# Pirizade Mehmed Sahib Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirizade_Mehmed_Sahib_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Pirizade Mehmed Sahib Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Pirizade_Mehmed_Sahib_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Makam:** Osmanlı Şeyhülislamı
- **Dönembaşı:** 1745
- **Dönemsonu:** 1746
- **Öncegelen:** Feyzullahefendizade Mustafa Efendi
- **Sonragelen:** Hayatizade Mehmed Emin Efendi
- **Doğum tarihi:** 1674
- **Ölüm tarihi:** 1749
- **Yattığı yer:** Karacaahmet Mezarlığı, İstanbul
- **Meslek:** Din alimi
- **Dini:** İslam

**Pirizade Mehmed Sahib Efendi** (d. 1674 - ö. 1749) 64. Osmanlı [şeyhülislam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh%C3%BClislam)ı ve 18. yüzyılın tanınmış alim ve şairlerindedir. [İbn-i Haldun](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_Haldun)'un [Mukaddime](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mukaddime)sini Türkçeye ilk çeviren kişi olarak tanınmıştır.

## Yaşamı

1674'te Yeniçeri ocağının Katar ağalarından Pîrî Ağanın oğlu olarak İstanbul'da dünyaya geldi. Pirizade lakabı buradan gelir. Dönemin ileri gelen alimlerinden dersler aldı. Çeşitli medreselerde dersler verdi, [Müteferrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_M%C3%BCteferrika) matbaasında düzeltmenlik, Anadolu ve Rumeli kazaskerliği, kadılık ve evkaf müfettişliği görevlerinde bulundu. [Daltaban Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Daltaban_Mustafa_Pa%C5%9Fa), [Rami Mehmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%A2mi_Mehmed_Pa%C5%9Fa), [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed) ve [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud)'a özel imamlık ve şehzadelere hocalık yaptı. I. Mahmud döneminde 1745'te şeyhülislam yapıldı. Ancak hastalığı ve yaşlılığı nedeniyle azledildi. [Hac](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac)ca gitti ve dönüşünde kısa süre Gelibolu, Tekirdağ ve Üsküdar'da yaşadı. 25 Haziran 1749'da öldü.[^1]

Mukaddime ilk olarak onun sayesinde Türkçeye çevrildi. Ancak eserin ilk beş bölümünü yapabildi. Kalan 6. bölümü ise [Ahmet Cevdet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Cevdet_Pa%C5%9Fa) tamamladı. Bunun dışında çok sayıda Arapça, Farsça ve Osmanlıca şiir de kaleme aldı. Şiirlerinde Sahib mahlasını kullandı.[^2]

[^1]: Köse, Saffet. Şeyhülislam Piri Mehmet Efendi'nin.... İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. <http://www.islamhukuku.com/Uploads/Sayilar/ihad%205__(p421-432)388.PDF>
[^2]: Köse, Saffet. Şeyhülislam Piri Mehmet Efendi'nin.... İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. <http://www.islamhukuku.com/Uploads/Sayilar/ihad%205__(p421-432)388.PDF>
