# Peterez

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Peterez
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Peterez, https://tr.wikipedia.org/wiki/Peterez (CC-BY-SA-4.0)

**Peterez** ([Kabartayca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabardeyce): *Бэтэрэз*, *Батраз*; [Karaçayca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara%C3%A7ay-Balkarca): *Батраз*; [Abhazca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhazca): *Патраз*; [Osetçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oset%C3%A7e): *Батырадз* [Adigece](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adigece): *Пэтэрэз*), [Nart destanları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nart_destanlar%C4%B1)nda adı geçen önde bir kahraman ve destan kişisi. Sabahleyin analığı Joko-nan'ın (Жъокъо-нан) Peterez'e ilk bakışına denk düşecek bir ok dışında, kendisine silah işlemiyordu. Doğumundan önce Nart yaşlıları, "Eğer bu bebek bir kız çocuğu olarak doğarsa, ona bir dikiş sepeti hazırlar, ona göre yetiştiririz; eğer bir oğlan çocuğu olarak doğarsa, onu azgın sulara bırakırız" derler. Şarkının gerisi de şöyledir:

*Tanrı bir oğlan çocuğu olarak yarattı Peterez'i* *Onu bir sepet içinde* *Geçilmesi zor, bataklık bir kamışlığa attılar* *Sert bir fırtına esti* *Sepeti azgın dalgalara doğru, denize sürükledi* *Azgın deniz yatağımdır* *Deniz köpükleri de yorganımdır benim* *Diyordu Peterez.*

Dalgalar sonunda beşiği kumsala vuruyor, Nart çobanları bebeği buluyorlar ve ona Adigece "Düzgün Burunlu" anlamına gelen "Peterez" (pe=burun, terez=düzgün) adını koyuyorlar. Çobanlar bebeği, Nartlarca korunan bir cüce topluluk olan Yisplerden (Исп) Nartlara gelin gelmiş olan çocuksuz Joko-nan'a veriyorlar. Peterez'in bebekliği de ilginçtir ve şarkısı da şöyledir:

*Çınarın serti beşik kenarları* *Şimşirin serti beşik uçları* *Ceylanın sırt derisi beşik ipi* *Kamışın gösterişlisi de beşik sopası idi* *Anası Joko-nan,bağladığında beşiğine bebeği* *Uzandı beşik ucunu parçaladı* *Gerindi beşik ipini kopardı* *Ardından oda içinde dimdik dikiliverdi*

## Karşılaştırmalı mitoloji

Diğer tanrılarla mücadele eden bir tanrı olarak Peterez, Ermeni [Artavazd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Artavazd) ([Artashes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Artashes)'in oğlu) ve Gürcü [Amirani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amirani) ile benzer rolleri üstlenir. Ayrıca Yunan mitolojisinde [Prometheus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prometheus)'a karşılık gelen olduğu tanımlanmıştır.

## Ayrıca bakınız

- [Nart destanları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nart_destanlar%C4%B1)