# Peynir helvası

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Peynir_helvas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Peynir helvası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Peynir_helvas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Çanakkale peynir helvası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Peynir_helvas%C4%B1.JPG/1280px-Peynir_helvas%C4%B1.JPG)
*Çanakkale peynir helvası (Vikiçizer, CC-BY-SA-4.0)*

- **Adı:** Peynir helvası
- **Ülke:** Türkiye
- **Türü:** Tatlı
- **Tipi:** Helva

**Peynir helvası**, bir çeşit helvadır.

## Yörelere göre çeşitleri

### Çanakkale peynir helvası

![Çanakkale peynir helvası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Peynir_helvas%C4%B1_2.JPG/1280px-Peynir_helvas%C4%B1_2.JPG)
*Çanakkale peynir helvası (Vikiçizer, CC-BY-SA-4.0)*

Çanakkale Peynir helvası, ana malzemeleri olan [peynir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Peynir), [un](https://turkipedia.org/tr/wiki/Un), [şeker](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeker), [su](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su) ya da [süt](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCt), [margarin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Margarin) ve sıvı yağ ile yapılmaktadır. Yağlı, tuzsuz [koyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyun) peyniri kullanılması önemlidir. Yine de yöreye göre peynir tercihi ve buna dayalı olarak yapılış biçimi farklılaşabilmektedir ama muhakkak peynirin tuzsuz olması gerekmektedir. Genel olarak peynir küçük parçalar halinde hafif ateşte eritilir. Un kavrulup şekerli su ilave edildikten sonra bu karışıma eritilen peynir de eklenir. Peynir helvası sıcak tüketilen bir tatlı türüdür. Çanakkale'ye ait bir tatlıdır. Fırınlanmış ve fırınlanmamış olmak üzere iki şekilde tüketime sunulur.[^1]

### Erzurum peynir helvası

Erzurum Peynir Helvası malzemeleri [civil peynir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C3%A7il)i, buğday unu veya kepekli un, süt kaymağı ve tuzdur. Erzurum Peynir Helvası 16.07.2021 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^2]

### Tekirdağ peynir helvası

Tekirdağ Peynir Helvası malzemeleri, beyaz şeker, tuzsuz peynir telemesi, buğday unu ayçiçek yağı, renklendirici(E160a (karoten)) veya yumurta sarısıdır. Tekirdağ Peynir Helvası 09.09.2020 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^3]

### Şanlıurfa pendirli helvası / Şanlıurfa peynirli helvası

**Şanlıurfa pendirli helvası** veya **Şanlıurfa peynirli helvası**, [Şanlıurfa mutfağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eanl%C4%B1urfa_mutfa%C4%9F%C4%B1)na özgü bir peynir helvası çeşididir. Un, şeker, su, [Urfa peyniri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urfa_peyniri) ve [Şanlıurfa sadeyağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eanl%C4%B1urfa_sadeya%C4%9F%C4%B1) kullanılarak hazırlanır.[^4] Geleneksel hazırlama yönteminde un sadeyağda kavrulur ve şekerli suyla karıştırılır. Dilimlenmiş tuzsuz Urfa peyniri, helvanın ortasına yerleştirilerek üzeri sıcak helvayla kapatılır; peynir eridikten sonra karıştırılarak servis edilir.[^5]

Şanlıurfa'nın geleneksel yemek kültüründe yer alan peynirli helva, özellikle bahar aylarıyla ilişkilendirilen tatlılardan biridir.[^6] Şanlıurfa'da ilkbahar ve yaz aylarında gerçekleştirilen geleneksel [dağ yatısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sohbet_toplant%C4%B1s%C4%B1) toplantılarında geçmişte yapılan tatlılar arasında peynirli helva da bulunmaktaydı.[^7] Şanlıurfa pendirli helvası, Türk mutfak kültüründeki coğrafi işaretli helvaları inceleyen çalışmalarda da [Güneydoğu Anadolu Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCneydo%C4%9Fu_Anadolu_B%C3%B6lgesi)ni temsil eden yöresel helvalardan biri olarak ele alınmıştır.[^8]

Ürün, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinin başvurusu üzerine **Şanlıurfa Pendirli Helvası / Şanlıurfa Peynirli Helvası** adıyla 8 Eylül 2022 tarihinde 1215 tescil numarasıyla [mahreç işareti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Co%C4%9Frafi_i%C5%9Faret_%28T%C3%BCrkiye%29) olarak tescil edilmiştir. Coğrafi sınırı Şanlıurfa ilidir.[^9]

### Gelibolu peynir helvası

Gelibolu peynir helvası 15.04.2024 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve Çanakkale adına coğrafi işaret almıştır.[^10]

## Ayrıca bakınız

- [Höşmerim](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%B6%C5%9Fmerim) - Adı peynir helvasıyla zaman zaman birbirinin yerine kullanılsa da farklı bir peynir tatlısı
- [Peynir tatlısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Peynir_tatl%C4%B1s%C4%B1) - Peynir kullanılarak hazırlanan tatlıların genel adı

[^1]: PEYNİR HELVASI. <http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/canakkale/neyenir/peynir-helvasi803025>
[^2]: https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/1206 <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/1206>
[^3]: https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38186 <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38186>
[^4]: Şanlıurfa Pendirli Helvası / Şanlıurfa Peynirli Helvası. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/5722>
[^5]: Şanlıurfa Pendirli Helvası / Şanlıurfa Peynirli Helvası. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/5722>
[^6]: Peynirli Helva. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi. <https://www.sanliurfa.bel.tr/icerik/164/66/peynirli-helva->
[^7]: Öger, Adem. Şanlıurfa Yöresinde Geleneksel Bir Sohbet Toplantısı: Dağ Yatısı. Millî Folklor, 2024, s. 40-52.
[^8]: Gürbüz, Zeynep. Türk Mutfak Kültüründe Helva: Yedi Bölgeden Coğrafi İşaretli Yedi Helva. NEUGastro, 2026, s. 48-61. <https://www.neugastro.com/tr-tr/makale-detay/turk-mutfak-kulturunde-helva-yedi-bolgeden-cografi-isaretli-yedi-helva/>
[^9]: Şanlıurfa Pendirli Helvası / Şanlıurfa Peynirli Helvası. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/5722>
[^10]: Gelibolu Peynir Helvası. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/10282>
