# Porbajın > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Porbaj%C4%B1n > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Porbajın, https://tr.wikipedia.org/wiki/Porbaj%C4%B1n (CC-BY-SA-4.0) ![Rusya Başbakanı Vladimir Putin ile Monako Prensi II. Albert'in bölgeye düzenlediği bir geziden görünüm (Ağustos 2007)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Vladimir_Putin_in_Tuva_2007-24.jpg/1280px-Vladimir_Putin_in_Tuva_2007-24.jpg) *Rusya Başbakanı Vladimir Putin ile Monako Prensi II. Albert'in bölgeye düzenlediği bir geziden görünüm (Ağustos 2007) (Presidential Press and Information Office, CC-BY-4.0)* **Por-Bajın** ([Tuva Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuvaca): Пор-Бажың, (Пор-Бажын) Günümüzde [Tuva Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva_Cumhuriyeti)nde bulunan [Uygur Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygur_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) devrinde yapıldığı araştırmacılar tarafından söylenen eski yapının adıdır. Tuva'daki bir göl olan [Tere-höl](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tere_g%C3%B6l)ün ortasında bir adacıkta yer almaktadır.[^1] Bu Porbajın sözü [Tuva Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuvaca)nde "pişirilmiş topraktan ev" gibi bir anlama gelmektedir.[^2] Rusya Federasyonu politikacılarından Tuva Türkleri kökenli [Sergey Şoygu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sergey_%C5%9Eoygu)'nun yoğun çabaları ile anıt müze haline getirilmiştir. 8. yüzyılda inşa edildiği düşünülen bu mimari yapı hakkında [Macaristan milli müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Ulusal_M%C3%BCzesi)'den Istvan Fodor'a göre, Türklerin günlük yaşamlarının geçtiği gizli bir yapıdır.[^3] Bu teoriler içinde türlü görüşler de vardır. Bir kale, saray, tapınak, gözlemevi diyen araştırmacılar da görülür.[^4] Burada yapılan gözlemlerde kişilere ait ayak izleri[^5] ve kil tabletlerin içinde rengarenk çizimler görülür.[^6] Kale surlarının iç duvarlarının ortasında binalar, evlerin merkezi bir sokağa çıkış yolları planlı bir yapı olduğunu ortaya çıkarır. Kalenin toplam alanı 3.3 hektardır. Düzenli imar edilmiş dikdörtgen duvarlar 8 m'ye kadar yükselir. Tuğla kalıntılardan anlaşıldığı kadarıyla güneyden kuzeye 158 metre, batıdan doğuya 211 metre uzanır. 13 Ağustos 2007 yılında Porbajın'ın ziyaretçileri arasında [Rusya Cumhurbaşkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Cumhurba%C5%9Fkan%C4%B1) [Vladimir Putin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vladimir_Putin) ve [Monako](https://turkipedia.org/tr/wiki/Monako) prensi [Alber II](https://turkipedia.org/tr/wiki/II_Alber_%28Monako_prensi%29) vardır.[^7] 1891 yılında [Minusinsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minusinsk)müzesi çalışanı Dmitriy Klements Porbajın kale kalıntılarını keşfetmiştir. 1957-1963 yıllarında adaya düzenlenen arkeolojik keşifler içinde [profesör](https://turkipedia.org/tr/wiki/Profes%C3%B6r)lerden Sevyan Vaynşteyn de vardı, kendisi Etnoloji ve antropoloji enstitüsünde görevliydi.[^8] ## Dış bağlantılar - [More photographs](https://web.archive.org/web/20110317013535/http://archive.kremlin.ru/events/photos/2007/08/140910.shtml) 2007 yılında Por-Bajın'a Vladimir Putin'in seyahati. - [Gizemli göl Tere göl](http://www.rg.ru/2007/01/19/tere-hol.html) статья в [Российской газете](https://turkipedia.org/tr/wiki/%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0) - [Antik şehir Bor-Bajın (bölüm)](http://www.outdoors.ru/region/tuva/tuva54.php) - [2005—2010 yıllarında Tuva kültürel kalkınması](http://gov.tuva.ru/news/viewnews.php?ne_id=1291) - [Tere göl fotoğrafları](http://www.artlib.ru/index.php?id=11&idp=15&fp=2&uid=1936&iid=20479&idg=0&user_serie=0) - [Tuvada arkeolojik buluntular](http://centerasia.ru/ca2004/news/print.php?id=1092975487&archive=1093509624) - [Por Bajın Tuva folklorü](https://web.archive.org/web/20070927042256/http://www.skazka.com.ru/people/tuvinskie/0000034tuvinskie.html) - [Tere gölde günlük](https://web.archive.org/web/20070930121319/http://www.dww.ru/Article.aspx?id=28) - [Por-Bajın fotoğraflar ve yeni gerçekler](http://blog.ukladokopa.ru/2009/09/18/крепость-пор-бажын/) [^1]: Por-Bazhyn Archeological Expedition in Tuva Prepared. 1 Nisan 2007. [^2]: celal görgeç, açıklamalı manavgat ağzı sözlüğünde por sözü çorak toprak anlamına gelmektedir. [^3]: Por-Bazhyng, the Uygur Forstress in Tuva. 20 Ağustos 2008. [^4]: Por-Bazhyng, the Uygur Forstress in Tuva. 20 Ağustos 2008. [^5]: Путин и князь Монако осмотрели место раскопок крепости Порт-Бажын. 13 Ağustos 2007. [^6]: Путин и князь Монако осмотрели место раскопок крепости Порт-Бажын. 13 Ağustos 2007. [^7]: Путин и князь Монако осмотрели место раскопок крепости Пор-Бажын. — РИА Новости. [^8]: Исследования на сайте Культурного фонда «Крепость Пор-Бажын»