Payzen Yusuf Paşa

Payzen Yusuf Paşa ya da Frenk Yusuf Paşa (ö. Ekim 1590, Kırkçeşme), İtalyan asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır.

Enderun'da yetişti. 1582 yılında azledilen Ferhad Paşa'nın yerine Yeniçeri ağası oldu. 9 Ekim 1583'te Budin beylerbeyi olan Yusuf Paşa, 17 Nisan 1586 azledildi. Bu makama Mart 1587'de bir daha getirildi ve vazifesini 28 Kasım 1588'e kadar sürdürdü.^{[1]Kılıç, Orhan. Budin ve Tımışvar Eyaletlerinin Paşaları: Karşılaştırmalı bir Analiz. Ankara Üniversitesi, 2019, s. 207-208.[2]A' budai pasák.. 1841.} Ekim 1590'da Kırkçeşme'deki konağında sert davrandığı köleleri tarafından öldürüldü. Kendi yaptırdığı türbeye defnedildi.

Yusuf Paşa'nın yaptırdığı ve günümüze ulaşmayan mescidi ve türbesi bulunmaktadır. Yaptırdığı mescid yıkılmış olup, İtfaiye caddesinde bulunmaktaydı.^{[3]Göncüoğlu, S.F., "İstanbul'un Fethi Sonrası Kurulan İlk Semt:Saraçhane". DergiPark Akademik, Atatürk Üniversitesi Dergileri. URL:http://atauni.dergipark.gov.tr/download/article-file/28440 . Erişim: 26 Aralık 2016} Defnedildiği türbeside 1894 İstanbul depreminde ağır hasar gördüğünden sonrasında halk tarafından Virantürbe diye adlandırmaya başlamış ve Cumhuriyet'in ilk yıllarında Unkapanı'ndan Şehzadebaşı'na giden Atatürk Bulvarı açılması çalışmasında yıkılmıştır.^{[4]Eyice, S., "İstanbul'un Ortadan Kalkan Bazı Tarihi Eserleri I".Tarih Dergisi. URL:http://tarihtensahneler.blogspot.com.tr/2015/02/kirkcesmede-payzen-yusuf-pasa-turbesi.html . Erişim: 26 Aralık 2016}