# Poğaça

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Po%C4%9Fa%C3%A7a
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Poğaça, https://tr.wikipedia.org/wiki/Po%C4%9Fa%C3%A7a (CC-BY-SA-4.0)

![Lor peyniri ve dere otu ile doldurulmuş poğaça](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Turkish_pogachas.jpg/1280px-Turkish_pogachas.jpg)
*Lor peyniri ve dere otu ile doldurulmuş poğaça (E4024, CC-BY-SA-4.0)*

- **Adı:** Poğaça
- **Ülke:** Türkiye
- **Türü:** çörek
- **Malzemeler:** Beyaz un veya tam buğday unu, genellikle maya, yumurta, tereyağı
- **Çeşitleri:** Beyaz peynirli iç harcı, sucuk, pastırma, kıyma, patates, zeytin
- **Kalori miktarı:** 45 gr'da 196 kcal

![poğaça](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/06/Po%C4%9Fa%C3%A7a_bread.jpg)
*poğaça (Başak, CC-BY-SA-2.0)*

![Anne poğaçası](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c5/Anne_po%C4%9Fa%C3%A7as%C4%B1.jpg)
*Anne poğaçası (Samizambak, CC-BY-SA-4.0)*

![Macar peynirli poğaça](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7f/Hungarian_Pog%C3%A1csa.jpg)
*Macar peynirli poğaça (robot-girl, CC-BY-SA-2.0)*

**Poğaça**, bir [çörek](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C3%B6rek) türüdür. [Balkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_mutfa%C4%9F%C4%B1), [Levant](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_mutfa%C4%9F%C4%B1) ve [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macar_mutfa%C4%9F%C4%B1) mutfaklarında bulunur, mayalı veya mayasız yapılabilir. Genellikle [buğday](https://turkipedia.org/tr/wiki/Triticum) [un](https://turkipedia.org/tr/wiki/Un)undan yapılır, ancak [arpa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arpa) ve bazen [çavdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avdar) eklenebilir. Poğaçanın içi haşlanmış patates, pişmiş kıyma, zeytin veya peynirle doldurulabilir. Poğaça hamurunda susam, siyah çörek otu veya kurutulmuş dereotu gibi tahıllar ve otlar bulunabilir veya üstüne serpilebilir.

## Etimoloji

[İtalyanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanca)da "külde pişmiş küçük hamur işi" anlamına gelen *focaccia* kelimesinden Türkçeye geçmiştir.[^1]

![Macaristan'dan pogácsa. Tipik çeşitleri patates, peynir veya çıtır çıtır (ing:cracklings) ile hazırlanır.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7f/Hungarian_Pog%C3%A1csa.jpg)
*Macaristan'dan pogácsa. Tipik çeşitleri patates, peynir veya çıtır çıtır (ing:cracklings) ile hazırlanır. (robot-girl, CC-BY-SA-2.0)*

Kelimenin kökeni, temelde [Latince](https://turkipedia.org/tr/wiki/Latince) *Dil|la|panis focacius*, yani ocakta veya şöminede (*Dil|la|focus*) pişirilen ekmek (*Dil|la|panis*) kelimesinden, [Bizans Yunancası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_%C3%87a%C4%9F_Yunancas%C4%B1) πογάτσα (pogátsa) yoluyla, [Güney Slav dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_Slav_dilleri)ne *pogača* / погача* olarak girmiştir.cn|date=January 2021*

Bir çeşidi *pogačice* (küçültme hali) olarak bilinir, [Bosna Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek), [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan), [Hırvatistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1rvatistan), [Kosova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova), [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F), [Kuzey Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Makedonya), [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan), [Slovenya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Slovenya) ve [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'de (burada **poğaça** denir) yenen bir tür [puf böreği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Puf_b%C3%B6re%C4%9Fi)dir; *karaköy* gibi çeşitleri de vardır. Avusturya'da *pogatschen* ve Slovakya'da *pagáče* denir.

Diğer dillerde de benzer isimlerle bilinir: **pogácsa** ([Macarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarca)), **pogace** ([Rumence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumence)), μπουγάτσα μπουγάτσα **bughátsa** ([Yunanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca)), [Bulgarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgarca), [Makedonca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makedonca) ve [Sırp Kiril Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp%C3%A7a): dil|sr-Cyrl|погача, [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) بغاجة (baghajah).

![Slovenya mutfağından belokranjska pogača](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Belokranjska_pogaca.jpg/1280px-Belokranjska_pogaca.jpg)
*Slovenya mutfağından belokranjska pogača (Rude, CC-BY-SA-3.0)*

Sloven pogačası, yerel olarak "*belokranjska pogača*", "*ocvirkovca*", "*gerpa*", "*oprešak*" ve "*postržjača*" gibi çeşitli isimlerle bilinen Beyaz Carniola ve Prlekija'dan gelen bölgesel bir yiyecektir. Doldurulmuş tuzlu hamur işi yerine bu yiyecek genellikle ocvirki ile kaplı geleneksel bir [yassı ekmek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yass%C4%B1_ekmek) türüdür.

## Tarihçe

İlknur Haydaroğlu'nun 2009 yılında yayınlamış olduğu Osmanlı Saray Mutfağından Notlar kitabında Sultan III. Murat döneminden poğaçanın önemli konuklar için hazırlandığı, sofralarda yer aldığını ve bohça olarak adlandırdığını bildirmektedir. Bunun yanı sıra çeşitli, yörelerde çeşitli şekilde poğaçaların hazırlandığını belirtmiştir.

## Hamur işi

![Türk çayı ve peynirli poğaça](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Turkish_tea_and_po%C4%9Fa%C3%A7a.jpg/1280px-Turkish_tea_and_po%C4%9Fa%C3%A7a.jpg)
*Türk çayı ve peynirli poğaça (E4024, CC-BY-SA-4.0)*

Farklı yöreler poğaçanın biraz farklı çeşitlerini yapar ve bu nedenle çok çeşitli dokular ve tatlar vardır. Bazıları sadece yaklaşık 22 mm çapında, bazıları da daha büyüktür. Diğerlerinin içinde ufalanan [scone](https://turkipedia.org/tr/wiki/Scone) benzeri kıvam vardır, diğerleri ise taze bir akşam yemeği ekmeği veya kruvasan gibi daha yumuşaktır.[^2]

Hamurun içine birçok farklı malzeme konulabilir, fırına verilmeden önce orta sertlikte taze [peynir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Peynir)ler, yaşlandırılmış kuru sert peynir (ler), çıtır [domuz eti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Domuz_eti) (*tepertő*), [lahana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahana), [karabiber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karabiber), tatlı veya acı [kırmızı biber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paprika), [sarımsak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1msak), [kırmızı soğan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rm%C4%B1z%C4%B1_so%C4%9Fan), kimyon tohumu, [susam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Susam) tohumu, [ayçiçeği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C3%A7i%C3%A7e%C4%9Fi) veya haşhaş tohumu poğaçanın üzerine serpilebilir veya her ikisi de yapılabilir:

![Domuz etli çıtır pogaça](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/82/Pog%C3%A1csa_Budapest_cropped.jpg)
*Domuz etli çıtır pogaça (Top Budapest, CC-BY-SA-2.0)*

[Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan)'da kültürel bir spesiyalite ve Hungarikum olarak kabul edilir. Küçük yassı ekmeklerden evrilmiştir. Hamur işi Türklerden alınmış olsa da, domuz kabuklu pogácsa (tepertős pogácsa) gibi birçok çeşidi Macaristan'da doğmuştur ve [Orta Çağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_%C3%87a%C4%9F)'dan beri popüler bir yiyecek olmuştur.[^3] Popüler tatlar arasında patates, peynir, domuz pastırması, [tejföl](https://turkipedia.org/tr/wiki/Smetana), túró, juhtúró, Haşhaş tohumu (mákos pogácsa), kırmızı biber (paprikás pogácsa), kabak çekirdeği, [ramson](https://turkipedia.org/tr/wiki/Allium_ursinum) ve lahana bulunur.

[Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) Piarist rahibi Kristóf Simai'nin 1795-1799 yılları arasında [Selmecbánya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bansk%C3%A1_%C5%A0tiavnica)'da yazdığı yemek kitabında ballı pogácsa, tereyağlı pogácsa, baharatlı çörekler ve çikolatalı çörekler gibi çok çeşitli pogácsalar yer almaktadır.[^4]

Macaristan'da *boszorkánypogácsa* (cadıların pogácsa'sı) da popülerdir, küçük, tatlı, genellikle yaban mersini veya şeftali reçeli veya vanilya dolgulu bir bisküvidir.

[Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_mutfa%C4%9F%C4%B1) ve [Türk mutfağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_mutfa%C4%9F%C4%B1)nda *poğaça*, [beyaz peynir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyaz_peynir) veya siyah zeytin, patates, soğan veya kıyma gibi diğer dolgularla doldurulabilir.[^5]

Mayasız poğaça, yumuşak poğaça, kuru poğaça gibi çeşitleri bulunmaktadır.

[Mücebbene](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCcebbene) Endülüs mutfağında yapılan bir çeşit poğaçadır.[^6]

### Türkiye'de Yörelere Göre Çeşitleri

**Karaköy** **poğaçası**, İstanbul [Karaköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karak%C3%B6y)'de yapılan poğaça çeşitidir.[^7]

## Kültürde

Macaristan'da çoğu pastanede ve metro istasyonunda bulunur. Ayrıca Macar kültürünün önemli bir parçasıdır. Örneğin **Hamubasűlt Pogácsa**, açık ateşin közlerinde yapılan bir pogácsa, kahramanın çantasında bu tek şeyi taşıyarak bir yolculuğa çıktığı Macar halk masallarında sıklıkla görülür. Aynı zamanda yetişkinliğin sembolüdür çünkü mezunlara hayat yolculuklarına başlamaları için benzer bir çanta (tarisznya) verilir. Bunlar Mezuniyet sırasında verilir (*Ballagás,* kelime anlamıyla: gezinme) ve bunu bütün gün yanlarında taşırlar.

## Ayrıca bakınız

- [Boyoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Boyoz)
- [Kumru (yiyecek)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumru_%28yiyecek%29)
- [Nokul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nokul)
- [Pirojki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirojki)

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.nisanyansozluk.com/?k=po%C4%9Fa%C3%A7a>
[^2]: English Scones Online. <https://hummingbirdtearoom.com/>
[^3]: Hungarikumok. www.hungarikum.net. <https://www.hungarikum.net/index3.php?action=tartalom&kategoria=26>
[^4]: Simai, Kristóf (Márton); früher Sima. dx.doi.org. <http://dx.doi.org/10.1553/0x00284a65>
[^5]: Flower Poğaça Rolls. King Arthur Baking. <https://www.kingarthurbaking.com/recipes/flower-pogaca-rolls-recipe>
[^6]: Endülüs yemek kültürü: Tucibî’nin tarifleri. 18 Nisan 2022. <https://indyturk.com/node/499141/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/end%C3%BCl%C3%BCs-yemek-k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC-tucib%C3%AE%E2%80%99nin-tarifleri>
[^7]: Abdülhak Şinasi Hisar'ın eserlerinde geçmiş zaman ve İstanbul. <https://www.google.com.tr/books/edition/Abd%C3%BClhak_%C5%9Einasi_Hisar_%C4%B1n_eserlerinde/ax9kAAAAMAAJ?hl=tr&gbpv=1&bsq=Karak%C3%B6y+Po%C4%9Fa%C3%A7as%C4%B1&dq=Karak%C3%B6y+Po%C4%9Fa%C3%A7as%C4%B1&printsec=frontcover>
