# Plevne Marşı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Plevne_Mar%C5%9F%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Plevne Marşı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Plevne_Mar%C5%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) **Plevne Marşı** veya **Osman Paşa Marşı**, [Plevne Savunması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Plevne_Savunmas%C4%B1)'nda [Osmanlı birliklerinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) komutanlığını yapan [Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_Osman_Pa%C5%9Fa)'yı konu alan marş.[^1] Makamı [Kürdî](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrd%C3%AE),[^2] tonu [*Con tristezza*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Con_tristezza)***dır.***[^3]*** Bu tonun adı ***[***İtalyanca***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanca)*** olup *****üzgünlük ile***** anlamına gelmektedir.***[^4] ## Tarihçe 1910 yılında marş, bugünkü sözlerinden biraz değişik hâliyle *Eski Plevne Marşı* adı altında Hafız Yaşar Bey ve Saz Heyeti tarafından seslendirildi ve kayıtlara marşın bestesinin [Mehmet Ali Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Ali_Bey_%28bestek%C3%A2r%29)'e ait olduğu geçti.[^5][^6] Fakat başka kaynaklar marşın sözlerinin Mithat Efendi'ye ve bestesinin de [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) asıllı [Dikran Çuhacıyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dikran_%C3%87uhac%C4%B1yan)'a ait olduğu aktarmaktadır. Bazı kaynaklar ise marşın sözlerinin Georges Pera'ya, müziğinin de Edouard Taxim'e ait olduğunu yazmaktadır ve bu isimlerin gerçek şahısların takma adı olduğu bilinmektedir.[^7] ### 27 Mayıs Darbesi [27 Mayıs Darbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/27_May%C4%B1s_Darbesi) döneminde marşa [Demokrat Parti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demokrat_Parti_%281946%29) yönetimini eleştiren dizeler eklendi ve marş siyasal bir anlam kazandırıldı.[^8] Marşın bu değiştirilmiş şekli, 28-29 Nisan 1960 tarihindeki olaylardan itibaren birçok darbe öncesi sokak gösterilerinde söylendi.[^9] Ayrıca Marş, [Yassıada Duruşmaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yass%C4%B1ada_Yarg%C4%B1lamalar%C4%B1)'nın yayınlandığı [Feridun Fazıl Tülbentçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Feridun_Faz%C4%B1l_T%C3%BClbent%C3%A7i), [Orhan Birgit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Birgit) ve [Bedii Faik Akın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedii_Faik_Ak%C4%B1n) tarafından hazırlanan *Yassıada Saati* adlı radyo programının fon müziği olarak kullanıldı.[^10] ## Dış bağlantılar - [Alt Yazılı Plevne Marşı Dinle](http://www.youtube.com/watch?v=PQLAMVEOE0g) - [Dinle](https://www.youtube.com/watch?v=Oovg2fzn9vo) ([TSK](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri), [Armoni Mızıkası](https://turkipedia.org/tr/wiki/TSK_Armoni_M%C4%B1z%C4%B1kas%C4%B1_Komutanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)) - [Dinle](http://www.youtube.com/watch?v=jD_e2SIt8mc) (Hafız Yaşar Bey) [^1]: Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi. 1986, s. c. 18, s. 9433. [^2]: Yılmaz Öztuna. Türk mûsikîsi akademik klasik Türk sanʼat mûsikîsiʼnin ansiklopedik sözlüğü. 2006, s. s. 35. [^3]: Etem Üngör. Türk marşları. 1966, s. s. 176. [^4]: William Lines Hubbard. American history and encyclopedia of music. 1910, s. c. 10, s. 126. [^5]: Etem Üngör. Türk marşları. 1966, s. s. 176. [^6]: Osmanlı Marşları: The Ottoman Military Music in 78 rpm Records, Muammer Karabey Koleksiyonu Book & CD, Kalan. [^7]: Metin And. Osmanlı Tiyatrosu. 1976, s. s. 83. [^8]: 10'uncu Yıl Marşı. 17 Kasım 2001. [^9]: Oktay Akbal. Yüzyıldır umutsuzluk. 1991, s. s. 24. [^10]: Soner Yalçın. Efendi. 2004, s. s. 528.