# Peçenekçe > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C3%A7enek%C3%A7e > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Peçenekçe, https://tr.wikipedia.org/wiki/Pe%C3%A7enek%C3%A7e (CC-BY-SA-4.0) - **Dilin adı:** Peçenekçe - **Kişi sayısı:** Ölü Dil - **Dönem:** 12.yüzyıl dolayları - **Sıra:** - - **Aile rengi:** Altay - **Aile:** Türk; Şaz; Oğuz, Kıpçak ya da Oğur - **Resmi:** - - **İso:** xpc **Peçenekçe**, 12. yüzyılda yok olana kadar [Peçenekler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C3%A7enekler) tarafından konuşulmuş [Oğuz grubu](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_dil_grubu)na ait olduğu düşünülen [ölü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96l%C3%BC_dil) bir [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri) dilidir. [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'in kuzeyi, [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan) ve [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'da konuşulmuştur. Peçenekçe herhangi bir yazıt günümüze ulaşmamıştır ve dolayısıyla dili hakkındaki verimiz az sayıdadır.[^1] ## Kökeni Gyula Neméth kişi ve yer adlarından yola çıkarak Peçenek dilinin bir Kıpçak dili olduğunu ileri sürmüştür.[^2] [Kaşgarlı Mahmut](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C5%9Fgarl%C4%B1_Mahmud) Peçenek dilini [Bulgarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dil_Bulgarcas%C4%B1) ve Suvarca ile bir tutar. Ancak Peçeneklere [Oğuz boyları](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar) arasında yer verir.[^3] Kumanlarla aynı dili konuştukları kaydedilmiştir.[^4] Bir tüccar olan İbn Yakup, Slav dili konuştuklarını kaydetse de bunun ticaretten kaynaklandığı âşikardır.[^5] ## Söz Varlığı Peçenek dilinden günümüze kalan isimler arasında Türk kökenli kelimeler hakimdir.[^6] *Boyla*, *çor* ve *yula* unvanlarını kullanmışlardır.[^7][^8] Bizans kayıtlarında tek bir etimoloji ile açıklanamayan *Kangar* ismi kaydedilmiştir.[^9] Bir diğer kaydedilen özel isim *Borotalmat****ın sonundaki -*****talmat***** kısmı, Türkçe çevirmen anlamına gelen *****dilmaç***** ila karşılaştırılmıştır.***[^10]*** Bizans kaynaklarında geçen Almatay, Uvul, Karakul, vb. gibi Türkçe nehir isimlerinin de Hazarca değilse Peçenekçe olması gerekir.***[^11]*** 1087 yılında Bizans'a karşı 80.000 kişiden oluşan Peçenek ordusunun başında *****Çelgü***** adında bir komutan bulunuyordu.***[^12]*** 10. yüzyılda İbn Fadlan Bulgar Emirliği'ne giderken Peçenek ülkesini terk edince Yayık olarak bildiğimiz ***[***Cayıh***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ural_Nehri)*** (****جَيخ****) nehrinden geçtiğini kaydetmişti.***[^13] [^1]: Vörös, Gabor. Peçeneklerin Dili ve Erken Tarihi Üzerinde Notlar. Budapeşte Üniversitesi Türkoloji Bölümü. [^2]: Vörös, Gabor. Peçeneklerin Dili ve Erken Tarihi Üzerinde Notlar. Budapeşte Üniversitesi Türkoloji Bölümü. [^3]: Atalay, Besim. Divanü lugat-it Türk tercümesi. Türk Dil Kurumu, 1939-1941. [^4]: Paroń, Aleksander. The Pechenegs: Nomads in the Political and Cultural Landscape of Medieval Europe. 2021, s. 92. [^5]: Paroń, Aleksander. (2021): s. 130 [^6]: Paroń, Aleksander. The Pechenegs: Nomads in the Political and Cultural Landscape of Medieval Europe. 2021, s. 92. [^7]: Ayçiçek, Recep. Peçenekler. [^8]: Gömeç, Saadettin Yağmur. Peçenek Türklerinin Ortaya Çıkışı ve Balkanlarda Peçenek Varlığı. 2022. [^9]: Paroń, Aleksander. The Pechenegs: Nomads in the Political and Cultural Landscape of Medieval Europe. 2021, s. 92. [^10]: Paroń, Aleksander. (2021): s. 190 [^11]: Kurat, A. N. (1937): p. 27 [^12]: Kurat, A. N.. Peçenek Tarihi. Devlet Basımevi, 1937, s. 169. [^13]: Şeşen, Ramazan. İbn Fadlan Seyahatnamesi. Yeditepe Yayınevi, 2022.