# Petrovaradin Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Petrovaradin_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Petrovaradin Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Petrovaradin_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Georg-philipp-rugendas-the-elder-1716-battle-of-petrovaradin.jpg/1280px-Georg-philipp-rugendas-the-elder-1716-battle-of-petrovaradin.jpg)
* (Georg Philipp Rugendas the Elder, public-domain)*

- **Çatışma:** Petrovaradin Muharebesi
- **Parçası:** 1716-1718 Osmanlı-Avusturya Savaşı
- **Tarih:** 5 Ağustos 1716
- **Yer:** Petrovaradin, Askerî Sınır, Habsburg Monarşisi
- **Sonuç:** Habsburg zaferi
- **Savaşan:** Habsburg Monarşisi; 25px Württemberg Dükalığı; Osmanlı İmparatorluğu; Kırım Hanlığı; 22px Macar Kuruçlar; Eflâk
- **Komutan:** Savoy Prensi Eugen; Württembergli Alexander; Kont von Mercy; Kont János Pálffy; Guido Starhemberg; Sigbert Heister; Silahdar Damat Ali Paşa
- **Güç:** 60.000; 150.000
- **Kayıp:** 4.500 ölü ve yaralı; 20.000 ölü

**Petrovaradin Muharebesi** ([Almanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanca): *Varad*, [Sırpça](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp%C3%A7a): *Petrovaradin*, [Macarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarca): *Petervarad*), 5 Ağustos 1716 tarihinde bugünkü [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)'ın [Novi Sad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Novi_Sad) bölgesinde [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ordusunun [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) ordusu karşısında yaptığı bir meydan muharebesidir. Savaşı Avusturya ordusu kazanmıştır.

## Savaşın sebebi

Osmanlı Devleti 1699 yılındaki [Karlofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karlof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)yla [Venedik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'ne terk edilen [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora) topraklarını yerli halkın da yardımıyla 1714 Aralık ayından itibaren geri almaya başlamıştı. Ancak Venedik ile ittifak antlaşması yapan Avusturya, Mora'nın yeniden Venedik'e terk edilmesi için baskı yapıyordu. Osmanlı İmparatorluğu bu baskıya savaş ilan ederek karşılık verdi. Böylece başlayan [1715-1718 Osmanlı-Avusturya-Venedik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1716-1718_Osmanl%C4%B1-Avusturya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın en önemli meydan muharebesi Petrovaradin Savaşıdır.

## Savaş

![Georg Philipp Rugendas tarafından yapılmış Petrovaradin Muharebesi, tablosu](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Georg-philipp-rugendas-the-elder-1716-battle-of-petrovaradin.jpg/1280px-Georg-philipp-rugendas-the-elder-1716-battle-of-petrovaradin.jpg)
*Georg Philipp Rugendas tarafından yapılmış Petrovaradin Muharebesi, tablosu (Georg Philipp Rugendas the Elder, public-domain)*

Osmanlı ordusuna daha önce Mora'yı yeniden ele geçiren [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Damat Silahtar Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahdar_D%C3%A2mad_Ali_Pa%C5%9Fa) (1667-1716), Avusturya ordusuna ise [Savoy Prensi Eugen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eugen_%28Savoy_prensi%29) (1663-1736) komuta ediyordu. Silahtar Ali Paşa'nın öncü olarak gönderdiği [Kurt Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurt_Mehmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki birlikler 28 Temmuz 1716'daki [Karlofça Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karlof%C3%A7a_Muharebesi)'nde Avusturyalıların öncü birliklerini yenilgiye uğrattı. Bunun üzerine, Prens Eugen ise bir savunma savaşı yapmak üzere Petrovaradin yakınlarında Futak denilen yerde mevzilendi. Savaş başladıktan sonra merkezde Silahtar Ali Paşa, sağ kanatta da Anadolu valisi Ahmet Paşa [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturyal%C4%B1lar)ı geriletmeyi başardılar. Fakat, Avusturyalılar sağ kanattaki çekilmeyi durdurmak için yedekteki Avusturya süvarileri ile karşı hücuma geçtiler.[^1] Üstelik, [Tuna nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) üzerindeki Avusturya donanması da top atışları ile kanadı sarsmaya başladı. Bu sırada Ahmet Paşa'nın da vurulması üzerine sağ kanatta bozgun işaretleri görülmeye başlandı. Merkezde durumu düzeltmek için çabalayan Silahtar Ali Paşa'nın vurulması ise genel bir bozguna yol açtı. Öğleden sonra savaşın yenilgi ile sonuçlanacağı belli oldu ve savunmadaki Avusturya ordusu kendinden daha büyük bir orduyu bozguna uğratmış oldu. [Tarihçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarih%C3%A7i) [Jeremy Black](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jeremy_Black_%28tarih%C3%A7i%29)'a göre Osmanlı kayıpları 30 bin kadardır.

## Meydan savaşının savaşa etkisi

Meydan savaşını kazanan Avusturyalılar daha sonra bir önceki savaşta Avusturya ordusuna başarıyla direnen [Banat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Banat) eyaleti merkezi [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar) kalesini kuşattılar. Uzun bir kuşatma sonrasında Avusturyalılar 15 Ekim tarihinde Osmanlı İmparatorluğu'nun elindeki son [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) kalesini de ele geçirdiler. (Romence ismi Timişiora olan Temeşvar [II. Dünya savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sonrasında [Batı Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya)'da kalmıştır.) [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturyal%C4%B1lar), bir yıl sonra da [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'ı ele geçirdiler. Osmanlı tarafı barış istedi ve 1718 yılında [Pasarofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pasarof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) imzalandı.

## Sonrası

Osmanlılar bu savaşta hem Belgrad'ı hem de Temeşvar'ı kaybetmişlerdi. [1735-1739 Osmanlı-Rus-Avusturya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1735-1739_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Belgrad'ı geri almayı başardılar. Ama Temeşvar Avusturyalıların elinde kaldı.

## Miras

Tekije'de (Petrovaradin'in bir parçası), muharebe alanına bakan tepede bir hac kilisesi inşa edildi. Karlı Meryem Ana'nın türbesi buradadır. Her 5 Ağustos'ta hac yeri olarak kilise ziyaret edilir. Petrovaradin'deki Vezirac tepesindeki savaş alanının yerine, 1902'de Zagrebli mimar Herman Bollé tarafından tasarlanan Avusturya ordusunun zaferini onurlandıran bir anıt dikildi.

## Ayrıca bakınız

- [1715-1718 Osmanlı-Avusturya-Venedik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1716-1718_Osmanl%C4%B1-Avusturya_Sava%C5%9F%C4%B1)
- [Pasarofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pasarof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)

[^1]: Prof. Dr. Yaşar Yücel-Prof Dr Ali Sevim:Türkiye tarihi Cilt III,Sabah yayınları,1991,sf 269