# Patrona Osman Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona_Osman_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Patrona Osman Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Patrona_Osman_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

**Patrona Osman Paşa** (d. 1792,[^1][^2] [Rize](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rize) – ö. 1860[^3][^4]), Osmanlı amirali. [Sinop Baskını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop_Bask%C4%B1n%C4%B1) sırasında Osmanlı Filosu'nun komutanı.

![Osman Paşa esir (ayağından yaralı) olarak Sivastopol'da (1854).](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6d/Patrona_Osman_Pasha_as_POW.jpg)
*Osman Paşa esir (ayağından yaralı) olarak Sivastopol'da (1854). (Ohannes Ayvazyan, public-domain)*

Kalyon neferliğinden yetişti. 1825-1830 yılları arasında Mısır Donanması'nda kadırga reisi olarak görev yaptı. Daha sonra [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a dönerek Osmanlı Donanması'nın hizmetine girdi. [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1) başladığı zaman 12 gemilik bir Karadeniz Filosu oluşturuldu ve [İnceburun](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nceburun) ile [Amasra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasra) arasında karakol görevi verilen bu filonun komutanlığına getirildi. Şiddetli bir fırtına yüzünden Osmanlı Filosu'nun Sinop'ta demirli bulunduğunu haber alan Karadeniz Rus Donanması Komutanı Amiral Pavel Nahimov, komutasındaki 6 büyük savaş gemisiyle 30 Kasım 1853 tarihinde limana ani bir baskın yaptı. Yaklaşık 3 saat süren Sinop Baskını'nda tüm Osmanlı filosu yok edildiği gibi, 2.000'den fazla Osmanlı denizcisi de öldü. Patrona Osman Paşa ayağından yaralı olarak tutsak düştü; top ateşine tutulan [Sinop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop) kentinin yarısı yandı. Kırım Savaşı'na son veren [Paris Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281856%29)'nın imzalanması üzerine serbest bırakıldı. Ülkeye geri dönünce Rize'de zorunlu oturmaya tabi tutuldu. 1860 yılında Rize'de öldü.

![Osman Paşa'nın kılıcı Sinop Baskını'ndan sonra Rusların elinde kaldı.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/01/%D0%A1%D0%9C_%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%BF%D0%B0%D1%88%D0%B8.jpg)
*Osman Paşa'nın kılıcı Sinop Baskını'ndan sonra Rusların elinde kaldı. (Russianname, CC-BY-3.0)*

16 Eylül 1890 tarihinde Japonya'da batan [Ertuğrul Fırkateyni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ertu%C4%9Frul_%28f%C4%B1rkateyn%29)'nin Komutanı [Mirliva Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Osman_Pa%C5%9Fa)'nın dedesidir.

[^1]: Pierer's Universal-Lexikon der Gegenwart und Vergangenheit, Vol. 12 (Osman), s. 367. Altenburg 1861
[^2]: Meyers Konversationslexikon, Vol. 12, s. 391f, Third Edition, Leipzig 1877
[^3]: Patrona Osman Paşa. <http://www.hakkindabilgial.com/tarih/osmanli-tarihi/4525-patrona-osman-pasa-kimdir.html>
[^4]: Candan Badem: The Ottoman Crimean War (1853 - 1856), s. 113-136. Brill, Leiden 2010
