# Pasarofça Antlaşması

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Pasarof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Pasarofça Antlaşması, https://tr.wikipedia.org/wiki/Pasarof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Pasarofça Antlaşması'na göre sınırlar](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/54/Tamis_banat1718_1739.png)
*Pasarofça Antlaşması'na göre sınırlar (WikiEditor2004, public-domain)*

- **Adı:** Pasarofça Antlaşması
- **Çeşit:** Barış antlaşması
- **Diller:** Osmanlı Türkçesi, Almanca
- **Taraflar:** Avusturya Arşidüklüğü; Venedik Cumhuriyeti; Osmanlı İmparatorluğu Büyük Britanya (arabulucu); Hollanda (arabulucu)

**Pasarofça Antlaşması**, [1715-1718 Osmanlı-Avusturya-Venedik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1716-1718_Osmanl%C4%B1-Avusturya_Sava%C5%9F%C4%B1)'na son veren, yukarı [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan), [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) ve [Banat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Banat) yaylasının [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)'ya; [Dalmaçya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dalma%C3%A7ya), [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) ve [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk) kıyılarının [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'e verilmesi, [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nın Osmanlılarda kalması gibi maddeler içeren 21 Temmuz 1718'de imzalanan antlaşmadır. Antlaşma, Osmanlı Sultanı [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed) (1703-1730) zamanında, [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Nehri)-[Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) kavşağında [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)'ın [Pasarofça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pasarof%C3%A7a) kasabasında yapıldı.

## Osmanlı-Venedik Savaşı

[Venedikliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti), [Karlofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karlof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) hükümlerini tamamen ihlal ederek [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F)'daki [isyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0syan)ı teşvik edip isyancılara yardım edince ve [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)-[Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) seferleri yapan Osmanlı ticaret ve hac gemilerine saldırınca 1715'te [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Silahdar Damat Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahdar_D%C3%A2mad_Ali_Pa%C5%9Fa) [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'e savaş ilan ederek [Mora Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Seferi)'ne çıktı. Bu seferi [Korint](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korint), [Anapoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anapoli), [Modon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Modon), [Koron](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koron), [Navarin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Navarin) kalelerini fethederek zaferle sonuçlandırdı. Fakat Venedik'in bağdaşığı olan [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) sert bir tepki ile [Karlofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karlof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) gereğince Mora Yarımadası'nın Venediklilere geri verilmesini istemesi üzerine, Avusturya'ya da savaş açıldı.

## Osmanlı-Avusturya Savaşı

[Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Silahdar Damat Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahdar_D%C3%A2mad_Ali_Pa%C5%9Fa) kumandasındaki [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan)'a girdi. [Petrovaradin Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petrovaradin_Muharebesi)'nde [Savoy Prensi Eugen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eugen_%28Savoy_prensi%29) komutasındaki Avusturya ordusu Osmanlı kuvvetlerini bozguna uğrattı (5 Ağustos 1716) ve Sadrazam Silahdar Damat Ali Paşa öldü. Bu bozgundan sonra Osmanlı Devleti'nin [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan)'da yer alan son toprağı olan [Banat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Banat)'taki [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar) kalesi de düştü. Osmanlı ordusunda olan çözülme ile dağınık ve disiplinsiz birlikler [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'a çekildi. Ordunun burada biraz tutunması ile birlikte, Edirne ve İstanbul'da panik ortaya çıktı. Yeni [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Hacı Halil Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Halil_Pa%C5%9Fa) ordunun donatım işleri ile meşguldü ama 1717'deki savaşlar hezimetin boyutunu büyüttü; 18 Ağustos 1717 tarihinde [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) düşman eline geçti. [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'dan [Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F)'e kadar yörelerinin Müslüman ve Türk halkı aç ve çıplak bir vaziyette Edirne ve İstanbul yoluna düştüler. Yeni sadrazam [Tevkii Nişancı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9Fanc%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa) altında, ordu Avusturya cephesinde [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) ve [Vidin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vidin)'de başarılar elde etti. İbrahim Paşa'nın teşebbüsleri sayesinde [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturyal%C4%B1lar)la barış yapılmasının kararlaştırılmasından sonra, 1718'de [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)lığa getirilen [Damat İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehirli_D%C3%A2mad_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) barış teklif etti.

## Antlaşma

Osmanlı Devletini Sıkk-i şânî Defterdarı (Mâliye Müsteşarı) Silâhtar İbrâhim Efendi başkanlığındaki heyet temsil etti. Paşarofça'da Kont Virmond başkanlığında [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) heyeti ve [Carlo Ruzzini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Carlo_Ruzzini) başkanlığındaki [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) heyeti bulunmaktaydı.[^1] Bunlardan başka arabulucu devletleri temsil etmek için [Hollanda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Hollanda_Cumhuriyeti) temsilcisi Collyer Kontu ile [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) temsilcisi Sir Robert Sutton da vardı.

İki ay kadar süren konferanstan sonra; [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturyal%C4%B1lar) ile yirmi madde ve bir ilave, [Venedikliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)le de 26 madde üzerinden, 21 Temmuz 1718 tarihinde [antlaşma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antla%C5%9Fma) imzalandı.

Antlaşmaya göre,

1. Avusturya ile [Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F), [Banat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Banat) Dağları ve [Transilvanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel) Alpleri [hudut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hudut) kesildi.
2. Mülteci olarak Osmanlı Devleti'ne sığınan Erdel prensi [II. Rákóczi Ferenc](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Ferenc_R%C3%A1k%C3%B3czi) ailesiyle beraber [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)-[Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) sınırında oturmak ve emniyeti sağlanmak şartıyla iade edilecekti.
3. [Venedikliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) Mora Yarımadası'nı, Korintos ile çevresini, Egin Körfezi'ndeki adaları, İyonya Adalarını, Aya Mavri Adası'nı ve [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)’te üç [iskele](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skele)yi [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)ne verecekti.
4. [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) yoluyla [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'ya gelen [tüccar](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCccar)lar, dönüşte [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) [gümrük vergileri](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCmr%C3%BCk_vergisi)nden muaf tutulacaktı.

- Pasarofça Antlaşması'yla Osmanlı Devleti [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)’ya toprak vermesine rağmen, [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)’ten aldı. Avusturya’ya verdiği toprakları 1739 yılındaki [Nis Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281739%29)yla, [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar) hariç geri aldı.

## Konuyla ilgili yayınlar

- Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1955 Son baskı:5.bas.) *Osmanlı Tarihi IV. Cilt 1. Kısım: Karlofça Antlaşmasından XVIII. Yüzyılın Sonlarına Kadar* Ankara:Türk Tarih Kurumu ISBN 975-16-0015-4
- Erim, Nihat (1953) *Devletlerarası Hukuku ve Siyasi Tarih Metinleri*, Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi yayınları : Türk Tarih Kurumu Basımevi, Sayfa: 61-71.
- Ingrao, Charles; Samardžić, Nikola ve Pesalj, Jovan (2011) *The Peace of Passarowitz, 1718*. West Lafayette: Purdue University Press, ISBN 978-1-55753-594-8

## Dış bağlantılar

- Özcan, Abdulkadir (2007) "Pasarofça Antlaşması" *Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:31 Sayfa:177-181*, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Online:[http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c34/c340113.pdf](http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c34/c340113.pdf)
- (...) *A general collection of treatys of peace and commerce, manifestos, declarations of war, and other publick papers,* Cilt:IV. Sayfa: 401-480 "Pasarofça Anlaşması"'nın İngilizce metni arşivlerde bulunan bir eski kitapta bulunmaktadır. PDF ve EPUB formlu Online: [https://archive.org/stream/generalcollectio00lond#page/400/mode/](https://archive.org/stream/generalcollectio00lond#page/400/mode/)
- Koch, Christophe Guillaume (1797) "Histoire de Traité de Paix de Passorowitz entre l'Empereur, la République de Venise et le Porte", *Abrege de l'histoire des traites de paix* Cilt:3 Sayfa:39-58 "Pasarofça Anlaşması"'nın Fransızca metni arşivlerde bulunan bir eski kitapta. Online: [https://books.google.fr/books?id=WSsIAAAAQAAJ&pg=PA58&source=gbs\_toc\_r&cad=3#v=onepage&q&f=false](https://books.google.fr/books?id=WSsIAAAAQAAJ&pg=PA58&source=gbs_toc_r&cad=3#v=onepage&q&f=false)

[^1]: Carlo Ruzzini 26 Ocak 1699'da imzalanan Karlofça Antlaşması için de Venedik'i temsil eden heyetin başkanı idi. Pasarofça Antlaşması'ndan sonra 1732 - 1735 döneminde Venedik Cumhuriyeti Doçesi seçilip Dük olarak görev yapmıştır.