# Pestil

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Pestil
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Pestil, https://tr.wikipedia.org/wiki/Pestil (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/95/Pestil.jpg)
* (Artvinorganikurunleri, CC-BY-SA-4.0)*

- **Adı:** Pestil
- **Tipi:** Pestil
- **Ülke:** Türkiye

![Pestil yapımı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Pestil_Yap%C4%B1m%C4%B1.jpg/1280px-Pestil_Yap%C4%B1m%C4%B1.jpg)
*Pestil yapımı (Turpcan, CC-BY-SA-4.0)*

!["Cevizli pestil" (sağda) ve "Cevizli sucuk" (solda).](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Turkish_pestil_with_walnuts.jpg/1280px-Turkish_pestil_with_walnuts.jpg)
*"Cevizli pestil" (sağda) ve "Cevizli sucuk" (solda). (E4024, CC-BY-SA-4.0)*

**Pestil** ya da **bastık**[^1](sh.13) [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) ve çevre ülkeler mutfaklarında [meyve](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meyve) özlerinin baskı altında bir yaprak şekli verilmek suretiyle kış için saklanması ve bunun sonucunda oluşan [tatlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_tatl%C4%B1lar%C4%B1_listesi).

Pestilin adının, [meyve şekerlemesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eekerlenmi%C5%9F_meyve) anlamında [İtalyanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanca) *pastillo* sözcüğünden geldiği belirtilmektedir.[^2] Pestil genellikle [kayısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kay%C4%B1s%C4%B1) kullanılarak yapılır. Ancak [dut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dut) ile [incir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ncir) ve [üzüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cz%C3%BCm) gibi diğer meyvelerden de üretilir.[^3] (sh. 513-515)

## Yörelere göre çeşitleri

### Gümüşhane dut pestili

Gümüşhane Dut Pestili [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^4][^5]

### Tillo heriresi

Tillo heriresi bir çeşit üzüm pestilidir. Bineytati (sinonimleri: Çörtlük, Öftük Siirtli) ve Sinceri (sinonimi: Şiraybin) üzümleri şırası, buğday unu ve beyaz toprak kullanılarak hazırlanır. Tillo heriresi [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından 17.04.2023 tarihinde tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^6]

### Tortum ekşi pestili

[Kızılcık meyvesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lc%C4%B1k) (Cornus mas L.) ve içme suyu kullanılarak yapılan ve Erzurum'un [Tortum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tortum) ilçesinde üretilen pestildir. Tortum ekşi pestili [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından 29.01.2024 tarihinde tescillenmiş ve Erzurum için coğrafi işaret almıştır.[^7]

### Hasenik pestili

[Ovacık, Hilvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ovac%C4%B1k%2C_Hilvan)'da üzümden yapılan bir pestil çeşididir. Hasenik Ovacık'ın eski adıdır. Hasenik pestili [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından 29.04.2024 tarihinde tescillenmiş ve Şanlıurfa adına coğrafi işaret almıştır.[^8]

### Lavashak

Lavashak, İran'a özgü ekşi ve tuzlu veya tatlı bir [meyve kurusudur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurutulmu%C5%9F_meyve). İnce, sert ve kurutulmuş bir meyve püresi tabakası veya farklı meyve pürelerinin karışımıdır.[^9]

## Ayrıca bakınız

- [Cevizli sucuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cevizli_sucuk)
- [Şirin tarhanası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirin_tarhanas%C4%B1)
- [Pestil kavurması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pestil_kavurmas%C4%B1)
- [Tklapi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tklapi)
- [Pastila](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pastila)
- [Pekmez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pekmez)

[^1]: Turkish folk culture researches. Kültür Bakanlığı, 1991. <https://books.google.com/books?id=BETaAAAAMAAJ>
[^2]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.nisanyansozluk.com/?k=Pestil&lnk=1>
[^3]: Burhan Oğuz. Türkiye halkının kültür kökenleri: Giriş, beslenme teknikleri. 1976. <https://books.google.com/books?id=kOwBAAAAMAAJ>
[^4]: https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/detay/37939 <https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/detay/37939{{Ölü>
[^5]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.nisanyansozluk.com/?k=Pestil&lnk=1>
[^6]: Tillo Heriresi. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/5624>
[^7]: Tortum Ekşi Pestili. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/6442>
[^8]: Hasenik Pestili. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/5004>
[^9]: Haghighi, Mohsen. Introduction to Lavashak and Its Place in Persian Cuisine. 2023. <https://mealscook.com/desserts/lavashak-recipe/#_What_is_the_history_of_lavashak>