poti'ye ulaşması amaçlanan Osmanlı yardımlarını [Gurya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Guria)'da engelledi. Nikolai Iazikov 5 Şubat 1771 tarihinde Şansölye yazdığı bir mektupta "sürekli top ve tüfek atışı altında yaşadıklarını" ve "tek kurtuluşlarının düşmanın kendilerini affetmesi olduğunu" belirtti. Bu noktada, başlangıçta 2.000'in üzerinde olan [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kuvveti, büyük ölçüde hastalıklar ve erzak eksikliği nedeniyle 1.200'e düşmüştü. Diğer yandan Totleben, çevresindekilerle sürekli tartışıyordu.[^6] ![Gottlieb Heinrich Curt von Totleben portresi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8f/Curt_Heinrich_von_Tottleben.jpg) *Gottlieb Heinrich Curt von Totleben portresi (Johann Friedrich Rosbach, public-domain)* Uzayan kuşatma başarısızlıkla sonuçlanınca, I. Solomon Totleben'i şehirden çekilmeye zorlamaya çalıştı. Buna karşılık Totleben, [Megrelya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Megrelya) ve [Gurya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Guria) soylularını Solomon'a karşı isyana teşvik etmeye çalıştı.[^7] Ancak bu girişimin herhangi bir sonucu olmadan önce, bazı subayları tarafından [Sankt-Peterburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg)'daki imparatorluk sarayına şikayet edildi. Iazikov, düzenli olarak Şansölye Nikita Panin'e bu mesele hakkında yazılar gönderdi ve bir mektubunda şöyle diyordu: "Kont \[Totleben\], burada kalan son kişi dahil hiç kimse tarafından çekilebilir durumda değil ve açıkçası, eğer Kont burada gelecek kampanya için kalırsa, \[bizi\] yalnızca kötülük bekliyor". Panin, bu raporu [Büyük Katerina](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Katerina)'ya gösterdi ve bu durum Totleben'in görevden alınarak 24 Ocak 1771 tarihinde Rusya'ya itibarsız şekilde geri çağrılmasına neden oldu. ![18. yüzyıla ait bir Nikita Panin portresi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Panin_NI.jpg/1280px-Panin_NI.jpg) *18. yüzyıla ait bir Nikita Panin portresi (public-domain)* Totleben, nihayetinde 17 Şubat 1771 tarihinde Poti kuşatmasını kaldırmak zorunda kaldı. Birden fazla faktör (örneğin yaygın hastalıklar ve aşırı erzak eksikliği) bu yenilgiye katkıda bulunsa da, Totleben bölgeden çekilme kararını 14 Şubat'ta, ([Abhazya Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhazya_Prensli%C4%9Fi)'nin prensi) liderliğindeki 6.000 kişilik[^8] Osmanlı-Abhaz kuvvetinin Poti garnizonuna yardım için geldiğini öğrenince aldı. ## Kuşatma sonrası [Totleben](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gottlob_Heinrich_Curt_von_Tottleben), [Poti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Poti)'yi ele geçiremediğinde, bunu [I. Solomon](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Solomon) ve [II. Katsia Dadiani](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Katsia_Dadiani)'ye bağladı ve yazdığı bir mektupta onları şehri terk etmesi için baskı yapmakla ve kendisine yeterince yardım etmemekle suçladı. Gerçekte ise Totleben, hem [Ahıska Paşası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1ska_Sanca%C4%9F%C4%B1)'nın doğu Gürcistan'daki [İmereti Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mereti_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na yaptığı saldırı hem de Osmanlı-Abhaz ortak kuvvetlerinden oluşan 6.000 kişilik bir ordunun garnizona yardım için yola çıkması nedeniyle geri çekilmek zorunda kalmıştı.[^9][^10] ![Ahıska Paşalığı'nın (Çıldır Eyaleti'nin) Osmanlı İmparatorluğu içindeki konumu](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Cildir_Eyalet%2C_Ottoman_Empire_%281795%29.png/1280px-Cildir_Eyalet%2C_Ottoman_Empire_%281795%29.png) *Ahıska Paşalığı'nın (Çıldır Eyaleti'nin) Osmanlı İmparatorluğu içindeki konumu (Underlying lk, CC-BY-SA-3.0)* Totleben, [Sankt-Peterburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg)'a itibarsız bir şekilde çağrılmasına rağmen cezalandırılmak bir yana, İmparatoriçe tarafından ödüllendirildi.[^11] Bu sırada, Gürcistan'daki [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sefer kuvvetlerinin komutası Tümgeneral devredildi. Sukhotin Mayıs 1771'de Gürcistan'a vardığında Rus askerlerinin "çıplak, atsız ve neredeyse silahsız" olduğunu gördü. Ancak Sukhotin, Totleben'den daha iyi değildi. I. Solomon ve II. Erekle ile daha kötü ilişkiler geliştirdi ve onların tavsiyelerini ciddiye almadı. Totleben gibi, yerel halk tarafından da sevilmiyordu.[^12] Sukhotin, I. Solomon'un itirazlarına rağmen 1771 yazında Poti'yi 4.000 askerle [kuşattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Poti_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281771%29). Ancak ordu kampında [sıtma](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1tma)nın yayılması sonucu ordusunun yarısının (2.000 asker)[^13] ölmesi üzerine geri çekilmek zorunda kaldı.[^14] Sukhotin'in kendisi de hastalığa yakalandı ancak iyileşmeyi başardı. Gürcistan'daki sefer harekâtının büyük ölçüde başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından [Büyük Katerina](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Katerina), Rusya'nın 1769'da [Kafkaslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'a ilk kez girmesinden sonra Mayıs 1772'de askerlerin çekilmesini emretti.[^15] Bu durumu fırsat bilen [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), Süleyman Paşa'nın liderliğinde[^16] [Kobuleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kobuleti)'yi ele geçirerek [Trabzon Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_Vilayeti)'ne kattı.[^17] ![Gürcistan haritası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Georgia_in_1775_%28Carte_de_la_Georgie%29.jpg/1280px-Georgia_in_1775_%28Carte_de_la_Georgie%29.jpg) *Gürcistan haritası (Paolo Santini, public-domain)* [^1]: Tao-Klarjeti. Historical and Cultural Essays. Artanuji Publishing, 2018, s. 203. [^2]: მარიამ ლორთქიფანიძე, ოთარ ჯაფარიძე, დავით მუსხელიშვილი, როინ მეტრეველი (2012). საქართველოს ისტორია [Gürcistan Tarihi] (Gürcüce). c. III, Tiflis. s 398. [^3]: Tabuashvili, Apolon. The Issue of Georgian Captives in the Crimea in the 18th Century. Kimmeria Publishing House, 2018, s. 331. [^4]: Shirokorad, Aleksandr B.. Rusların Gözünden 240 Yıl Kıran Kırana Osmanlı Rus Savaşları. Selenge Yayınları, 2009, s. 141. [^5]: Davies, Brian L.. The Russo-Turkish War, 1768–1774: Catherine II and the Ottoman Empire. Bloomsbury, 2016, s. 134. [^6]: Грамоты и другие исторические документы XVIII столетия относящиеся к Грузии. Типография В. Киршбаума, 1891, s. XXII-XXIII. [^7]: Davies, Brian L.. The Russo-Turkish War, 1768–1774: Catherine II and the Ottoman Empire. Bloomsbury, 2016, s. 134. [^8]: Georgia , Ivan Sytin. Askerî Ansiklopedi, Cilt 8, Vasily Fedorovich Novitsky (ed.). [^9]: Georgia , Ivan Sytin. Askerî Ansiklopedi, Cilt 8, Vasily Fedorovich Novitsky (ed.). [^10]: Beradze, Tamaz. ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5. Metsniereba, 1980, s. 444. [^11]: Lordkipanidze, G.. Грузины в войнах Персидской, сманской и Российской империи (1600–1918). Georgian National Academy of Sciences, 2020, s. 88. [^12]: Assatiani, Nodar. History of Georgia. From Ancient Times to the Present Day. Publishing House Petite, 2009, s. 173. [^13]: Lordkipanidze, G.. Грузины в войнах Персидской, сманской и Российской империи (1600–1918). Georgian National Academy of Sciences, 2020, s. 88. [^14]: Davies, Brian L.. The Russo-Turkish War, 1768–1774: Catherine II and the Ottoman Empire. Bloomsbury, 2016, s. 134. [^15]: Davies, Brian L.. The Russo-Turkish War, 1768–1774: Catherine II and the Ottoman Empire. Bloomsbury, 2016, s. 134. [^16]: Allen, William E. D.. A History of the Georgian People: From the Beginning Down to the Russian Conquest in the Nineteenth Century. Routledge, 2023, s. 207. [^17]: Assatiani, Nodar. History of Georgia. From Ancient Times to the Present Day. Publishing House Petite, 2009, s. 173.